આર્થિક પડકારોનો સામનો કરી રહેલા પાકિસ્તાને અમેરિકા પાસે 10 અબજ ડોલરની વિદેશી હૂંડિયામણ સ્ટેબેલાઈઝેશન સુવિધાની માંગ કરી છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી મળે તો તે પાકિસ્તાન માટે મોટી આર્થિક રાહત સાબિત થઈ શકે છે. આ વિનંતી એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે ઈરાન યુદ્ધમાં મધ્યસ્થીની ભૂમિકા બાદ પાકિસ્તાન પોતાના રાજદ્વારી સંબંધોને આર્થિક લાભમાં ફેરવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
5 વર્ષ સુધીની સહાયનો પ્રસ્તાવ
અહેવાલ અનુસાર પાકિસ્તાને અમેરિકાના ટ્રેઝરી સચિવ સ્કોટ બેસેન્ટને પત્ર લખીને બંને દેશો વચ્ચે 10 અબજ ડોલરની દ્વિપક્ષીય વિદેશી હૂંડિયામણ સ્ટેબેલાઈઝેશન સુવિધા સ્થાપવાની માંગ કરી છે. આ સુવિધાની અવધિ 5 વર્ષ સુધી રાખવાનો પ્રસ્તાવ છે. જો આ મંજૂર થાય તો પાકિસ્તાનના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં વધારો થશે, પાકિસ્તાની રૂપિયા પરનું દબાણ ઘટશે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ પાસેથી વારંવાર નાણાં મેળવવાની જરૂરિયાત ઓછી થઈ શકે છે.
IMF સુધારાઓ છતાં નાણાકીય પડકાર યથાવત
પાકિસ્તાન હાલમાં IMFના 7 અબજ ડોલરના કાર્યક્રમ હેઠળ આર્થિક સુધારાઓ અમલમાં મૂકી રહ્યું છે. તેના ભાગરૂપે કરવેરામાં વધારો, સરકારી ખર્ચમાં ઘટાડો અને નાણાકીય શિસ્ત જેવા પગલાં લેવાયા છે. તેમ છતાં દેશની વિદેશી હૂંડિયામણની સ્થિતિ હજુ પણ સત્તાવાર ધિરાણ, જૂની લોનના રોલઓવર અને ચીન તથા સાઉદી અરેબિયા જેવા દેશોના સહયોગ પર નિર્ભર છે.
2023માં ડિફોલ્ટથી બચ્યું હતું પાકિસ્તાન
વર્ષ 2023માં પાકિસ્તાન ડિફોલ્ટની કગાર પર પહોંચી ગયું હતું. ત્યારબાદ IMFએ 3 અબજ ડોલરનું સ્ટેન્ડબાય પેકેજ મંજૂર કર્યું હતું. ત્યારબાદ દેશને 7 અબજ ડોલરની EFF ઉપરાંત આબોહવા પરિવર્તન અને કુદરતી આફતો સામે સજ્જતા વધારવા માટે અલગથી 1.3 અબજ ડોલરની સહાય પણ મળી હતી. જાન્યુઆરીમાં પાકિસ્તાનની કેન્દ્રીય બેંકે અનુમાન વ્યક્ત કર્યું હતું કે વર્ષ 2026ના અંત સુધીમાં દેશના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર વધીને લગભગ 20 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે.
અમેરિકા સાથે આર્થિક સંબંધો મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ
પાકિસ્તાનના નાણાં મંત્રી મુહમ્મદ ઔરંગઝેબે વોશિંગ્ટનમાં અમેરિકાના ટ્રેઝરી સચિવ સાથે બેઠક દરમિયાન પ્રાદેશિક ભૂરાજકીય પરિસ્થિતિના આર્થિક પ્રભાવ અંગે ચર્ચા કરી હતી. સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય મૂડીબજારમાં વધુ સારી પહોંચ, વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં વધારો અને દેશની ક્રેડિટ રેટિંગ સુધારવા માટે અમેરિકાના વધુ સહયોગની માંગ કરી હતી. અમેરિકાના ટ્રેઝરી વિભાગે આ વિનંતી અંગે કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી, જ્યારે પાકિસ્તાનના નાણાં મંત્રાલય તરફથી પણ સત્તાવાર પ્રતિસાદ આપવામાં આવ્યો નથી.
રાજકીય અને આર્થિક બંને રીતે મહત્વપૂર્ણ સંકેત
વિશ્લેષકોના મતે જો અમેરિકા આ સુવિધાને મંજૂરી આપે તો તે માત્ર નાણાકીય સહાય નહીં પરંતુ પાકિસ્તાન માટે રાજકીય વિશ્વાસનો પણ મોટો સંકેત ગણાશે. તાજેતરના સમયમાં પાકિસ્તાને અમેરિકાની ટ્રમ્પ પ્રશાસન સાથે ક્રિપ્ટોકરન્સી, રિયલ એસ્ટેટ અને ખનન ક્ષેત્રે સહકાર વધારવાના પ્રયાસો કર્યા છે. ઉપરાંત ન્યૂયોર્ક સ્થિત રૂઝવેલ્ટ હોટેલના પુનર્વિકાસ અને રેકો દિક ખાણ પ્રોજેક્ટમાં પણ અમેરિકન રોકાણ આકર્ષવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે.
