વિજય માલ્યા સાથે જોડાયેલા બેન્ક લોન કેસમાં ફરી એકવાર મોટો વળાંક આવ્યો છે. માલ્યાએ દાવો કર્યો હતો કે બેન્કોએ તેમના પર બાકી રહેલા દેવા કરતાં વધુ રકમ વસૂલ કરી લીધી છે અને તેથી તેમની સામે ચાલી રહેલી ફોજદારી કાર્યવાહી બંધ થવી જોઈએ. હવે સ્ટેટ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI)ના નેતૃત્વ હેઠળના બેન્કોના જૂથે આ દાવાનો વિરોધ કર્યો છે. બેન્કોના જણાવ્યા મુજબ 31 ઓગસ્ટ, 2026 સુધી માલ્યા સાથે જોડાયેલા કેસમાં અંદાજે રૂ. 8,751.86 કરોડની રકમ હજુ બાકી છે.
બેન્કોએ બોમ્બે હાઇકોર્ટમાં દાખલ કરેલા સોગંદનામામાં અત્યાર સુધી થયેલી વસૂલાત અને બાકી રકમ અંગે વિગત આપી છે. બેન્કોના જણાવ્યા મુજબ ડેટ રિકવરી ઓફિસર મારફતે અંદાજે રૂ. 10,270 કરોડની અસ્થાયી વસૂલાત થઈ છે. આ ઉપરાંત ડેટ રિકવરી ટ્રિબ્યુનલ (DRT)માં કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો તે પહેલાં પણ રૂ. 544.58 કરોડની વસૂલાત કરવામાં આવી હતી. જોકે બેન્કોનું કહેવું છે કે અત્યાર સુધી વસૂલવામાં આવેલી કુલ રકમના આંકડા પરથી સમગ્ર દેવું ચૂકવાઈ ગયું હોવાનું કહી શકાય નહીં. બેન્કોના જણાવ્યા મુજબ જાન્યુઆરી 2026માં માલ્યા પાસેથી રૂ. 8,135.63 કરોડ બાકી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ વ્યાજ અને અન્ય બાકી રકમ ઉમેરાતા 31 ઓગસ્ટ, 2026 સુધી આ રકમ વધીને રૂ. 8,751.86 કરોડ થઈ ગઈ છે. આ રકમમાં કાનૂની અને અન્ય ખર્ચાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી.
આ સમગ્ર મામલો કિંગફિશર એરલાઇન્સ સાથે જોડાયેલી લોન અને નાણાકીય વ્યવહારોને લઈને ચાલી રહ્યો છે. કિંગફિશર એરલાઇન્સના સ્થાપક વિજય માલ્યાએ 2020માં બોમ્બે હાઇકોર્ટમાં અરજી કરી હતી. તેમાં તેમણે દલીલ કરી હતી કે બેન્કોએ તેમની પાસેથી મૂળ દેવા કરતાં વધુ રકમ વસૂલ કરી લીધી છે. તેથી તેમની સામે ચાલી રહેલી ફોજદારી કાર્યવાહી આગળ ચલાવવાનો કોઈ આધાર રહેતો નથી અને તેને બંધ કરવામાં આવે.
માલ્યાને જાન્યુઆરી 2019માં ભાગેડુ આર્થિક અપરાધી જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારથી તેમની સામે નાણાકીય ગેરરીતિ અને મની લોન્ડ્રિંગ સહિતના કેસમાં કાનૂની કાર્યવાહી ચાલી રહી છે. માલ્યાનો મુખ્ય તર્ક એ રહ્યો છે કે બેન્કોને થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ સંપત્તિઓની વસૂલાત દ્વારા થઈ ચૂકી છે, તેથી તેમની સામેની કાર્યવાહીનો હેતુ પૂરો થઈ ગયો છે. બીજી તરફ એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટે આ દલીલનો વિરોધ કર્યો છે. તપાસ એજન્સીનું કહેવું છે કે સંપત્તિઓ પરત મળવી અથવા બેન્કનું દેવું વસૂલ થઈ જવું અને મની લોન્ડ્રિંગનો ફોજદારી ગુનો બે અલગ કાનૂની મુદ્દા છે. એક કેસમાં નાણાકીય નુકસાનની વસૂલાત થઈ શકે છે, પરંતુ તેના આધારે ફોજદારી કાર્યવાહી આપમેળે સમાપ્ત થઈ જતી નથી.
EDએ કોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે માલ્યા સાથે જોડાયેલી આશરે રૂ. 14,132 કરોડની સંપત્તિઓ બેન્કોને પરત અપાવવામાં આવી છે. જોકે સંપત્તિની વસૂલાત થઈ ગઈ હોવાથી મની લોન્ડ્રિંગના આરોપો આપમેળે ખતમ થઈ જતા નથી. ફોજદારી આરોપો અને નાણાકીય વસૂલાત અંગે કાયદા મુજબ અલગથી નિર્ણય લેવો જરૂરી છે. બેન્કોના તાજા જવાબથી માલ્યાના એ દાવા પર પણ સવાલ ઊભો થયો છે કે બેન્કોએ તેમની પાસેથી દેવા કરતાં વધુ રકમ વસૂલ કરી લીધી છે. બેન્કોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હજુ પણ મોટી રકમ બાકી છે અને વ્યાજ તથા અન્ય ખર્ચને કારણે બાકી રકમમાં ફેરફાર થતો રહ્યો છે.
આ કેસમાં હવે બોમ્બે હાઇકોર્ટની આગળની કાર્યવાહી મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે. માલ્યાની અરજી, બેન્કોની બાકી રકમ અંગેની દલીલ અને EDનું ફોજદારી કેસ ચાલુ રાખવા અંગેનું વલણ આ તમામ મુદ્દાઓ પર કોર્ટમાં ચર્ચા થશે. બેન્કોનું કહેવું છે કે માત્ર અત્યાર સુધી થયેલી વસૂલાતના આધારે માલ્યા સામેની કાર્યવાહી રદ કરી શકાય નહીં. આ મામલો એટલા માટે પણ મહત્વનો છે કે એક તરફ બેન્કો મોટી રકમની વસૂલાત કરી ચૂકી છે, જ્યારે બીજી તરફ કોર્ટ સમક્ષ હજુ પણ હજારો કરોડ રૂપિયાની બાકી રકમનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેથી માલ્યાનું સમગ્ર દેવું ચૂકવાઈ ગયું છે કે નહીં અને ફોજદારી કાર્યવાહી પર તેની શું અસર પડશે, તેનો અંતિમ નિર્ણય કોર્ટની આગળની કાર્યવાહી બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
