દક્ષિણ-પશ્ચિમ જાપાનમાં આવેલા શક્તિશાળી ભૂકંપ બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં ભારે તબાહી સર્જાઈ છે. ક્યૂશૂ દ્વીપના કુમામોટો વિસ્તારમાં આવેલા 7.1ની તીવ્રતાના ભૂકંપમાં અત્યાર સુધી 18 લોકોના મોત થયા હોવાનું સામે આવ્યું છે, જ્યારે 62થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. ઘાયલોમાંથી છ લોકોની હાલત ગંભીર હોવાનું સરકારી અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે. બચાવ કામગીરી હજુ પણ ચાલુ હોવાથી મૃત્યુઆંક વધવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ભૂકંપ બાદ અનેક ઇમારતોને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. શોપિંગ મોલ, રહેણાંક મકાનો અને અન્ય અનેક માળખાં ધરાશાયી થતાં લોકો કાટમાળ નીચે ફસાઈ ગયા હતા. જાપાનની સેલ્ફ ડિફેન્સ ફોર્સ, ફાયર બ્રિગેડ અને ઇમરજન્સી રેસ્ક્યૂ ટીમો યુદ્ધના ધોરણે બચાવ કામગીરી કરી રહી છે. કાટમાળ હટાવીને ફસાયેલા લોકોને બહાર કાઢવાના પ્રયાસો સતત ચાલી રહ્યા છે.
કાશિમા શહેરમાં આવેલ એયોન મોલ શોપિંગ સેન્ટરને સૌથી વધુ નુકસાન થયું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. ભૂકંપ સમયે મોલમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો હાજર હતા. ભૂકંપના જોરદાર આંચકાથી મોલના કેટલાક ભાગને નુકસાન પહોંચ્યું હતું, જેના કારણે અફરાતફરીનો માહોલ સર્જાયો હતો. સદનસીબે સમયસર લોકોને બહાર કાઢવાના પ્રયાસો થતા વધુ મોટી જાનહાનિ ટળી હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે. કુમામોટો પ્રિફેકચરની યાત્સુશિરો વિસ્તારમાં આવેલી નિપ્પોન પેપર ઇન્ડસ્ટ્રીઝની ફેક્ટરીમાં પણ મોટો અકસ્માત સર્જાયો હતો. ભૂકંપના આંચકાથી ફેક્ટરીની ઊંચી ચિમની ધરાશાયી થતાં પાંચ કામદારોના મોત થયા હતા. બચાવ ટીમોએ ભારે મહેનત બાદ કાટમાળમાંથી અન્ય સાત લોકોને જીવતા બહાર કાઢ્યા હતા. ફેક્ટરી વિસ્તારમાં હજુ પણ તપાસ ચાલી રહી છે.
ભૂકંપ બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં વીજળી અને પાણીની વ્યવસ્થા પણ ખોરવાઈ ગઈ છે. સરકારી માહિતી અનુસાર લગભગ 34,900 ઘરોમાં વીજ પુરવઠો બંધ છે, જ્યારે આશરે 15,000 પરિવારોને પીવાનું પાણી મળતું નથી. સંબંધિત વિભાગો દ્વારા વીજળી અને પાણીની સેવાઓ ઝડપથી પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે. આ કુદરતી આપત્તિને કારણે હજારો લોકોને પોતાના ઘરો છોડવાની ફરજ પડી છે. અત્યાર સુધી 8,800થી વધુ લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા છે અને તેઓ 400થી વધુ રાહત શિબિરોમાં આશ્રય લઈ રહ્યા છે. સરકાર દ્વારા શેલ્ટરમાં રહેતા લોકોને ભોજન, પાણી, દવાઓ અને અન્ય જરૂરી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહી છે.
ભૂકંપ પછી બચાવ કામગીરીમાં સૌથી મોટો પડકાર ભારે ગરમી બની છે. ઊંચા તાપમાનના કારણે ઘાયલ લોકોની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની રહી છે. બીજી તરફ સતત કાટમાળ વચ્ચે કામ કરતા બચાવકર્મીઓને પણ ગરમીના કારણે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. અધિકારીઓએ લોકોને અનાવશ્યક રીતે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ન જવાની અપીલ કરી છે. પરિવહન વ્યવસ્થા પર પણ ભૂકંપની મોટી અસર પડી છે. સુરક્ષાના કારણોસર ક્યૂશૂ વિસ્તારમાં દોડતી બુલેટ ટ્રેન સેવા તાત્કાલિક બંધ કરી દેવામાં આવી છે અને ટ્રેકની તપાસ ચાલી રહી છે. જોકે કુમામોટો એરપોર્ટ પર સ્થિતિ સામાન્ય બનતાં બુધવારથી હવાઈ સેવાઓ ફરી શરૂ કરવામાં આવી છે, જેથી રાહત સામગ્રી અને મુસાફરોની અવરજવર સરળ બની શકે.
અધિકારીઓએ હજુ સુધી કેટલા લોકો લાપતા છે તેની સત્તાવાર માહિતી જાહેર કરી નથી. કાટમાળમાં હજુ પણ કેટલાક લોકો ફસાયેલા હોવાની આશંકા વચ્ચે બચાવ કામગીરી વધુ ઝડપી બનાવવામાં આવી છે. સરકાર સતત સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે અને જરૂરી તમામ એજન્સીઓને હાઈ એલર્ટ પર રાખવામાં આવી છે. નોંધનીય છે કે કુમામોટો વિસ્તાર અગાઉ પણ વિનાશક ભૂકંપનો સામનો કરી ચૂક્યો છે. વર્ષ 2016માં અહીં આવેલા શક્તિશાળી ભૂકંપમાં 50થી વધુ લોકોના મોત થયા હતા અને મોટા પ્રમાણમાં નુકસાન થયું હતું. ફરી એકવાર આવેલા આ ભૂકંપે તે દુર્ઘટનાની યાદ તાજી કરી દીધી છે. હાલ સમગ્ર જાપાનમાં લોકો અસરગ્રસ્તો માટે પ્રાર્થના કરી રહ્યા છે અને સરકાર ઝડપથી સામાન્ય સ્થિતિ પુનઃસ્થાપિત કરવા પ્રયાસ કરી રહી છે.
