5 ક્રૂ સભ્યો લાપતા; 9,800 ફૂટ ઊંડા દરિયામાં કાટમાળ મળતાં હાઈ એલર્ટ
પાકિસ્તાનના ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર માટે ચિંતાજનક ઘટના સામે આવી છે. પાકિસ્તાનની ખાનગી કાર્ગો એરલાઈન K-2 Airwaysનું બોઈંગ 737 કાર્ગો વિમાન સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)ના શારજાહ એરપોર્ટથી કરાચી જવા માટે ઉડાન ભર્યા બાદ થોડા જ સમયમાં અરબી સમુદ્રમાં તૂટી પડ્યું હોવાની માહિતી સામે આવી છે. ટેકઓફના માત્ર ત્રણ મિનિટ બાદ જ એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ સાથે વિમાનનો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર વિમાનના પાયલટે ટેકનિકલ ખામી અંગે એલર્ટ આપ્યા બાદ અંતિમ સંદેશ તરીકે “રોલિંગ ઓર ફ્લોટિંગ”નો સંદેશ મોકલ્યો, બાદમાં વિમાન રડાર પરથી ગાયબ થઈ ગયું.
ઘટના બાદ પાકિસ્તાનના ઉડ્ડયન વિભાગ, નેવી, એરફોર્સ અને કોસ્ટ ગાર્ડે સંયુક્ત રીતે મોટા પાયે શોધખોળ અભિયાન શરૂ કર્યું છે. વિમાનનો કાટમાળ બલૂચિસ્તાનના દરિયાકાંઠાથી આશરે 98 કિલોમીટર દૂર અરબી સમુદ્રમાં મળી આવ્યો છે, પરંતુ વિમાનમાં સવાર પાંચેય ક્રૂ સભ્યો હજુ સુધી લાપતા છે.
ટેકઓફ બાદ મિનિટોમાં જ સર્જાઈ દુર્ઘટના
મળતી માહિતી મુજબ K-2 Airwaysનું બોઈંગ 737 કાર્ગો વિમાન નિયમિત કાર્ગો સેવા હેઠળ શારજાહથી કરાચી જવા માટે રવાના થયું હતું. ટેકઓફ બાદ શરૂઆતમાં બધું સામાન્ય હતું, પરંતુ માત્ર ત્રણ મિનિટમાં જ પાયલટે એર ટ્રાફિક કંટ્રોલને વિમાનની નેવિગેશન સિસ્ટમમાં ગંભીર ખામી સર્જાઈ હોવાની માહિતી આપી હતી.એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ દ્વારા પાયલટને બેકઅપ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવા અને જરૂરી માર્ગદર્શન આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે થોડા જ સમય બાદ પાયલટ તરફથી “રોલિંગ ઓર ફ્લોટિંગ”નો અંતિમ એલર્ટ પ્રાપ્ત થયો અને ત્યારબાદ વિમાન સાથેનો તમામ સંપર્ક તૂટી ગયો.
શું હોય છે ‘રોલિંગ ઓર ફ્લોટિંગ’ એલર્ટ?
ઉડ્ડયન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર “રોલિંગ ઓર ફ્લોટિંગ” જેવી ચેતવણી સામાન્ય રીતે ત્યારે આપવામાં આવે છે જ્યારે વિમાનનું સંતુલન અસામાન્ય રીતે બગડે અથવા લેન્ડિંગ અને ફ્લાઈટ કંટ્રોલ સિસ્ટમમાં ગંભીર ખામી સર્જાય.
આ પ્રકારનો સંદેશ દર્શાવે છે કે વિમાન નિયંત્રણ બહાર જવાની સ્થિતિમાં હોઈ શકે છે અથવા ફ્લાઇટ ક્રૂ તાત્કાલિક મદદની જરૂરિયાત અનુભવી રહ્યા હોય.
છેલ્લા ફ્લાઇટ ડેટામાં શું સામે આવ્યું?
એવિએશન ટ્રેકિંગ ડેટા મુજબ વિમાનનો છેલ્લો સંપર્ક કરાચીથી અંદાજે 287 કિલોમીટર દૂર નોંધાયો હતો.
ફ્લાઇટ ડેટા દર્શાવે છે કે:
વિમાને અચાનક ઊંચાઈ ગુમાવવાનું શરૂ કર્યું.
ત્યારબાદ થોડા સમય માટે ફરી ઊંચાઈ મેળવી.
પરંતુ ત્યારબાદ ખૂબ જ ઝડપથી નીચે ખાબક્યું.
માત્ર એક મિનિટમાં વિમાન લગભગ 5,000 ફૂટ નીચે આવી ગયું.
આ અસામાન્ય ગતિવિધિએ તપાસ એજન્સીઓનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
એન્જિન ફેલ થયું હોવાની પણ શક્યતા
એવિએશન નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર નેવિગેશન સિસ્ટમ ખરાબ થવાથી આ પ્રકારની દુર્ઘટના સામાન્ય રીતે સર્જાતી નથી.જો નેવિગેશન સિસ્ટમમાં ખામી આવે તો:બેકઅપ નેવિગેશન ઉપલબ્ધ હોય છે. એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ દ્વારા માર્ગદર્શન આપી શકાય છે.સાથે જ પાયલટ ઇમરજન્સી લેન્ડિંગનો પ્રયાસ કરી શકે છે.આથી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વિમાનમાં અન્ય ગંભીર ટેકનિકલ ખામી, જેમ કે એન્જિન ફેલ થવું અથવા ફ્લાઇટ કંટ્રોલ સિસ્ટમ નિષ્ફળ જવી જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હોઈ શકે છે.
27 વર્ષ જૂનું હતું વિમાન
દુર્ઘટનાગ્રસ્ત બોઈંગ 737 કાર્ગો વિમાન લગભગ 27 વર્ષ જૂનું હોવાનું સામે આવ્યું છે.
માહિતી મુજબ:
વિમાનનું મૂળ ઉત્પાદન લગભગ ત્રણ દાયકાં પહેલાં થયું હતું.
K-2 Airwaysએ આ વિમાન વર્ષ 2024માં ખરીદ્યું હતું.
કંપની 2018થી કામગીરી શરૂ કરી રહી છે.
હવે તપાસ એજન્સીઓ વિમાનના મેન્ટેનન્સ રેકોર્ડ, સર્વિસ ઇતિહાસ અને ટેકનિકલ ચકાસણીની પણ તપાસ કરશે.
K-2 Airways અંગે શું જાણવું?
K-2 Airways પાકિસ્તાનની ખાનગી કાર્ગો એરલાઈન છે.
કંપની મુખ્યત્વે:
મધ્ય પૂર્વ
પાકિસ્તાન
પ્રાદેશિક કાર્ગો રૂટ્સ
પર માલસામાનની હવાઈ પરિવહન સેવા આપે છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં કંપનીએ પોતાના કાર્ગો ફ્લીટમાં વિસ્તરણ કર્યું હતું.
98 કિલોમીટર દૂર મળ્યો કાટમાળ
વિમાન ગુમ થયા બાદ પાકિસ્તાન નેવી, એરફોર્સ અને મેરિટાઇમ સુરક્ષા એજન્સીઓએ શોધખોળ શરૂ કરી હતી.
શોધ દરમિયાન:
અરબી સમુદ્રમાં તેલના ડાઘ જોવા મળ્યા.
ત્યારબાદ વિમાનના ભાગો મળ્યા.
કાટમાળ બલૂચિસ્તાનથી લગભગ 98 કિલોમીટર દૂર મળી આવ્યો.
આથી સ્પષ્ટ થયું કે વિમાન અરબી સમુદ્રમાં તૂટી પડ્યું હતું.
5 ક્રૂ સભ્યો હજુ પણ લાપતા
વિમાનમાં મુસાફરો નહોતા કારણ કે તે કાર્ગો ફ્લાઇટ હતી.
પરંતુ તેમાં:પાયલટ,કો-પાયલટ,ફ્લાઇટ એન્જિનિયર અને બે અન્ય ક્રૂ સભ્યો મળીને કુલ પાંચ લોકો સવાર હતા.
હાલ સુધી કોઈનો પત્તો લાગ્યો નથી.
શોધખોળમાં સૌથી મોટો પડકાર
દુર્ઘટના સ્થળે દરિયાની ઊંડાઈ આશરે 9,800 ફૂટ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
આટલી ઊંડાઈમાં:
બ્લેક બોક્સ શોધવું મુશ્કેલ બને છે.
ડાઈવિંગ ઓપરેશન મર્યાદિત રહે છે.
વિશેષ અંડરવોટર રોબોટ્સની જરૂર પડે છે.
આથી બચાવ અને તપાસ બંને લાંબા સમય સુધી ચાલી શકે છે.
બ્લેક બોક્સ બનશે સૌથી મોટો પુરાવો
તપાસ એજન્સીઓ હવે સૌથી પહેલા બ્લેક બોક્સ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
બ્લેક બોક્સમાંથી જાણવા મળશે:
પાયલટ અને કંટ્રોલ રૂમ વચ્ચેની છેલ્લી વાતચીત.
એન્જિનની સ્થિતિ.
ફ્લાઇટ દરમિયાન થયેલી ટેકનિકલ ખામીઓ.
દુર્ઘટના પહેલાંના અંતિમ સેકન્ડની માહિતી.
તપાસમાં અનેક મુદ્દાઓની થશે ચકાસણી
તપાસ ટીમ નીચેના મુદ્દાઓ પર વિશેષ ધ્યાન આપશે:
નેવિગેશન સિસ્ટમમાં ખરેખર ખામી હતી કે નહીં.
એન્જિન અથવા હાઈડ્રોલિક સિસ્ટમમાં ખામી.
મેન્ટેનન્સમાં કોઈ બેદરકારી.
ફ્લાઇટ પહેલાં ટેકનિકલ ચેક યોગ્ય રીતે થયો હતો કે નહીં.
હવામાનની અસર.
બોઈંગ 737 ફરી ચર્ચામાં
બોઈંગ 737 વિશ્વના સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા વિમાનોમાંનું એક છે.
પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિવિધ દેશોમાં બોઈંગ વિમાનો સંબંધિત અનેક ટેકનિકલ ઘટનાઓ સામે આવી છે.
તેથી આ દુર્ઘટના બાદ ફરી એકવાર વિમાનની સલામતી અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
પાકિસ્તાન સરકારે શું કહ્યું?
પાકિસ્તાનના નાગરિક ઉડ્ડયન વિભાગે ઘટનાની ઉચ્ચસ્તરીય તપાસના આદેશ આપ્યા છે.
સરકારે જણાવ્યું છે કે:
દુર્ઘટનાનું સાચું કારણ શોધવામાં આવશે.
જો કોઈ બેદરકારી સામે આવશે તો જવાબદારો સામે કાર્યવાહી થશે.
ક્રૂ સભ્યોના પરિવારને દરેક શક્ય મદદ આપવામાં આવશે.
એવિએશન નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે?
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર એક ટેકનિકલ ખામીના આધારે કોઈ નિષ્કર્ષ પર પહોંચવું યોગ્ય નથી.
તેઓના જણાવ્યા મુજબ:
ફ્લાઇટ ડેટા
બ્લેક બોક્સ
મેન્ટેનન્સ રિપોર્ટ
હવામાનની સ્થિતિ
આ તમામ મુદ્દાઓની તપાસ બાદ જ દુર્ઘટનાનું સાચું કારણ જાણી શકાશે.
આગળ શું?
હાલ પાકિસ્તાનની નેવી, એરફોર્સ અને અન્ય બચાવ દળો અરબી સમુદ્રમાં સતત શોધખોળ ચલાવી રહ્યા છે. સૌથી મોટો પડકાર 9,800 ફૂટ ઊંડા દરિયામાં બ્લેક બોક્સ અને લાપતા ક્રૂ સભ્યોને શોધવાનો છે.આ દુર્ઘટના માત્ર પાકિસ્તાન માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર એવિએશન ઉદ્યોગ માટે ચિંતાનો વિષય બની છે. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે આ દુર્ઘટના પાછળ માત્ર ટેકનિકલ ખામી જવાબદાર હતી કે પછી અન્ય કોઈ ગંભીર પરિબળ પણ સામેલ હતું. ત્યાં સુધી સમગ્ર વિશ્વની નજર તપાસના પરિણામો અને શોધખોળ અભિયાન પર કેન્દ્રિત રહેશે.
