દરેક લિટર પર સરકાર અને કંપનીઓ પર વધ્યું આટલું ભારણ, જાણો સંપૂર્ણ અહેવાલ
ભારતીય બજારમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવને લઈને ફરી એકવાર ચર્ચાઓ તેજ થઈ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ)ની કિંમતોમાં જોવા મળેલી અસ્થિરતા અને તેલ કંપનીઓના માર્જિનમાં થયેલા ઘટાડાને કારણે સામાન્ય જનતા પર મોંઘવારીનો માર પડવાની શક્યતા છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) અને સરકાર પર પ્રતિ લિટર ખર્ચનું ભારણ વધ્યું છે, જે અંતે ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર અસર કરી શકે છે.
ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં ઉછાળો
છેલ્લા કેટલાક સપ્તાહોમાં વૈશ્વિક બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમતોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલી ભૌગોલિક-રાજકીય તંગદિલી (Geopolitical Tension) અને સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધોને કારણે કાચા તેલના ભાવ ઊંચકાયા છે. જ્યારે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ મોંઘું થાય છે, ત્યારે ભારત જેવા દેશો માટે આયાત બિલ વધી જાય છે, કારણ કે ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૦% થી વધુ તેલ આયાત કરે છે.
કંપનીઓ પર વધતું દબાણ
ઈન્ડિયન ઓઈલ (IOC), ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) જેવી સરકારી કંપનીઓ માટે મુશ્કેલી વધી છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ કંપનીઓ અત્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર મળતા નફા (માર્જિન) માં ઘટાડો અનુભવી રહી છે. એક અંદાજ મુજબ, જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આ જ રીતે વધારો ચાલુ રહેશે, તો કંપનીઓએ તેમનું નુકસાન ઘટાડવા માટે છૂટક કિંમતોમાં ૨ થી ૩ રૂપિયા પ્રતિ લિટરનો વધારો કરવો પડી શકે છે.
સરકારની મુશ્કેલી અને ટેક્સનું માળખું
કેન્દ્ર સરકાર માટે પણ આ સ્થિતિ પડકારજનક છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટી અને રાજ્યો દ્વારા વસૂલવામાં આવતા VAT (વેલ્યુ એડેડ ટેક્સ) ને કારણે કિંમતો પહેલેથી જ ઊંચી છે. જો સરકાર ટેક્સમાં કાપ ન મૂકે, તો તેલ કંપનીઓ સીધો ભાવ વધારો ગ્રાહકો પર નાખશે. જોકે, આગામી ચૂંટણીઓ અને મોંઘવારીના આંકડાઓને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર ભાવ વધારાને રોકવા માટે ટેક્સમાં થોડી રાહત આપવાનું વિચારી શકે છે, પરંતુ તેનાથી સરકારી તિજોરી પર બોજ વધશે.
સામાન્ય જનતા પર શું અસર થશે?
જો પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થાય છે, તો તેની સીધી અસર પરિવહન ખર્ચ પર પડશે. ડીઝલના ભાવ વધવાથી ટ્રક અને લોજિસ્ટિક્સ મોંઘા થાય છે, જેના પરિણામે શાકભાજી, દૂધ અને અન્ય જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં ઉછાળો આવે છે. આનાથી સામાન્ય માણસના માસિક બજેટ પર નકારાત્મક અસર પડશે.
હાલમાં, તેલ કંપનીઓ અને મંત્રાલય પરિસ્થિતિ પર બારીકાઈથી નજર રાખી રહ્યા છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચું તેલ $85-90 પ્રતિ બેરલની સપાટી વટાવે છે, તો ભારતમાં ભાવ વધારો અનિવાર્ય બની શકે છે. ડિજિટલ પોર્ટલના અહેવાલો મુજબ, આગામી ૧૫ દિવસમાં કિંમતો અંગે કોઈ મોટો નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે.
