દેશભરમાં આસ્થા અને શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર ગણાતા અયોધ્યાના શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિરમાં ભક્તો દ્વારા ચઢાવવામાં આવેલા દાનમાં કથિત ગેરરીતિ અને ચોરીના મામલે સમગ્ર દેશમાં ભારે ચર્ચા ચાલી રહી છે. કરોડો ભક્તોની આસ્થાને ઝંઝોળી નાખનારા આ કેસમાં ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ અને સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) સતત કાર્યવાહી કરી રહી છે. અત્યાર સુધીમાં આ કેસમાં આઠ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને તેમની પાસેથી આશરે ₹80 લાખની રોકડ રકમ પણ જપ્ત કરવામાં આવી છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે હવે રામલલ્લાની મૂર્તિના પ્રસિદ્ધ શિલ્પકાર અરુણ યોગીરાજનું પણ નિવેદન સામે આવ્યું છે. તેમણે આ ઘટનાને અત્યંત દુઃખદ ગણાવતા કહ્યું કે, “ભગવાન રામના કરોડો ભક્તો પોતાની મહેનતની કમાણી શ્રદ્ધાપૂર્વક મંદિરમાં અર્પણ કરે છે. જો કોઈએ આ દાનની રકમમાં ગેરરીતિ કરી હોય તો તેને કોઈપણ પ્રકારની દયા વિના કડકમાં કડક સજા થવી જોઈએ.” તેમણે કહ્યું કે આ માત્ર નાણાકીય ગુનો નથી, પરંતુ કરોડો શ્રદ્ધાળુઓની આસ્થા સાથે છેતરપિંડી સમાન છે.અરુણ યોગીરાજે વધુમાં જણાવ્યું કે વિશ્વભરના હિંદુ ભક્તો ભગવાન રામ પ્રત્યેની ભક્તિ અને વિશ્વાસ સાથે મંદિરમાં દાન કરે છે. આવા કૃત્યોથી માત્ર મંદિરની પ્રતિષ્ઠાને જ નહીં પરંતુ ભક્તોના વિશ્વાસને પણ ગંભીર આંચકો પહોંચે છે. તેમણે નિષ્પક્ષ તપાસ અને દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.
માહિતી અનુસાર, શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટને મળેલા દાનના હિસાબમાં ગેરરીતિની શંકા ઊભી થતાં વિશેષ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન કેટલીક નાણાકીય અનિયમિતતાઓ સામે આવતા ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે SITની રચના કરી હતી. SITએ પ્રાથમિક તપાસ પૂર્ણ કરીને પોતાનો અહેવાલ સરકારને સોંપ્યો હતો, જેના આધારે અયોધ્યા પોલીસમાં FIR નોંધાઈ હતી.FIR નોંધાયા બાદ પોલીસે ઝડપી કાર્યવાહી કરીને આઠ આરોપીઓની ધરપકડ કરી હતી. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર આરોપીઓમાં કેટલાક લોકો મંદિરના દાનની ગણતરી અને રોકડ સંભાળવાની પ્રક્રિયા સાથે સીધા જોડાયેલા હતા. તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે દાનપેટીઓમાંથી મળતી રોકડની ગણતરી દરમિયાન ગેરરીતિ કરીને પૈસા ગેરકાયદેસર રીતે હડપ કરવામાં આવતા હતા.
SITની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ કોઈ એક દિવસની ઘટના નહોતી. આરોપીઓ લાંબા સમયથી દાનની રકમમાં ગેરરીતિ કરતા હતા. CCTV ફૂટેજમાં કેટલાક આરોપીઓ વારંવાર રોકડની ચોરી કરતા હોવાનું પણ સામે આવ્યું છે. તપાસમાં કેટલાક આરોપીઓ વચ્ચે પારિવારિક સંબંધો હોવાની માહિતી પણ મળી છે, જેના કારણે સમગ્ર કાવતરું વધુ ગોઠવાયેલું હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.પોલીસે ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓ પાસેથી કુલ અંદાજે ₹79.85 લાખથી વધુ રોકડ રકમ જપ્ત કરી છે. એક આરોપી પાસેથી કોઈ રોકડ મળી નહોતી, પરંતુ તપાસ મુજબ તે સમગ્ર કાવતરામાં સામેલ હતો. તમામ આરોપીઓને કોર્ટમાં રજૂ કર્યા બાદ ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવામાં આવ્યા છે.
ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે પણ આ સમગ્ર મામલે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે દોષિતોને કોઈપણ સંજોગોમાં છોડવામાં આવશે નહીં. સાથે જ તેમણે લોકોને અપીલ કરી કે કેટલાક લોકોના કૃત્યને આધારે અયોધ્યા અથવા ભગવાન રામના મંદિર પર શંકા ન કરવી જોઈએ. સરકાર સંપૂર્ણ પારદર્શિતા સાથે તપાસ કરી રહી છે અને જે કોઈ પણ દોષિત સાબિત થશે તેની સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી થશે.મુખ્યમંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું કે અયોધ્યા કરોડો લોકોની આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. થોડાક લોકોના ગુનાને આધારે સમગ્ર મંદિર વ્યવસ્થાપન અથવા શહેરને બદનામ કરવાનો પ્રયાસ યોગ્ય નથી. તેમણે કહ્યું કે સરકારની પ્રથમ પ્રાથમિકતા દોષિતોને સજા અપાવવાની અને ભક્તોનો વિશ્વાસ જાળવી રાખવાની છે.
SITના પ્રાથમિક અહેવાલમાં મંદિર ટ્રસ્ટની દાન વ્યવસ્થામાં કેટલીક વહીવટી ખામીઓ પણ સામે આવી છે. અહેવાલમાં દાનની ગણતરી, સુરક્ષા, ઓડિટ અને દેખરેખની વ્યવસ્થામાં સુધારા કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. સાથે જ મંદિર ટ્રસ્ટની કાર્યપદ્ધતિમાં વધુ પારદર્શિતા લાવવા માટે પણ સૂચનો કરવામાં આવ્યા છે.તપાસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર દાનપેટીઓમાંથી મળતી રોકડની ગણતરી દરમિયાન પૂરતી દેખરેખ ન હોવાથી આરોપીઓને ગેરરીતિ કરવાની તક મળી હતી. CCTV હોવા છતાં કેટલીક શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓ પર સમયસર કાર્યવાહી ન થવાને કારણે પણ આ ગેરરીતિ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહી હતી. હવે સમગ્ર વ્યવસ્થામાં સુધારા કરવા માટે વિવિધ પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
આ મામલાએ રાજકીય રંગ પણ પકડ્યો છે. વિવિધ રાજકીય પક્ષોએ સરકાર પાસેથી પારદર્શક તપાસની માંગ કરી છે. જોકે સરકારનું કહેવું છે કે કાયદો પોતાનું કામ કરી રહ્યો છે અને કોઈ પણ દોષિતને બચાવવામાં આવશે નહીં. બીજી તરફ કેટલાક ધાર્મિક આગેવાનોએ પણ સમગ્ર ઘટનાને દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ગણાવી છે અને સત્ય બહાર લાવવાની માંગ કરી છે.મહત્વ નું છે કે કાનૂની નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ FIRમાં ભારતીય ન્યાય સંહિતાની ગંભીર કલમો હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. જો કોર્ટમાં આરોપો સાબિત થશે તો આરોપીઓને આજીવન કેદ સુધીની સજા થઈ શકે છે.
દેશ અને વિદેશમાંથી આવતા લાખો ભક્તો ભગવાન રામ પ્રત્યેની શ્રદ્ધાથી મંદિરમાં દાન કરે છે. તેથી આ કેસ માત્ર નાણાકીય ગેરરીતિનો નહીં પરંતુ કરોડો ભક્તોની ધાર્મિક લાગણી સાથે જોડાયેલો મુદ્દો બની ગયો છે. હવે સમગ્ર દેશની નજર પોલીસ તપાસ, SITના અંતિમ અહેવાલ અને કોર્ટની કાર્યવાહી પર છે.હાલ તપાસ સતત આગળ વધી રહી છે. પોલીસ વધુ પુરાવા એકત્રિત કરી રહી છે અને અન્ય લોકોની સંડોવણી અંગે પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. સરકાર અને તપાસ એજન્સીઓનું કહેવું છે કે આ કેસમાં કોઈપણ દોષિતને છોડવામાં નહીં આવે અને ભક્તોના વિશ્વાસ સાથે ખેલ કરનાર દરેક વ્યક્તિ સામે કડક કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.