આસામમાં લાખો લોકો પૂરથી પ્રભાવિત, ગુજરાતમાં સતત વરસાદથી અનેક જિલ્લાઓમાં એલર્ટ; NDRF અને SDRF દ્વારા યુદ્ધના ધોરણે બચાવ કામગીરી
દેશભરમાં ચોમાસું હવે સંપૂર્ણ રીતે સક્રિય બનતાં અનેક રાજ્યોમાં ભારે વરસાદે વિનાશક સ્થિતિ ઊભી કરી છે. ખાસ કરીને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતનું આસામ રાજ્ય ફરી એક વખત ભયંકર પૂરની ઝપેટમાં આવ્યું છે. સતત વરસી રહેલા વરસાદના કારણે બ્રહ્મપુત્ર સહિતની અનેક નદીઓ ખતરાના નિશાનથી ઉપર વહેતી થઈ છે. પરિણામે હજારો ગામો પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયા છે અને લાખો લોકો સીધી અસર હેઠળ આવ્યા છે. ગુજરાતમાં પણ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ભારે વરસાદને કારણે અનેક જિલ્લાઓમાં પાણી ભરાવા, નદીઓમાં પૂર આવવા, રસ્તાઓ બંધ થવા અને લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવાની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં સર્જાયેલી આ વરસાદી આફતને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકાર, રાજ્ય સરકારો, NDRF, SDRF, સેનાના જવાનો અને સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર સતત રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં જોડાયા છે.
આસામમાં પૂરથી ગંભીર પરિસ્થિતિ
આસામમાં સતત ભારે વરસાદને કારણે બ્રહ્મપુત્ર, બરાક અને અન્ય મુખ્ય નદીઓમાં પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધ્યું છે. રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓમાં નદીના પાણી ગામો અને શહેરોમાં ઘૂસી ગયા છે. હજારો મકાનો પાણીમાં ડૂબી ગયા છે, જ્યારે અનેક પરિવારોને પોતાનું ઘર છોડીને રાહત કેમ્પોમાં રહેવાની ફરજ પડી છે.રાજ્ય સરકારના પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ લાખો લોકો આ પૂરની સીધી અસર હેઠળ આવ્યા છે. હજારો હેક્ટર કૃષિ જમીન પાણીમાં ડૂબી જતાં ખેડૂતોને ભારે નુકસાન થયું છે. ખેતરમાં ઉભેલા પાક નાશ પામ્યા છે, જ્યારે પશુઓ માટે પણ ગંભીર સંકટ ઉભું થયું છે.
મૃત્યુઆંકમાં વધારો
ભારે વરસાદ અને પૂરના કારણે વિવિધ જિલ્લાઓમાંથી જાનહાનિના સમાચાર પણ સામે આવ્યા છે. કેટલાક લોકો પૂરનાં પાણીમાં તણાઈ ગયા, જ્યારે કેટલાક મકાન ધરાશાયી થવાથી અથવા ભૂસ્ખલનની ઘટનાઓમાં મૃત્યુ પામ્યા હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે. વરસાદી પરિસ્થિતિને કારણે બચાવ કામગીરી પણ ઘણી જગ્યાએ પડકારરૂપ બની રહી છે.
રાહત કેમ્પોમાં હજારો લોકો
સરકારે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં રાહત કેમ્પો શરૂ કર્યા છે. અહીં લોકોને ખોરાક, પીવાનું શુદ્ધ પાણી, દવાઓ, કપડાં અને અન્ય જરૂરી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહી છે. બાળકો, વૃદ્ધો, ગર્ભવતી મહિલાઓ અને ગંભીર દર્દીઓને વિશેષ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે.
NDRF અને SDRFની સતત કામગીરી
પૂરની ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને NDRF અને SDRFની અનેક ટીમોને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તૈનાત કરવામાં આવી છે. બોટ, લાઇફ જેકેટ અને અન્ય આધુનિક સાધનોની મદદથી લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં આવી રહ્યા છે. જ્યાં રસ્તા સંપૂર્ણપણે પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયા છે ત્યાં હેલિકોપ્ટરની મદદથી પણ બચાવ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
ગુજરાતમાં પણ ભારે વરસાદનો કહેર
ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી દક્ષિણ ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ નોંધાયો છે. નવસારી, વલસાડ, સુરત, તાપી, ભરૂચ, નર્મદા, પંચમહાલ સહિતના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદને કારણે અનેક નદીઓમાં પાણીની આવક વધી છે.ઘણા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ જતા લોકોને ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો . કેટલાક વિસ્તારોમાં વાહનવ્યવહાર સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયો છે, જ્યારે અનેક ગામોનો સંપર્ક પણ તૂટી ગયો છે.
લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડાયા
જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા સંભવિત જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને હજારો લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા છે. શાળાઓ, સમુદાય ભવનો અને સરકારી ઇમારતોમાં અસ્થાયી રાહત કેન્દ્રો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. લોકોને ખોરાક અને પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી રહી છે.
હેલિકોપ્ટરથી બચાવ કામગીરી
ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણી એટલું વધી ગયું કે જમીન માર્ગે પહોંચવું અશક્ય બની ગયું. આવી સ્થિતિમાં ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ અને અન્ય બચાવ એજન્સીઓએ હેલિકોપ્ટરની મદદથી ફસાયેલા લોકોને બહાર કાઢ્યા. અનેક મજૂરો અને પરિવારોને સલામત સ્થળે પહોંચાડવામાં સફળતા મળી.
કૃષિ ક્ષેત્રને ભારે ફટકો
ભારે વરસાદ અને પૂરના કારણે ખેતીને મોટું નુકસાન થયું છે. કપાસ, ડાંગર, મકાઈ, શાકભાજી અને અન્ય પાકો પાણીમાં ડૂબી ગયા છે. ખેડૂતોને લાખો રૂપિયાનું નુકસાન થયું હોવાનું પ્રાથમિક અંદાજ છે. કૃષિ વિભાગ દ્વારા નુકસાનનું સર્વેક્ષણ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે અને સહાય માટેની પ્રક્રિયા પણ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
માર્ગ અને પરિવહન વ્યવસ્થા પર અસર
ઘણા હાઇવે અને આંતરિક માર્ગો પાણીમાં ગરકાવ થતાં વાહનવ્યવહાર પર ગંભીર અસર પડી છે. કેટલાક પુલો ઉપરથી પાણી વહેતા હોવાથી વાહનોની અવરજવર બંધ કરવી પડી છે. અનેક વિસ્તારોમાં બસ સેવા અને સ્થાનિક પરિવહન પણ પ્રભાવિત બન્યા છે.
વીજ પુરવઠો અને સંચાર વ્યવસ્થા ખોરવાઈ
ભારે વરસાદના કારણે અનેક જગ્યાએ વીજ થાંભલા અને ટ્રાન્સફોર્મરને નુકસાન પહોંચ્યું છે. પરિણામે હજારો પરિવારો વીજળી વિના જીવન જીવવા મજબૂર બન્યા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં મોબાઇલ નેટવર્ક અને ઈન્ટરનેટ સેવાઓ પણ પ્રભાવિત થઈ છે.
આરોગ્ય વિભાગ એલર્ટ મોડમાં
પૂર બાદ પાણીજન્ય રોગચાળો ન ફેલાય તે માટે આરોગ્ય વિભાગે ખાસ તૈયારીઓ શરૂ કરી છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તબીબી ટીમો મોકલવામાં આવી રહી છે. દવાઓ, રસીકરણ અને શુદ્ધ પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
હવામાન વિભાગની નવી આગાહી
ભારતીય હવામાન વિભાગે આગામી દિવસોમાં પણ ગુજરાત, આસામ, મહારાષ્ટ્ર, મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન અને ઉત્તર-પૂર્વના અન્ય રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ ચાલુ રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. કેટલાક જિલ્લાઓ માટે ઓરેન્જ અને રેડ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.
હવામાન વિભાગે નદી કાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને વિશેષ સાવચેત રહેવા જણાવ્યું છે. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને જરૂર પડે તો સમયસર સ્થળાંતર કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.સરકાર પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહી છે, કેન્દ્ર સરકાર અને તમામ સંબંધિત રાજ્ય સરકારો પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહી છે. મુખ્યમંત્રી, જિલ્લા કલેક્ટર, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગ અને અન્ય અધિકારીઓ દ્વારા સતત સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ રહી છે. જરૂરિયાત મુજબ વધારાની બચાવ ટીમો અને રાહત સામગ્રી મોકલવાની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી રહી છે.
લોકોને અફવાઓથી દૂર રહેવાની અપીલ
પ્રશાસને લોકોને સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરવા અપીલ કરી છે. માત્ર સરકાર, હવામાન વિભાગ, જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા આપવામાં આવતી સત્તાવાર માહિતીનું જ પાલન કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
શું રાખવી સાવચેતી?
ભારે વરસાદ દરમિયાન નદી, તળાવ અને પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોની નજીક ન જવું, વીજ થાંભલા અને ખુલ્લા વાયરોથી દૂર રહેવું, બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવી, જરૂરી દવાઓ અને દસ્તાવેજો સુરક્ષિત રાખવા તેમજ ઇમરજન્સી સ્થિતિમાં તાત્કાલિક સ્થાનિક પ્રશાસનનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
અંતિમ સ્થિતિ
દેશભરમાં ચોમાસું હજુ સક્રિય હોવાથી આગામી દિવસોમાં પણ અનેક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદની શક્યતા છે. આસામમાં પૂરની સ્થિતિ હજુ ગંભીર છે, જ્યારે ગુજરાતમાં પણ સતત વરસાદને કારણે વહીવટી તંત્ર સંપૂર્ણ સતર્ક બન્યું છે. બચાવ દળો સતત કામગીરી કરી રહ્યા છે અને અસરગ્રસ્ત લોકોને ઝડપથી મદદ પહોંચાડવાના પ્રયાસો ચાલુ છે. તેમજ હવામાન વિભાગની આગાહી અને સ્થાનિક પ્રશાસનની સૂચનાઓનું પાલન કરવું હાલ દરેક નાગરિક માટે અત્યંત જરૂરી બની ગયું છે.