ઝારખંડમાં સરકારી ભરતી પરીક્ષાઓમાં કથિત ગેરરીતિ અને વિદ્યાર્થીઓ પર પોલીસ કાર્યવાહીનો મુદ્દો હવે ઉગ્ર બન્યો છે. 11 ઓગસ્ટે રાજ્યવ્યાપી ઝારખંડ બંધ દરમિયાન રાંચીના રાતુ રોડ પર ભારતીય જનતા પાર્ટીના કાર્યકરોએ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. આ બંધ ઝારખંડ પબ્લિક સર્વિસ કમિશન અને ઝારખંડ સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશનની પરીક્ષાઓની તૈયારી કરી રહેલા ઉમેદવારોના આંદોલનના સમર્થનમાં રાખવામાં આવ્યો હતો.
આ સમગ્ર વિવાદ એક દિવસ પહેલાં વિધાનસભા નજીક યોજાયેલા મોટા વિદ્યાર્થી પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલી પોલીસ કાર્યવાહી બાદ વધુ વકર્યો હતો. વિદ્યાર્થીઓનો આરોપ છે કે પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓ સામે લાઠીચાર્જ કર્યો અને ટોળાને વિખેરવા માટે ટિયર ગેસ તથા પાણીના ફુવારા છોડ્યા હતા.
વિદ્યાર્થીઓના આંદોલનથી રાજકીય વિરોધ સુધી
ઝારખંડના તમામ 24 જિલ્લામાંથી સરકારી ભરતી પરીક્ષાના ઉમેદવારો રાંચીમાં પોતાની માગણીઓ સાથે એકઠા થયા હતા. વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માગણી ઝારખંડ સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશનની કોમ્બાઇન્ડ ગ્રેજ્યુએટ લેવલ પરીક્ષા રદ કરવાની છે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે ભરતી પરીક્ષાઓમાં વારંવાર પેપર લીક અને અન્ય ગેરરીતિના આરોપો સામે આવી રહ્યા છે. તેથી સમગ્ર મામલાની કેન્દ્રીય તપાસ બ્યુરો દ્વારા તપાસ કરાવવાની પણ માગ કરવામાં આવી છે. વિદ્યાર્થી નેતા રવિન્દ્ર પાસવાને જણાવ્યું કે શરૂઆતમાં આંદોલન શાંતિપૂર્ણ હતું. જોકે, સોમવારે સાંજે વિધાનસભાના ગેટ બહારથી વિદ્યાર્થીઓને હટાવવાની કાર્યવાહી શરૂ થયા બાદ સ્થિતિ તંગ બની હતી.
સાંજે 5 વાગ્યા સુધી સરકારના જવાબની રાહ
વિદ્યાર્થી નેતા પાસવાનના જણાવ્યા મુજબ, આંદોલનકારીઓએ સરકાર તરફથી સકારાત્મક જવાબની રાહ જોઈ હતી. સાંજે 5 વાગ્યા સુધી કોઈ સ્પષ્ટ જવાબ ન મળતા વિદ્યાર્થીઓએ ત્યાં જ બેસીને વિરોધ ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય કર્યો. વિદ્યાર્થીઓનો આરોપ છે કે ત્યારબાદ પોલીસ અને વહીવટીતંત્રની કાર્યવાહી આક્રમક બની હતી. આ કાર્યવાહીમાં ઘણા વિદ્યાર્થીઓ ઘાયલ થયા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં મહિલા વિદ્યાર્થીઓ પણ સામેલ હોવાનું જણાવાયું છે. વિદ્યાર્થી નેતાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરકાર તેમની માગણીઓ પર કાર્યવાહી નહીં કરે ત્યાં સુધી આંદોલન ચાલુ રહેશે.
લાઠીચાર્જ, ટિયર ગેસ અને પાણીના ફુવારાથી સ્થિતિ વણસી
વિધાનસભા ઘેરાવ માટે મોટી સંખ્યામાં ઉમેદવારો એકઠા થયા હતા. ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે પોલીસે લાઠીચાર્જ, પાણીના ફુવારા અને ટિયર ગેસનો ઉપયોગ કર્યો હોવાના અહેવાલો છે. વિદ્યાર્થીઓનો આરોપ છે કે તેઓ પોતાની પરીક્ષા અને ભરતી પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓને લઈને શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરી રહ્યા હતા. બીજી તરફ, ભીડને નિયંત્રિત કરવા અને કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પોલીસ દ્વારા કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. પોલીસ કાર્યવાહી બાદ વિદ્યાર્થીઓમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો હતો અને બીજા દિવસે આ મુદ્દો રાજ્યવ્યાપી બંધ સુધી પહોંચ્યો હતો.
કેન્દ્રીય મંત્રી સંજય સેઠે સરકાર પર સાધ્યું નિશાન
કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી સંજય સેઠે આ ઘટનાને લઈને ઝારખંડ સરકાર પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. એએનઆઈ સાથે વાત કરતા તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે પોલીસની કથિત અતિશય કાર્યવાહી બાદ આખું રાજ્ય જાણે બંધની સ્થિતિમાં આવી ગયું છે. સંજય સેઠે વિદ્યાર્થીઓ પ્રત્યે મુખ્યમંત્રીની સંવેદનશીલતા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યો અને સરકારને વિદ્યાર્થીઓની ફરિયાદો ગંભીરતાથી સાંભળવાની અપીલ કરી.
વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માગણીઓ શું છે?
વિદ્યાર્થી ઉમેદવારો દ્વારા મુખ્યત્વે આ માગણીઓ કરવામાં આવી રહી છે:
- ઝારખંડ સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશનની કોમ્બાઇન્ડ ગ્રેજ્યુએટ લેવલ પરીક્ષા રદ કરવામાં આવે.
- ભરતી પરીક્ષામાં થયેલા કથિત પેપર લીકની કેન્દ્રીય તપાસ બ્યુરો દ્વારા તપાસ થાય.
- પરીક્ષા અને ભરતી પ્રક્રિયામાં રહેલી ગેરરીતિઓ દૂર કરવામાં આવે.
- ઉમેદવારોની ફરિયાદો પર સરકાર તાત્કાલિક નિર્ણય લે.
- પોલીસ કાર્યવાહી અંગે પણ જવાબદારી નક્કી કરવામાં આવે.
બંધ વચ્ચે હવે સરકાર સામે મોટો પડકાર
11 ઓગસ્ટના ઝારખંડ બંધ અને રાંચીમાં થયેલા વિરોધ બાદ હવે રાજ્ય સરકાર સામે વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતચીત કરીને મામલો ઉકેલવાનો પડકાર છે. વિદ્યાર્થીઓએ પોતાનું આંદોલન અનિશ્ચિત સમય સુધી ચાલુ રાખવાની જાહેરાત કરી છે.
એક તરફ વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં સુધારા અને કથિત ગેરરીતિની તપાસની માગ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ સરકાર અને પોલીસ માટે કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવી પણ મહત્વની બની છે. હવે સરકાર આંદોલનકારીઓ સાથે કેવી રીતે વાતચીત કરે છે અને તેમની માગણીઓ અંગે શું નિર્ણય લે છે તેના પર સૌની નજર છે.
