એક સમયે ટ્રમ્પની સૌથી નજીકની યુરોપિયન સાથી ગણાતી જ્યોર્જિયા મેલોની આજે કેમ બની ગઈ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની ખુલ્લી ટીકાકાર?
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઇટાલીની વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોની વચ્ચેનો સંબંધ એક સમય એવો હતો કે વિશ્વભરના રાજકીય વિશ્લેષકો મેલોનીને “ટ્રમ્પની યુરોપિયન મિત્ર” અથવા “ટ્રમ્પ વ્હિસ્પરર” તરીકે ઓળખાવતા હતા. પરંતુ હવે સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે. બંને નેતાઓ વચ્ચેના સંબંધોમાં તિરાડ એટલી ઊંડી થઈ ગઈ છે કે જાહેરમાં એકબીજા પર નિશાન સાધવાની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.તાજેતરમાં થયેલી કેટલીક ઘટનાઓએ ટ્રમ્પ અને મેલોનીના સંબંધોને ગંભીર રીતે અસર પહોંચાડી છે. ખાસ કરીને ઈરાન યુદ્ધ, પોપ લિઓ XIV અંગેની ટિપ્પણીઓ અને G-7 સમિટ દરમિયાન થયેલો ફોટો વિવાદ બંને નેતાઓ વચ્ચેના મતભેદનું મુખ્ય કારણ બન્યા છે.
એક સમયના મજબૂત સંબંધો
જ્યોર્જિયા મેલોની જ્યારે ઇટાલીની વડાપ્રધાન બની ત્યારે તેઓ ટ્રમ્પના વિચારો સાથે ઘણી બાબતોમાં સહમત માનવામાં આવતા હતા.રાષ્ટ્રવાદ, ગેરકાયદે સ્થળાંતર, યુરોપિયન નીતિઓ અને સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર બંને નેતાઓની વિચારધારા ઘણી હદ સુધી સમાન હતી. મેલોની 2025માં ટ્રમ્પના શપથગ્રહણ સમારોહમાં હાજરી આપનાર થોડા યુરોપિયન નેતાઓમાં સામેલ હતા.વિશ્લેષકોનું માનવું હતું કે મેલોની યુરોપ અને ટ્રમ્પ વચ્ચે સેતુનું કામ કરી શકે છે. તેઓ ટ્રમ્પની વિવાદાસ્પદ નીતિઓની જાહેરમાં ટીકા કરવાનું ટાળતા હતા અને અમેરિકા સાથે સારા સંબંધો જાળવવાનો પ્રયાસ કરતા હતા.
ઈરાન યુદ્ધ બન્યું પ્રથમ મોટું કારણ
બંને નેતાઓ વચ્ચેના મતભેદની શરૂઆત 2026માં ઈરાનને લઈને સર્જાયેલા સંકટથી થઈ હતી. ટ્રમ્પ ઈચ્છતા હતા કે યુરોપિયન દેશો અમેરિકા, ઇઝરાયલના અભિયાનને ખુલ્લો ટેકો આપે, પરંતુ મેલોનીએ વધુ સાવચેત વલણ અપનાવ્યું. ઇટાલીએ સીધી સૈન્ય ભાગીદારીથી દૂર રહેવાનું પસંદ કર્યું.ટ્રમ્પે આ નિર્ણયને લઈને જાહેરમાં મેલોનીની ટીકા કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ મેલોનીથી નિરાશ છે અને તેમને લાગતું હતું કે મેલોની વધુ હિંમત બતાવશે. ટ્રમ્પે તો એટલું પણ કહ્યું કે “હું તેને બહાદુર માનતો હતો, પરંતુ હું ખોટો હતો.” આ નિવેદન બાદ બંને વચ્ચેનો તણાવ ખુલ્લેઆમ સામે આવ્યો હતો.
પોપ લિઓ XIV મુદ્દે પણ અથડામણ
તણાવ વધુ વધી ગયો જ્યારે ટ્રમ્પે પોપ લિઓ XIVની ટીકા કરી. પોપે મધ્યપૂર્વમાં શાંતિની અપીલ કરી હતી અને યુદ્ધ વિરુદ્ધ નિવેદનો આપ્યા હતા. ટ્રમ્પે પોપના અભિપ્રાયોને લઈને કડક ટિપ્પણીઓ કરી હતી.મેલોનીએ ખુલ્લેઆમ પોપનું સમર્થન કર્યું અને ટ્રમ્પની ટિપ્પણીઓને “અસ્વીકાર્ય” ગણાવી હતી. આ ઘટનાએ ટ્રમ્પને વધુ નારાજ કર્યા અને બંને નેતાઓ વચ્ચેના સંબંધો વધુ ખરાબ બન્યા.
G-7 સમિટનો ફોટો વિવાદ
બંને નેતાઓ વચ્ચેનો સૌથી મોટો વિવાદ G-7 સમિટ બાદ સામે આવ્યો. ટ્રમ્પે એક ઇન્ટરવ્યૂમાં દાવો કર્યો કે મેલોનીએ તેમની સાથે ફોટો પડાવવા માટે વિનંતી કરી હતી અને તેમણે માત્ર “દયા ખાઈને” ફોટો પડાવ્યો હતો.આ નિવેદનથી ઇટાલીમાં ભારે રાજકીય વિવાદ ઊભો થયો. મેલોનીએ તરત જ ટ્રમ્પના દાવાને “સંપૂર્ણપણે ખોટો અને બનાવટી” ગણાવ્યો. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે “ન હું અને ન ઇટાલી ક્યારેય કોઈ પાસે ભીખ માંગે.”મેલોનીએ વધુમાં આરોપ લગાવ્યો કે ટ્રમ્પ પોતાના સાથી દેશો સાથે અણગમતું વર્તન કરે છે જ્યારે પશ્ચિમના વિરોધીઓ પ્રત્યે વધુ નરમાઈ દાખવે છે. આ નિવેદન બંને વચ્ચેની રાજકીય દૂરીને વધુ સ્પષ્ટ બનાવે છે.
ઇટાલીમાં ટ્રમ્પ વિરુદ્ધ ઉઠ્યો વિરોધ
ફોટો વિવાદ બાદ ઇટાલીના વિદેશ મંત્રી એન્ટોનિયો તાજાનીએ અમેરિકા પ્રવાસ પણ રદ કરી દીધો હતો. તેમણે ટ્રમ્પની ટિપ્પણીઓને માત્ર મેલોની નહીં પરંતુ સમગ્ર ઇટાલીનું અપમાન ગણાવ્યું હતું. ઇટાલીની સત્તાધારી અને વિપક્ષી પાર્ટીઓએ પણ મેલોનીને સમર્થન આપ્યું.રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ઘટના મેલોની માટે ઘરઆંગણે રાજકીય રીતે ફાયદાકારક બની શકે છે, કારણ કે ઇટાલીના લોકો વિદેશી નેતા દ્વારા તેમના દેશના અપમાનને સહન કરવા તૈયાર નથી.
‘ટ્રમ્પ વ્હિસ્પરર’ની છબી તૂટી
એક સમયે મેલોનીને ટ્રમ્પ સુધી યુરોપનો સંદેશ પહોંચાડનારી નેતા માનવામાં આવતી હતી. ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા હાઉસોએ તેમને “ટ્રમ્પ વ્હિસ્પરર” નામ આપ્યું હતું. પરંતુ તાજેતરના વિવાદોએ આ છબીને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.
વિશ્લેષકોના મતે મેલોનીએ વર્ષો સુધી ટ્રમ્પ સાથે વિશેષ સંબંધ જાળવવાની જે રણનીતિ અપનાવી હતી તે હવે નિષ્ફળ સાબિત થઈ રહી છે. હવે તેઓ વધુ સ્વતંત્ર અને કડક વલણ અપનાવવા મજબૂર બન્યા છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને જ્યોર્જિયા મેલોની વચ્ચેનો સંબંધ એક સમય મિત્રતા અને રાજકીય સમાનતાનું પ્રતિક માનવામાં આવતો હતો.પરંતુ ઈરાન યુદ્ધ અંગે મતભેદ, પોપ લિઓ XIV પર ટ્રમ્પની ટીકા અને G-7 સમિટના ફોટો વિવાદે બંને વચ્ચે ઊંડી ખાઈ ઊભી કરી દીધી છે. આજે સ્થિતિ એવી છે કે જે મેલોની ક્યારેક ટ્રમ્પની સૌથી વિશ્વસનીય યુરોપિયન સાથી ગણાતી હતી, તે જ હવે તેમની ખુલ્લી ટીકાકાર બની ગઈ છે. આ વિવાદ માત્ર બે નેતાઓ વચ્ચેનો મતભેદ નથી, પરંતુ અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચેના બદલાતા રાજકીય સમીકરણોનું પણ પ્રતિબિંબ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
