સામાન્ય માણસની કમર તૂટી : દેશમાં સામાન્ય માણસ પર મોંઘવારીનો હુમલો શરૂ થયો છે. છેલ્લા માત્ર 48 કલાક દરમિયાન સોનું, દૂધ, પેટ્રોલ-ડીઝલ અને CNG સહિતની અનેક જરૂરી વસ્તુઓના ભાવમાં મોટો વધારો નોંધાયો છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધતા યુદ્ધ સંકટ, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તેજી, સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇન પર પડેલા દબાણના કારણે દેશભરમાં મોંઘવારીનો નવો તોફાન જોવા મળી રહ્યો છે. ઘર ચલાવવું હવે સામાન્ય પરિવાર માટે વધુ મુશ્કેલ બનતું જઈ રહ્યું છે.
સૌથી પહેલા વાત કરીએ સોનાની. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધતા રોકાણકારો ફરી ગોલ્ડ તરફ વળ્યા છે, જેના કારણે ભારતમાં સોનાના ભાવ ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચી ગયા છે. છેલ્લા બે દિવસમાં 10 ગ્રામ સોનાના ભાવમાં લગભગ ₹2,500થી ₹3,000 સુધીનો વધારો નોંધાયો છે. ઘણા શહેરોમાં 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹1 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામની નજીક પહોંચી ગયો છે. જ્વેલરી માર્કેટમાં ખરીદદારોમાં ચિંતા જોવા મળી રહી છે કારણ કે લગ્નસરા સીઝન પહેલા જ સોનાના ભાવમાં આગ લાગી ગઈ છે.
દૂધના ભાવમાં પણ વધારો સામાન્ય લોકો માટે મોટો ઝટકો સાબિત થયો છે. અમૂલ, મધર ડેરી અને અન્ય અનેક ડેરી બ્રાન્ડ્સે દૂધના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹2 સુધીનો વધારો જાહેર કર્યો છે. કંપનીઓનું કહેવું છે કે પશુચારો, ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો થતા ભાવ વધારવો અનિવાર્ય બન્યો હતો. હવે ચા, કોફીથી લઈને દહીં, ઘી અને મીઠાઈઓ સુધી દરેક વસ્તુ મોંઘી બનવાની શક્યતા વધી ગઈ છે,
આ દરમિયાન પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવને લઈને પણ મોટી ચિંતા ઉભી થઈ છે. મિડલ ઈસ્ટમાં વધેલા તણાવના કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફરી 100 ડોલર પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચી ગયું છે. હાલમાં સરકારી ઓઈલ કંપનીઓ ભાવ સ્થિર રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે જો પરિસ્થિતિ લાંબી ચાલશે તો આગામી દિવસોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ₹5થી ₹10 પ્રતિ લિટર સુધીનો વધારો થઈ શકે છે.
CNG વપરાશકર્તાઓને પણ મોંઘવારીનો ઝટકો લાગ્યો છે. અનેક શહેરોમાં CNGના ભાવમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. દિલ્હીમાં CNG ₹3 પ્રતિ કિલો મોંઘી થઈ છે, જ્યારે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રના કેટલાક શહેરોમાં પણ નવા દર લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. CNGના ભાવ વધતા ઓટો રિક્ષા, ટેક્સી અને ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટર પર સીધી અસર પડી રહી છે. પરિણામે જાહેર પરિવહન અને માલવહન ખર્ચમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા છે.
મોંઘવારીની આ લહેર માત્ર ઈંધણ અને ખાદ્યપદાર્થો પૂરતી મર્યાદિત નથી. ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચ વધતા શાકભાજી, અનાજ, ફળ, ખાદ્ય તેલ અને FMCG પ્રોડક્ટ્સના ભાવમાં પણ વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. વેપારીઓનું કહેવું છે કે આગામી કેટલાક અઠવાડિયામાં વધુ મોંઘવારી જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને મધ્યમવર્ગ અને ગરીબ પરિવારો માટે ઘરખર્ચનું બજેટ બગડી રહ્યું છે.આર્થિક નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે મિડલ ઈસ્ટ સંકટના કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન પર દબાણ વધ્યું છે.
ભારત ક્રૂડ ઓઈલ માટે મોટા પ્રમાણમાં આયાત પર નિર્ભર હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં થતો કોઈપણ વધારો સીધો ભારતીય બજારને અસર કરે છે. રૂપિયો પણ ડોલર સામે નબળો પડતા આયાત વધુ મોંઘી બની રહી છે. મોંઘવારીના આ વધતા દબાણ વચ્ચે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા અને કેન્દ્ર સરકાર બંને પર દબાણ વધી રહ્યું છે. RBI વ્યાજદર વધારશે કે નહીં તે અંગે બજારમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે. જો મોંઘવારી સતત વધી રહી તો લોન EMI પણ મોંઘી બની શકે છે. એટલે કે ઘર, વાહન અને બિઝનેસ લોન ધરાવતા લોકોને પણ વધારાનો બોજ સહન કરવો પડી શકે છે.
સામાન્ય લોકોમાં હાલ સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે મોંઘવારીનો આ તોફાન ક્યારે અટકશે? કારણ કે રસોડાથી લઈને ટ્રાવેલ અને રોકાણ સુધી દરેક ક્ષેત્રમાં ખર્ચ વધી રહ્યો છે. આગામી દિવસોમાં સરકાર શું પગલાં લે છે તેના પર હવે દેશની નજર ટકેલી છે.
