વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે IIT દિલ્હીના 57મા દીક્ષાંત સમારોહમાં હાજરી આપી હતી. આ પ્રસંગે તેમણે વિદ્યાર્થીઓને ડિગ્રી અને મેડલ એનાયત કર્યા હતા. દીક્ષાંત સમારોહમાં 3,000થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને ડિગ્રી આપવામાં આવી હતી, જેમાં 587 પીએચડી વિદ્યાર્થીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. PM મોદીએ વિદ્યાર્થીઓને સંબોધતા કહ્યું કે તેઓ IITમાંથી માત્ર ડિગ્રી લઈને બહાર નથી જઈ રહ્યા, પરંતુ પોતાના સપના, અનુભવ અને નવી જવાબદારીઓ સાથે જીવનની નવી યાત્રા શરૂ કરી રહ્યા છે. વડાપ્રધાને યુવાનોને સતત શીખતા રહેવાની સલાહ આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે દુનિયા, ટેકનોલોજી અને ઉદ્યોગ ખૂબ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યા છે. આગામી 20થી 30 વર્ષમાં દુનિયા કેવી હશે તે કોઈ ચોક્કસ રીતે કહી શકતું નથી. આવી સ્થિતિમાં જે વ્યક્તિ સમયની સાથે નવી વસ્તુઓ શીખતી રહેશે અને બદલાતા પડકારોનો સામનો કરશે તે જ આગળ વધી શકશે.
PM મોદીએ IITના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓની સફળતાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે તેમણે એવી સમસ્યાઓ ઓળખી જેના પર અગાઉ કોઈનું ધ્યાન ગયું ન હતું અને તેના ઉકેલો શોધ્યા હતા. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને માત્ર સવાલો પૂછવા સુધી સીમિત ન રહેવાની સલાહ આપી. તેમણે કહ્યું કે સવાલ પૂછવો જરૂરી છે, પરંતુ તેની સાથે તેના ઉકેલ શોધવાની ક્ષમતા પણ વિકસાવવી જોઈએ. વડાપ્રધાને જીવનની પરીક્ષાને લઈને એક મહત્વપૂર્ણ વાત કહી. તેમણે કહ્યું કે જીવનની પરીક્ષામાં બધું જ ‘આઉટ ઓફ સિલેબસ’ હોય છે. શાળા કે કોલેજની પરીક્ષામાં શું પૂછાશે તેની તૈયારી કરી શકાય છે, પરંતુ જીવનમાં આવનારા પડકારો માટે કોઈ નક્કી સિલેબસ હોતો નથી. તેથી જ્યારે કોઈ પડકાર મોટો લાગે ત્યારે ગભરાવાની જરૂર નથી. તેને નાના-નાના ભાગોમાં વહેંચીને એક પછી એક ઉકેલ શોધવો જોઈએ.
તેમણે કહ્યું કે દરેક પેઢીની પોતાની જવાબદારીઓ અને પડકારો હોય છે. આગામી 35 વર્ષમાં આજના યુવાનોનું કામ વિકસિત ભારતના નિર્માણનો આધાર બની શકે છે. યુવાનો પોતાની પ્રતિભા, ટેકનોલોજી અને નવી વિચારસરણીનો ઉપયોગ કરીને દેશને નવી ઊંચાઈ સુધી લઈ જઈ શકે છે. PM મોદીએ વિદ્યાર્થીઓને IIT સાથે જોડાયેલી યાદોને પણ સાચવી રાખવાની સલાહ આપી. તેમણે કહ્યું કે હોસ્ટેલ, મિત્રો, સ્પર્ધાઓ, મેસનું ભોજન, મનપસંદ સ્થળો અને શિક્ષકો સાથે જોડાયેલી યાદો જીવનભર સાથે રહેશે. IITમાં અભ્યાસ દરમિયાન પ્રોફેસરો અને સપોર્ટ સ્ટાફ સાથે બનેલા સંબંધો પણ મહત્વપૂર્ણ છે. સફળતા મળ્યા બાદ પણ આ લોકોને અને સંસ્થાને યાદ રાખવા જોઈએ.
દીક્ષાંત સમારોહ દરમિયાન PM મોદીએ IIT દિલ્હીના સોનીપત કેમ્પસમાં સ્થાપિત ‘પરમ પ્રજ્ઞા’ નામના AI આધારિત હાઈ-પર્ફોર્મન્સ સુપરકમ્પ્યુટરનું રિમોટ માધ્યમથી ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ સુપરકમ્પ્યુટરનો ઉપયોગ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ડેટા સાયન્સ, એડવાન્સ્ડ કમ્પ્યુટિંગ અને વિવિધ સંશોધન ક્ષેત્રોમાં થઈ શકશે. ‘પરમ પ્રજ્ઞા’નો હેતુ જટિલ ગણતરીઓને ઝડપી બનાવવાનો અને સંશોધનને વધુ અસરકારક બનાવવાનો છે. AI અને નવી ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં દુનિયાભરમાં ઝડપથી વિકાસ થઈ રહ્યો છે ત્યારે આવી હાઈ-પર્ફોર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગ સુવિધાઓ વિદ્યાર્થીઓ અને સંશોધકો માટે ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
ભારતમાં નેશનલ સુપરકમ્પ્યુટિંગ મિશન હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 37 સુપરકમ્પ્યુટર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હોવાનું જણાવાયું છે. આ સુપરકમ્પ્યુટર દેશની IIT, IISc, NIT, C-DAC, IISER સહિતની વિવિધ સંશોધન સંસ્થાઓમાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. પરમ સિદ્ધિ, પરમ પ્રવેગ, પરમ શક્તિ, પરમ સંગણક, પરમ સેવા, પરમ રુદ્ર, પરમ બ્રહ્મા, પરમ યુક્તિ અને પરમ શિવાય જેવા સુપરકમ્પ્યુટર સંશોધન અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં ઉપયોગમાં લેવાઈ રહ્યા છે. PM મોદીના સંબોધનમાં ટેકનોલોજી સાથે માનવીય વિચારસરણી પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે માત્ર નવી ટેકનોલોજી જાણવી પૂરતી નથી. તેનો ઉપયોગ સમાજ અને દેશની સમસ્યાઓ ઉકેલવા માટે કેવી રીતે કરી શકાય તે સમજવું પણ જરૂરી છે.
આજની Gen-Z ઝડપથી બદલાતી ટેકનોલોજીની વચ્ચે આગળ વધી રહી છે. AI, ડેટા સાયન્સ, રોબોટિક્સ અને એડવાન્સ્ડ કમ્પ્યુટિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં આગામી સમયમાં નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં યુવાનો માટે સતત નવી વસ્તુઓ શીખવાની ટેવ તેમની સૌથી મોટી તાકાત બની શકે છે. વડાપ્રધાને વિદ્યાર્થીઓને પડકારોથી ડરવાને બદલે તેને સ્વીકારવાની સલાહ આપી. તેમણે કહ્યું કે કોઈપણ મોટી મુશ્કેલીને એકસાથે ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરવાને બદલે તેને નાના ભાગોમાં વહેંચવી જોઈએ. આ રીતે સમસ્યા વધુ સરળ બને છે અને તેના ઉકેલ સુધી પહોંચવાનો રસ્તો પણ સ્પષ્ટ થાય છે.
PM મોદીએ કહ્યું કે IITમાંથી મળેલી ડિગ્રી માત્ર એક પ્રમાણપત્ર નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓની મહેનત, જ્ઞાન અને ક્ષમતાનો પુરાવો છે. હવે આ જ જ્ઞાનનો ઉપયોગ દેશ અને સમાજ માટે કંઈક નવું કરવા માટે કરવાનો સમય છે. દીક્ષાંત સમારોહમાં વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારજનો માટે પણ આ ક્ષણ ખાસ રહી હતી. વર્ષોની મહેનત બાદ ડિગ્રી મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓમાં ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. PM મોદીએ અનેક વિદ્યાર્થીઓને મેડલ પહેરાવીને સન્માનિત કર્યા હતા. સમગ્ર સંબોધન દરમિયાન PM મોદીએ યુવાનોને સતત શીખવાની, સવાલ પૂછવાની અને તેના ઉકેલ શોધવાની સલાહ આપી હતી. તેમણે સમજાવ્યું કે કોલેજ બાદ શરૂ થતી જીવનની યાત્રામાં કોઈ નક્કી સિલેબસ નહીં હોય. દરેક દિવસ નવી સમસ્યા અને નવી તક લઈને આવશે. આવી સ્થિતિમાં ધીરજ, સતત શીખવાની તૈયારી અને સમસ્યાના ઉકેલ શોધવાની ક્ષમતા જ યુવાનોની સૌથી મોટી તાકાત બની શકે છે.
