સંસદનું મોન્સૂન સત્ર હવે અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગયું છે. 13 ઓગસ્ટે સત્ર પૂર્ણ થવાનું છે અને તેની પહેલાં સરકાર સામે બાકી રહેલા મહત્વના વિધેયકોને આગળ વધારવાનો પડકાર છે. અત્યાર સુધી સત્ર દરમિયાન કુલ 19 બિલ પસાર થઈ ચૂક્યા છે, પરંતુ FCRA બિલ અને પરિસીમન સાથે જોડાયેલા પ્રસ્તાવને લઈને હજુ પણ રાજકીય ચર્ચા ગરમ છે. સત્રની શરૂઆતથી જ સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચે વિવિધ મુદ્દાઓને લઈને ભારે ખેંચતાણ જોવા મળી છે. ઘણી વખત હંગામા અને નારાબાજીના કારણે ગૃહની કાર્યવાહી પ્રભાવિત થઈ છે. તેમ છતાં સરકારે અનેક બિલો પસાર કરાવવામાં સફળતા મેળવી છે. હવે સત્રનો માત્ર એક દિવસ બાકી હોવાથી બાકી રહેલા મહત્વના મુદ્દાઓ પર સરકાર શું નિર્ણય લે છે તે મહત્વનું બની ગયું છે.
19 બિલ પાસ, પરંતુ પડકાર હજુ બાકી
મોન્સૂન સત્ર દરમિયાન સરકાર દ્વારા અનેક મહત્વના કાયદાકીય પ્રસ્તાવો ગૃહમાં આગળ ધપાવવામાં આવ્યા છે. અત્યાર સુધી 19 બિલ પસાર થઈ ચૂક્યા હોવા છતાં કેટલાક મુદ્દાઓ હજુ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે.ખાસ કરીને FCRA સંબંધિત સુધારા અને પરિસીમનનો મુદ્દો રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે.સરકાર માટે હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે બાકી રહેલા પ્રસ્તાવો પર ચર્ચા ,મતદાન માટે પૂરતો સમય કેવી રીતે કાઢવામાં આવે. કારણ કે સત્રની સમયમર્યાદા નજીક આવી ગઈ છે.
FCRA બિલનું શું થશે?
FCRA એટલે Foreign Contribution (Regulation) Act, એટલે કે વિદેશી યોગદાનને નિયંત્રિત કરતો કાયદો. આ કાયદા હેઠળ ભારતમાં સંસ્થાઓ અને સંગઠનોને મળતા વિદેશી નાણાં અંગે નિયમો નક્કી કરવામાં આવે છે.FCRA બિલને લઈને સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચે મતભેદ જોવા મળી રહ્યા છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, બિલને વધુ વિગતવાર તપાસ માટે સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ (JPC) પાસે મોકલવાની શક્યતા પણ ચર્ચામાં છે. જો આવું થાય તો બિલ પર તરત અંતિમ નિર્ણય થવાની શક્યતા ઓછી થઈ શકે છે.આ મુદ્દે વિપક્ષ તરફથી પણ અલગ-અલગ મત જોવા મળે છે. એટલે અંતિમ દિવસે સરકાર કયો રસ્તો અપનાવે છે, બિલને ગૃહમાં આગળ ધપાવે છે કે સમિતિની પ્રક્રિયા તરફ લઈ જાય છે, તેના પર નજર રહેશે.
પરિસીમન બિલ પણ મહત્વનું
બીજી તરફ પરિસીમનનો મુદ્દો પણ રાજકીય રીતે અત્યંત મહત્વનો છે. પરિસીમનનો સીધો સંબંધ ચૂંટણી ક્ષેત્રોની સીમાઓ અને બેઠકોના પુનર્ગઠન સાથે છે. તેથી આ પ્રકારના પ્રસ્તાવની અસર ભવિષ્યની ચૂંટણી વ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલી હોય છે.
સરકાર અને વિપક્ષ બંને માટે આ મુદ્દો મહત્વનો હોવાથી તેના પર સહમતી બનાવવી સરળ નથી. સંસદમાં ચર્ચા માટે પૂરતો સમય મળે છે કે નહીં અને બિલને આગળ વધારવા માટે રાજકીય સંમતિ બને છે કે નહીં, તે હવે અંતિમ દિવસમાં સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.
હંગામા વચ્ચે સરકારની પરીક્ષા
મોન્સૂન સત્ર દરમિયાન અનેક પ્રસંગોએ ગૃહમાં હંગામો થયો છે. સરકાર તરફથી સતત ચર્ચા માટે તૈયાર હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે વિપક્ષે વિવિધ મુદ્દાઓ પર સરકારને ઘેરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.આ રાજકીય ખેંચતાણ વચ્ચે સરકાર 19 બિલ પસાર કરાવવામાં સફળ રહી છે. પરંતુ હવે FCRA અને પરિસીમન જેવા મુદ્દાઓને લઈને અંતિમ દિવસની કાર્યવાહી પર ખાસ નજર રહેશે.
હવે આગળ શું?
13 ઓગસ્ટે સત્ર પૂર્ણ થવાનું હોવાથી સરકાર પાસે સમય ખૂબ મર્યાદિત છે. જો કોઈ બિલ પર પૂરતી ચર્ચા અથવા પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થાય તો તેને આગળના સંસદીય સત્રમાં ફરીથી આગળ ધપાવવું પડી શકે છે. FCRA બિલને JPCમાં મોકલવામાં આવે છે કે નહીં અને પરિસીમન મુદ્દે કોઈ પ્રગતિ થાય છે કે નહીં, તે હવે આગામી એક દિવસમાં સ્પષ્ટ થવાની શક્યતા છે.આથી 19 બિલ પસાર થયા હોવા છતાં મોન્સૂન સત્રનો અંતિમ દિવસ સરકાર અને વિપક્ષ બંને માટે મહત્વનો બની ગયો છે. હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે FCRA અને પરિસીમન જેવા મહત્વના મુદ્દાઓ પર સંસદમાં અંતિમ નિર્ણય થશે કે ફરી આગામી સત્રની રાહ જોવી પડશે?
