ભારતીય હોકી માટે ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. 15 ઓગસ્ટથી નેધરલેન્ડ્સ અને બેલ્જિયમમાં શરૂ થનારા હોકી વર્લ્ડ કપમાં લગભગ 28 વર્ષ બાદ પહેલીવાર એક પણ ભારતીય અમ્પાયર અથવા ટેકનિકલ અધિકારીનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી. આ નિર્ણયથી ભૂતપૂર્વ ભારતીય અમ્પાયરો અને હોકીના અનુભવી ખેલાડીઓએ નિરાશા વ્યક્ત કરી છે. તેમનું માનવું છે કે ભારતમાં પ્રતિભાની કોઈ અછત નથી, પરંતુ ગુણવત્તા વધારવા માટે યોગ્ય તાલીમ, આંતરરાષ્ટ્રીય અનુભવ અને સતત તક આપવાની જરૂર છે. 1998માં નેધરલેન્ડ્સના ઉટ્રેક્ટમાં યોજાયેલા વર્લ્ડ કપ પછી આ પહેલી એવી ટુર્નામેન્ટ છે, જેમાં ભારતમાંથી કોઈ અમ્પાયરને સ્થાન મળ્યું નથી. અત્યાર સુધી અમરજીત સિંહ બાવા, તરલોક સિંહ ભુલ્લર, સતિન્દર શર્મા અને આર.વી. રઘુ પ્રસાદ જેવા ભારતીય અમ્પાયરોએ અનેક વર્લ્ડ કપમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની અલગ ઓળખ ઉભી કરી છે.
ગયા વર્ષે નિવૃત્ત થયેલા આર.વી. રઘુ પ્રસાદે જણાવ્યું કે FIH અમ્પાયરિંગ કમિટી મોટી ટુર્નામેન્ટ માટે અમ્પાયરોની પસંદગી કરતી વખતે અગાઉની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓ, પ્રો લીગમાં પ્રદર્શન અને અન્ય ઘણા માપદંડોને ધ્યાનમાં રાખે છે. તેમણે કહ્યું કે સતત સારું પ્રદર્શન અને અનુભવ જ પસંદગીનું મુખ્ય માપદંડ બને છે. અનેક ઓલિમ્પિક અને વર્લ્ડ કપમાં અમ્પાયરિંગ કરી ચૂકેલા સતિન્દર શર્માએ પણ આ સ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે બાવા અને ભુલ્લર પછી તેમણે અને રઘુ પ્રસાદે ભારતીય અમ્પાયરિંગની પરંપરાને આગળ વધારી હતી. યુરોપિયન અમ્પાયરો વચ્ચે પોતાની ઓળખ બનાવવી સરળ નહોતી, પરંતુ સતત મહેનતથી તે શક્ય બન્યું. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે 2008ના બેઇજિંગ ઓલિમ્પિક માટે ભારતીય હોકી ટીમ ક્વોલિફાય થઈ શકી નહોતી, છતાં તેઓ એકમાત્ર ભારતીય અધિકારી તરીકે ટુર્નામેન્ટમાં હાજર હતા.
શર્માના મતે, હાલમાં સંખ્યાબંધ અમ્પાયરો તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે, પરંતુ ગુણવત્તા પર પૂરતું ધ્યાન અપાતું નથી. તેમણે કહ્યું કે માત્ર યાદીમાં નામ ઉમેરવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના અમ્પાયર તૈયાર થતા નથી. સ્થાનિક અમ્પાયરોને મોટી ઘરેલુ ટુર્નામેન્ટ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાં વધુ તક આપવી જોઈએ, જેથી તેઓ અનુભવ મેળવી શકે. સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય અમ્પાયરિંગ વચ્ચે મોટો તફાવત હોય છે, તેથી એક્સપોઝર ખૂબ જરૂરી છે. હોકી ઇન્ડિયાની મે 2025ની યાદી મુજબ, પુરુષોમાં 100થી વધુ અને મહિલાઓમાં 70થી વધુ અમ્પાયરો વિવિધ કેટેગરીમાં નોંધાયેલા છે. પુરુષોમાં છ અને મહિલાઓમાં ચાર FIH પેનલ અમ્પાયર છે. ટેકનિકલ અધિકારીઓમાં પણ અનેક નામ છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય પેનલમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ મર્યાદિત છે.
ભૂતપૂર્વ અમ્પાયર અમરજીત સિંહ બાવાએ પણ જણાવ્યું કે તેમના સમયગાળામાં અમ્પાયરોને રમતની દરેક બારીકીઓ પર સતત કામ કરવું પડતું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે સારો અમ્પાયર બનવા માટે માત્ર નિયમોની જાણકારી પૂરતી નથી, પરંતુ સતત પ્રેક્ટિસ, શારીરિક ફિટનેસ, યોગ્ય માર્ગદર્શન અને ઉચ્ચ સ્તરની મેચોમાં અનુભવ પણ એટલો જ જરૂરી છે. અનુભવી અધિકારીઓનું માનવું છે કે ભારતીય હોકીમાં અમ્પાયરો માટે લાંબા ગાળાની યોજના બનાવવાની જરૂર છે. તેમને રાષ્ટ્રીય ટીમના કેમ્પમાં સામેલ કરવા, નિયમિત તાલીમ આપવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાં વધુ તક આપવાથી ભવિષ્યમાં ફરી ભારતીય અમ્પાયરો વર્લ્ડ કપ અને ઓલિમ્પિક જેવી મોટી ટુર્નામેન્ટમાં સ્થાન મેળવી શકશે.
