પટનામાં ખાન સરના કોચિંગ પર વધુ એક સંકટ, ફાયર સેફ્ટી નિયમોના પાલનને લઈને સત્તાવાળાઓ કડક
બિહારના જાણીતા શિક્ષક અને યુટ્યુબ એજ્યુકેટર ખાન સર (ફૈઝલ ખાન) છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત ચર્ચામાં છે. કોચિંગ સેન્ટર બહાર થયેલી ફાયરિંગની ઘટના, પોલીસ તપાસ અને FIR બાદ હવે તેમના કોચિંગ સંસ્થાન સામે ફાયર સેફ્ટી નિયમોના પાલનનો મુદ્દો પણ ગંભીર બન્યો છે. બિહાર ફાયર સર્વિસ વિભાગે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો જરૂરી ફાયર સેફ્ટી માપદંડો પૂર્ણ નહીં કરવામાં આવે અને નિયમ મુજબનું NOC (નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ) પ્રાપ્ત નહીં થાય તો કોચિંગ સેન્ટરને સીલ કરવાની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
પટનામાં સ્થિત ખાન સરનું કોચિંગ સંસ્થાન હજારો વિદ્યાર્થીઓ માટે સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારીનું મહત્વનું કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. તાજેતરમાં કોચિંગ સેન્ટર બહાર થયેલી ફાયરિંગની ઘટનાએ સમગ્ર રાજ્યનું ધ્યાન આ સંસ્થાન તરફ ખેંચ્યું હતું. ઘટનામાં એક સુરક્ષા ગાર્ડ ઘાયલ થયો હતો અને ત્યારબાદ પોલીસે તપાસ શરૂ કરી હતી.ફાયરિંગની ઘટનાના અનુસંધાનમાં વિવિધ વિભાગોએ પણ સંસ્થાનની વ્યવસ્થાઓની તપાસ શરૂ કરી હતી. આ દરમિયાન ફાયર સર્વિસ વિભાગે બિલ્ડિંગની સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ, ઈમરજન્સી એક્ઝિટ, અગ્નિશામક સાધનો અને અન્ય સલામતી ધોરણોની સમીક્ષા હાથ ધરી હતી.
ફાયર વિભાગે શું કહ્યું?
બિહાર ફાયર સર્વિસના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, મોટા પ્રમાણમાં વિદ્યાર્થીઓ આવતા કોઈપણ કોચિંગ સંસ્થાને ફાયર સેફ્ટી સંબંધિત તમામ નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે. જો સંસ્થાન પાસે માન્ય ફાયર NOC ન હોય અથવા સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓમાં ખામી જોવા મળે તો કાયદા મુજબ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.વિભાગે ચેતવણી આપી છે કે જો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં જરૂરી સુધારાઓ નહીં કરવામાં આવે તો કોચિંગ સેન્ટરને સીલ કરવાની ભલામણ પણ થઈ શકે છે. આ ચેતવણી બાદ શિક્ષણ ક્ષેત્ર અને વિદ્યાર્થીઓમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
કોચિંગ સેન્ટરો માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે ફાયર NOC?
છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોમાં દેશના વિવિધ શહેરોમાં કોચિંગ સંસ્થાઓ અને શૈક્ષણિક ઈમારતોમાં આગ લાગવાની ઘટનાઓ સામે આવી છે. આવી દુર્ઘટનાઓમાં વિદ્યાર્થીઓના જીવને જોખમ ઊભું થતું હોવાથી સરકારો હવે વધુ કડક બની છે.ફાયર NOC મેળવવા માટે સામાન્ય રીતે નીચેની બાબતોનું પાલન કરવું પડે છે:
ઈમરજન્સી એક્ઝિટની સુવિધા
પૂરતા પ્રમાણમાં અગ્નિશામક સાધનો
ફાયર એલાર્મ સિસ્ટમ
સુરક્ષિત ઇલેક્ટ્રિકલ વાયરિંગ
વિદ્યાર્થીઓની ક્ષમતા મુજબ બિલ્ડિંગ વ્યવસ્થા
આપત્તિ સમયે બહાર નીકળવાની સ્પષ્ટ વ્યવસ્થા
ફાયર વિભાગનું માનવું છે કે હજારો વિદ્યાર્થીઓ આવતા સંસ્થાનોમાં આ માપદંડોનું પાલન અનિવાર્ય છે.ફાયરિંગ કેસથી પહેલેથી જ ચર્ચામાં છે ખાન સર,તેમજ ખાન સરના કોચિંગ સેન્ટર બહાર 2 જૂનની રાત્રે થયેલી ફાયરિંગની ઘટના બાદ સમગ્ર મામલો વધુ ગંભીર બન્યો હતો. ઘટનામાં એક સુરક્ષા ગાર્ડને ઈજા પહોંચી હતી. ત્યારબાદ પોલીસ દ્વારા CCTV ફૂટેજની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.પછી સામે આવેલા CCTV ફૂટેજને આધારે તપાસમાં નવો વળાંક આવ્યો હતો. કેટલાક અહેવાલોમાં જણાવાયું હતું કે પોલીસ દ્વારા ખાન સરના સુરક્ષા કર્મચારીઓની પણ પૂછપરછ કરવામાં આવી હતી.
FIR અને કાનૂની કાર્યવાહી
ફાયરિંગ કેસમાં ખાન સર સામે FIR નોંધાયા બાદ મામલો વધુ ચર્ચામાં આવ્યો હતો. પોલીસ તપાસ હેઠળ વિવિધ પાસાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. કેટલાક અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે ખાન સર તરફથી કાનૂની રાહત મેળવવા માટે પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.તેમના વકીલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ કાનૂની પ્રક્રિયાનું પાલન કરશે અને જરૂરી અરજી અદાલતમાં રજૂ કરશે.
વિદ્યાર્થીઓમાં ચિંતા
ખાન સરના કોચિંગમાં હજારો વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે. ફાયરિંગની ઘટના અને ત્યારબાદની કાર્યવાહી બાદ વિદ્યાર્થીઓ તથા વાલીઓમાં ચિંતા જોવા મળી રહી છે.ઘણા વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે તેઓ નિયમિત અભ્યાસમાં કોઈ વિક્ષેપ ન આવે તેવી આશા રાખે છે. બીજી તરફ વાલીઓ સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓને લઈને વધુ સજાગ બન્યા છે.
ખાન સર કોણ છે?
ખાન સર બિહાર સહિત સમગ્ર દેશમાં લોકપ્રિય શિક્ષક તરીકે ઓળખાય છે. તેઓ પોતાના સરળ અને રસપ્રદ શિક્ષણ શૈલી માટે જાણીતા છે. તેમના YouTube ચેનલ અને કોચિંગ સંસ્થાન મારફતે લાખો વિદ્યાર્થીઓ વિવિધ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરે.ઓછા ખર્ચે ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ આપવાના તેમના દાવાને કારણે તેઓ વિદ્યાર્થીઓમાં ખૂબ લોકપ્રિય બન્યા છે.
પ્રશાસનનું વલણ
બિહાર પ્રશાસનનું કહેવું છે કે નિયમો દરેક માટે સમાન છે. કોઈપણ સંસ્થાન કેટલુંય લોકપ્રિય હોય, પરંતુ સુરક્ષા નિયમોનું પાલન ફરજિયાત છે. જો ક્યાંય ખામી જોવા મળશે તો કાયદા મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.ફાયર વિભાગ, પોલીસ અને અન્ય સંબંધિત વિભાગો હાલ સમગ્ર મામલે નજર રાખી રહ્યા છે.
આગળ શું?
હાલ સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ છે કે ખાન સરનું કોચિંગ ફાયર વિભાગની તમામ શરતો પૂર્ણ કરી શકશે કે નહીં. જો જરૂરી દસ્તાવેજો અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ સમયસર પૂર્ણ કરવામાં આવશે તો સંસ્થાનને રાહત મળી શકે છે. પરંતુ જો નિયમોના પાલનમાં ખામી રહેશે તો સીલ કરવાની કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.
ફાયરિંગ કેસ, પોલીસ તપાસ, FIR અને હવે ફાયર સેફ્ટી નિયમોના મુદ્દાને કારણે ખાન સરનું કોચિંગ સંસ્થાન સતત ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. બિહાર ફાયર સર્વિસે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા સાથે કોઈ સમાધાન નહીં કરવામાં આવે. હવે તમામની નજર પ્રશાસનની આગામી કાર્યવાહી અને કોચિંગ સંસ્થાન દ્વારા લેવામાં આવતા પગલાં પર ટકેલી છે.
