અમેરિકા-ઈરાન તણાવ, વધતા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાથી એશિયન બજારોમાં વેચવાલીનો માહોલ; GIFT નિફ્ટી પણ સાવચેતીના સંકેત આપી રહી છેઅમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી વધેલા ભૂરાજકીય તણાવની અસર હવે વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોમાં સ્પષ્ટ દેખાવા લાગી છે. સોમવારે એશિયાના મોટા ભાગના શેરબજારોમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી, જાપાનનો નિક્કેઈ, ઓસ્ટ્રેલિયાનો S&P/ASX 200 સહિતના મુખ્ય ઇન્ડેક્સ લાલ નિશાનમાં કારોબાર કરતા જોવા મળ્યા. રોકાણકારોમાં વધતી અનિશ્ચિતતા, કાચા તેલના ઊંચા ભાવ અને વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને લઈને ચિંતાના કારણે બજારમાં જોખમ લેવાની ભાવના નબળી પડી છે.
કોસ્પી અને નિક્કેઈમાં મોટો ઘટાડો
સોમવારના કારોબારની શરૂઆતમાં દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી ઇન્ડેક્સ 2થી 3 ટકા સુધી તૂટ્યો હતો. જાપાનનો નિક્કેઈ ઇન્ડેક્સ પણ લગભગ 1 ટકા કરતાં વધુ નબળો રહ્યો. એશિયા-પ્રશાંત ક્ષેત્રના અન્ય બજારોમાં પણ વેચવાલી જોવા મળી, જેના કારણે સમગ્ર ક્ષેત્રમાં રોકાણકારો સાવચેત બન્યા છે.
બજારમાં ગભરાટનું મુખ્ય કારણ શું?
બજારમાં આવેલી આ નબળાઈ પાછળ સૌથી મોટું કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી વધેલો તણાવ માનવામાં આવે છે. મધ્યપૂર્વમાં વધતી અસ્થિરતાને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા પર અસર થવાની ભીતિ વધી છે. જો પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બને તો કાચા તેલના ભાવમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે, જે વિશ્વભરની અર્થવ્યવસ્થાઓ માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવનો સીધો પ્રભાવ
ભૂરાજકીય તણાવ વધતા બ્રેન્ટ ક્રૂડ અને WTI ક્રૂડના ભાવમાં વધારો નોંધાયો છે. ભારત પોતાની મોટાભાગની કાચા તેલની જરૂરિયાત આયાતથી પૂરી કરે છે. તેથી તેલના ભાવમાં વધારો ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા માટે મોંઘવારી, વેપાર ખાધ અને રૂપિયામાં દબાણ જેવા પડકારો ઊભા કરી શકે છે. આ જ કારણસર રોકાણકારો ભારતીય બજારને લઈને પણ સાવચેત છે.
GIFT નિફ્ટી શું સંકેત આપી રહી છે?
ભારતીય શેરબજાર શરૂ થાય તે પહેલાં GIFT નિફ્ટીને બજારના પ્રારંભિક સંકેત તરીકે જોવામાં આવે છે. હાલ GIFT નિફ્ટી સાવચેતીભર્યા વલણ તરફ ઈશારો કરી રહી છે. જોકે કેટલાક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ભારતીય બજાર સંપૂર્ણપણે વૈશ્વિક બજારોની નકલ નહીં કરે, કારણ કે સ્થાનિક પરિબળો હજુ પણ મજબૂત છે.
ભારતીય શેરબજારમાં શું થઈ શકે?
વિશ્લેષકોના મતે ભારતીય શેરબજારમાં શરૂઆત નબળી રહી શકે છે. જોકે છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાંથી ભારતીય બજારે સારો દેખાવ કર્યો હોવાથી ભારે ગભરાટ જેવી સ્થિતિ સર્જાય તેવી શક્યતા ઓછી છે. જો વૈશ્વિક તણાવ વધુ નહીં વધે તો બજારમાં દિવસ દરમિયાન સુધારો પણ જોવા મળી શકે છે.
કયા સેક્ટર પર વધુ અસર પડી શકે?
જો કાચા તેલના ભાવ સતત ઊંચા રહેશે તો નીચેના ક્ષેત્રો પર વધુ દબાણ આવી શકે છે:
એરલાઇન અને એવિએશન
પેઇન્ટ અને કેમિકલ ઉદ્યોગ
ઓટોમોબાઇલ
પ્લાસ્ટિક અને પેટ્રોકેમિકલ
લોજિસ્ટિક્સ અને ટ્રાન્સપોર્ટ
બીજી તરફ ઓઈલ અને ગેસ ક્ષેત્રની કેટલીક કંપનીઓને આ પરિસ્થિતિથી લાભ પણ મળી શકે છે.
અમેરિકન ફેડની નીતિ પણ મહત્વપૂર્ણ
માત્ર મધ્યપૂર્વનો તણાવ જ નહીં પરંતુ અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજદર નીતિ પણ બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ બની છે. મોંઘવારી સતત ઊંચી રહેતાં હવે વ્યાજદરમાં ઘટાડાની આશા ઘટી રહી છે. જો વ્યાજદર લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહેશે તો વૈશ્વિક બજારોમાં અસ્થિરતા વધી શકે છે.
AI અને ટેક શેરોમાં પણ દબાણ
તાજેતરના દિવસોમાં AI અને ટેક્નોલોજી શેરોમાં પણ વેચવાલી જોવા મળી રહી છે. કેટલાક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ઊંચા મૂલ્યાંકન ધરાવતા ટેક શેરોમાં રોકાણકારો હવે નફાવસૂલી કરી રહ્યા છે અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં મૂડી ખસેડી રહ્યા છે.
વિદેશી રોકાણકારોની ભૂમિકા
ભારતીય બજારમાં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII)ની ભૂમિકા ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. છેલ્લા સત્રમાં FIIs દ્વારા ખરીદી જોવા મળી હતી, જેના કારણે ભારતીય બજારને આધાર મળ્યો હતો. જો વૈશ્વિક તણાવ વધુ વધશે તો FIIની રણનીતિમાં ફેરફાર આવી શકે છે. બીજી તરફ સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) હજુ પણ બજારને ટેકો આપી રહ્યા છે.
નાના રોકાણકારોએ શું કરવું?
બજાર નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવી અસ્થિર પરિસ્થિતિમાં ગભરાઈને વેચવાલી કરવાને બદલે લાંબા ગાળાના રોકાણ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. ગુણવત્તાયુક્ત કંપનીઓમાં કરેલું રોકાણ લાંબા ગાળે સારું વળતર આપી શકે છે. ટૂંકા ગાળાના સમાચારને આધારે વારંવાર ખરીદી-વેચાણ કરવાથી નુકસાન થવાની શક્યતા રહે છે.
રોકાણકારોની નજર હવે કયા મુદ્દા પર?
આગામી દિવસોમાં રોકાણકારોની નજર નીચેના મુદ્દાઓ પર રહેશે:
અમેરિકા-ઈરાન તણાવમાં આગળ શું વિકાસ થાય છે.
કાચા તેલના ભાવમાં વધુ વધારો થાય છે કે નહીં.
અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વની આગામી નીતિ.
વિદેશી રોકાણકારોની ખરીદી અને વેચવાલી.
ભારતીય શેરબજારના પ્રથમ કારોબારી દિવસનું વલણ.
એશિયન બજારોમાં આજે જોવા મળેલો ઘટાડો વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાનું પ્રતિબિંબ છે. કોસ્પી, નિક્કેઈ સહિતના મોટા ઇન્ડેક્સમાં થયેલી વેચવાલીથી રોકાણકારોમાં સાવચેતીનો માહોલ છે. જોકે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાના મજબૂત મૂળભૂત પરિબળો અને સ્થાનિક રોકાણકારોના ટેકાને કારણે ભારતીય શેરબજાર પર તેની અસર મર્યાદિત રહી શકે છે. છતાં મધ્યપૂર્વની સ્થિતિ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને વૈશ્વિક નાણાકીય પરિસ્થિતિ પર આગામી દિવસોમાં બજારની દિશા મોટા પ્રમાણમાં નિર્ભર રહેશે.
