દેશભરમાં E20 પેટ્રોલ (20% ઇથેનોલ મિશ્રિત ઇંધણ) ના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. આ વચ્ચે રાયપુરમાં એક કેસ સામે આવ્યો છે જ્યાં E20 પેટ્રોલના ઉપયોગને કારણે એક કારનું એન્જિન ફેલ થઈ ગયું. ગ્રાહક અદાલતે આ મામલે મારુતિ સુઝુકી ઇન્ડિયા લિમિટેડ અને તેના અધિકૃત ડીલરને જવાબદાર ઠેરવ્યા છે, આદેશ આપ્યો છે કે કાં તો નવી કાર પૂરી પાડવામાં આવે અથવા ₹20 લાખ પરત કરવામાં આવે.
કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે વાહનનું એન્જિન E-20 ઇંધણ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું ન હતું છતાં કાર ગ્રાહકને વેચવામાં આવી હતી. કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો છે કે 45 દિવસની અંદર ગ્રાહકને સમાન મોડેલની નવી કાર – E-20 ઇંધણ સાથે સુસંગત કાર પૂરી પાડવામાં આવે. આમ કરવામાં નિષ્ફળતા પર કંપનીએ અન્ય ખર્ચાઓ સાથે આશરે ₹20.5 લાખની સંપૂર્ણ વાહન કિંમત પરત કરવી પડશે. E-20 ઇંધણથી થયેલા કારના નુકસાન માટે વળતરનો આ દેશમાં પહેલો કેસ છે.
ડીલરે કાર વિશે ખોટી માહિતી આપી
ડૉ. પ્રેમરાજ દેબતાએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે જૂન 2024માં નેક્સા ડીલરશીપમાંથી મારુતિ સુઝુકી ગ્રાન્ડ વિટારા સ્ટ્રોંગ હાઇબ્રિડ ઝેટા પ્લસ ખરીદી હતી. ખરીદી સમયે ડીલરે દાવો કર્યો હતો કે કાર ડિસેમ્બર 2023માં બનાવવામાં આવી હતી; જોકે કમિશન રેકોર્ડ પછીથી જાહેર કરે છે કે તેનું ઉત્પાદન જાન્યુઆરી 2023માં કરવામાં આવ્યું હતું.
ડૉ. પ્રેમરાજે હાઇબ્રિડ વાહન પસંદ કર્યું કારણ કે તે દરરોજ 150 થી 200 કિલોમીટર મુસાફરી કરે છે. શરૂઆતમાં વાહને સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું પરંતુ પાંચ મહિના પછી 11 નવેમ્બર, 2024 ના રોજ ડેશબોર્ડ પર અચાનક એન્જિન ખામીની ચેતવણી દેખાઈ અને કાર અટકી ગઈ. નિરીક્ષણ પછી ડીલરશીપે આ સમસ્યા માટે ભેળસેળયુક્ત પેટ્રોલને જવાબદાર ગણાવ્યું અને ઇંધણ ટાંકી ખાલી કરી દીધી. ડ્રેઇન થયેલા પેટ્રોલના તળિયે એક અલગ સફેદ પદાર્થ મળી આવ્યો. ડૉ. દેબતાએ તરત જ પેટ્રોલ પંપ અને કંપનીમાં ફરિયાદ નોંધાવી પરંતુ પેટ્રોલ પંપના નિરીક્ષણમાં ઇંધણ યોગ્ય હોવાનું માનવામાં આવ્યું. આ હોવા છતાં કાર વારંવાર બગડતી રહી.
કંપનીએ એન્જિન નિષ્ફળતાનો ઉલ્લેખ કર્યો
કંપનીએ સ્વીકાર્યું કે પહેલી વાર ઇંધણ ટાંકીને સંપૂર્ણપણે સાફ કરવામાં આવી ન હતી જેના કારણે કેમિકલયુક્ત ઇંધણ બાકી રહ્યું. પછીથી સફાઈ કરવામાં આવી પરંતુ ઇંધણ ટાંકી, પાઇપલાઇન્સ અને ફિલ્ટર્સમાં ફરીથી સફેદ પડ અને પ્રવાહી અવશેષો મળી આવ્યા. ત્યારબાદ ડેશબોર્ડ પર એન્જિનમાં ખામીની ચેતવણી દેખાઈ અને EV (ઇલેક્ટ્રિક વાહન) મોડ કામ કરવાનું બંધ કરી દીધું. એન્જિન સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગયું જેના કારણે કારને ફરીથી ચલાવી શકાતી નથી.
બાદમાં કંપનીએ તેમને ઇમેઇલ દ્વારા જાણ કરી કે એન્જિન રિપેરની બહાર છે અને રિપ્લેસમેન્ટનો ખર્ચ આશરે ₹5.30 લાખ થશે જે વોરંટી હેઠળ આવરી લેવામાં આવતો નથી. કંપનીએ આખરે રિપેર કરેલી કાર પરત કરી પરંતુ ડીલરશીપ પર રિફ્યુઅલિંગ કર્યા પછી વાહન ફક્ત 10 કિલોમીટર ચાલ્યા પછી ફરીથી અટકી ગયું. આ વખતે ટાંકીમાં દહીં જેવું સફેદ પડ અને પ્રવાહી અવશેષો મળી આવ્યા. ડૉ. પ્રેમરાજે રિપ્લેસમેન્ટ કાર અથવા સંપૂર્ણ રિફંડની માંગણી કરી પરંતુ કંપનીએ સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો. પછી મામલો ગ્રાહક કોર્ટમાં ગયો. ડોક્ટરે માર્ચ 2025 માં અરજી દાખલ કરી હતી.
સરકારી પ્રયોગશાળાના અહેવાલમાં આ મુદ્દાને સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યો
એસજીએસ પ્રયોગશાળામાં પેટ્રોલના નમૂનાઓનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. અહેવાલમાં બળતણમાં ઇથેનોલની હાજરીની પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી. વિશ્લેષણમાં જાણવા મળ્યું હતું કે ઇથેનોલ અલગ થઈ ગયું હતું અને પેટ્રોલના તળિયે સફેદ સ્તર તરીકે સ્થાયી થયું હતું. અહેવાલ મુજબ જ્યારે બળતણ E20 શ્રેણીનું હતું ત્યારે ઇથેનોલના અલગ થવાથી તેની અસરકારક સાંદ્રતા માત્ર 6-7 ટકા થઈ ગઈ હતી. કમિશને તારણ કાઢ્યું હતું કે વાહનનું એન્જિન E20 બળતણ સાથે અસંગત હતું છતાં આવી કાર ગ્રાહકને વેચવામાં આવી હતી.
