પૂર્વ ARTOના ઘરમાં વિજિલન્સની રેડ બાદ સમગ્ર RTO સિસ્ટમ સવાલોના ઘેરામાં
આવક કરતાં અનેકગણી સંપત્તિનો આરોપ, 13 કિલો સોનું, ₹1.62 કરોડ રોકડ, કરોડોની મિલકતોના દસ્તાવેજો અને ગુપ્ત લોકર્સ મળતાં તપાસ વધુ તેજ
ઉત્તર પ્રદેશના પરિવહન વિભાગને હચમચાવી નાખનાર એક મોટા ભ્રષ્ટાચાર કેસમાં વિજિલન્સ વિભાગે પૂર્વ સહાયક પ્રાદેશિક પરિવહન અધિકારી (ARTO) લલિત કુમારના નિવાસસ્થાન પર દરોડા દરમિયાન એવી સંપત્તિ શોધી કાઢી કે સમગ્ર રાજ્યમાં તેની ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. પલંગની અંદરથી રોકડ, સોફાની અંદરથી ગુપ્ત બોક્સ, ફોલ્સ સિલિંગમાં છુપાયેલા ચેમ્બર અને દીવાલોની અંદર બનાવેલા સિક્રેટ લોકર્સમાંથી સોનું, ચાંદી, રોકડ અને અનેક નાણાકીય દસ્તાવેજો મળ્યાના દાવાઓએ સમગ્ર RTO તંત્રની કામગીરી પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
પ્રાથમિક તપાસ મુજબ, દરોડા દરમિયાન અંદાજે 13 કિલોગ્રામ સોનું, ₹1.62 કરોડથી વધુ રોકડ, મોટી માત્રામાં ચાંદી, બેંક રોકાણો, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, પોસ્ટ ઓફિસ યોજનાઓ, અનેક મિલકતોના દસ્તાવેજો અને અન્ય નાણાકીય પુરાવાઓ મળી આવ્યા છે. તપાસ એજન્સીઓ હવે આ સંપત્તિ કાયદેસર આવકમાંથી ખરીદવામાં આવી હતી કે નહીં તેની વિગતવાર તપાસ કરી રહી છે.
ફરિયાદથી શરૂ થયેલી તપાસે ખોલ્યા અનેક રહસ્યો
વિજિલન્સ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, લલિત કુમાર વિરુદ્ધ લાંબા સમયથી જાણીતા આવકના સ્ત્રોત કરતાં વધુ સંપત્તિ એકત્ર કરવાની ફરિયાદો મળી રહી હતી. શરૂઆતમાં ગુપ્ત ચકાસણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. જ્યારે પ્રાથમિક તપાસમાં ફરિયાદોને સમર્થન આપતા પુરાવા મળ્યા, ત્યારબાદ વિશેષ અદાલતમાંથી સર્ચ વોરંટ મેળવી તેમના વિવિધ ઠેકાણાઓ પર એકસાથે દરોડા પાડવામાં આવ્યા.શરૂઆતમાં સામાન્ય તપાસ જેવી લાગતી કાર્યવાહી થોડા જ સમયમાં મોટા ખુલાસામાં બદલાઈ ગઈ. તપાસ દરમિયાન અધિકારીઓને સમજાયું કે ઘરનો સામાન્ય દેખાતો દરેક ખૂણો વાસ્તવમાં કિંમતી વસ્તુઓ છુપાવવા માટે ખાસ રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો.
પલંગ, સોફા, ફોલ્સ સિલિંગ અને દીવાલોમાં બનાવ્યા ગુપ્ત ખાના
તપાસ ટીમે સૌથી પહેલાં ઘરના પલંગની તપાસ કરી હતી. ત્યાંથી રોકડ રકમ મળી આવી. ત્યારબાદ સોફાની અંદર ગુપ્ત બોક્સ મળ્યા. આગળ તપાસ વધતા ફોલ્સ સિલિંગમાં પણ ખાસ ચેમ્બર બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું સામે આવ્યું. આ પછી અધિકારીઓને કેટલીક દીવાલો પર શંકા જતાં તેને તોડવામાં આવી હતી. તેમજ દીવાલોની અંદર ખાસ બનાવેલા સિક્રેટ લોકર્સમાંથી સોનું, રોકડ અને મહત્વના દસ્તાવેજો મળ્યા હોવાનું તપાસમાં બહાર આવ્યું. તપાસ અધિકારીઓનું માનવું છે કે આ પ્રકારની રચના પૂર્વ આયોજન સાથે કરવામાં આવી હતી જેથી સામાન્ય તપાસમાં આ સંપત્તિનો કોઈ પત્તો ન લાગે.
13 કિલો સોનું, કરોડોની કિંમત
દરોડામાં અંદાજે 13 કિલોગ્રામ સોનું જપ્ત કરવામાં આવ્યું હોવાનું જણાવાયું છે. સોનામાં બાર, ઈંટના આકારના ટુકડા તેમજ દાગીનાનો સમાવેશ થાય છે. સરકાર માન્ય મૂલ્યાંકનકાર દ્વારા સોનું, ચાંદી અને દાગીનાની કુલ કિંમત અંદાજે ₹20 કરોડ જેટલી હોવાનું પ્રાથમિક મૂલ્યાંકનમાં સામે આવ્યું છે.પરંતુ તપાસ એજન્સીઓ માટે માત્ર સોનાની કિંમત મહત્વની નથી. હવે એ જાણવા પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે કે આ સોનું ક્યારે ખરીદાયું, તેની ચુકવણી કયા ખાતામાંથી થઈ, ખરીદીના દસ્તાવેજો ઉપલબ્ધ છે કે નહીં અને શું તે અધિકારીની જાહેર આવક સાથે મેળ ખાતું હતું કે નહીં.
₹1.62 કરોડ રોકડ પણ એક જ જગ્યાએ નહોતી
તપાસ દરમિયાન મળેલી રોકડ રકમ એક જ સ્થળે રાખવામાં આવી નહોતી. ઘરના અલગ-અલગ રૂમ, અલમારીઓ અને ગુપ્ત ખાણાઓમાંથી નોટોના પેકેટ મળ્યા હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે.હવે દરેક પેકેટની અલગ યાદી તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. જો નોટોના પેકેટ પર કોઈ બેંકની ઓળખ, તારીખ અથવા અન્ય નિશાન હશે તો તે તપાસમાં મહત્વના પુરાવા બની શકે છે.
ડિજિટલ તિજોરીનો પાસવર્ડ ભૂલી જવાનો દાવો
દરોડા દરમિયાન તપાસ ટીમને એક ડિજિટલ તિજોરી પણ મળી હતી. અધિકારીઓએ તેનો પાસવર્ડ પૂછતા લલિત કુમારે પાસવર્ડ યાદ ન હોવાનો દાવો કર્યો હતો.આથી કાર્યવાહી થોડા સમય માટે અટકી ગઈ. પરંતુ બાદમાં ટેક્નિકલ નિષ્ણાતોને બોલાવી તિજોરી ખોલવામાં આવી હતી.તેની અંદર પણ મહત્વના દસ્તાવેજો અને અન્ય સામગ્રી મળી હોવાનું જણાવાયું છે.
તપાસનું કેન્દ્ર હવે દસ્તાવેજો
વિજિલન્સ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત રોકડ નહીં પરંતુ નાણાકીય દસ્તાવેજો છે.
દરોડા દરમિયાન મળેલા દસ્તાવેજોમાં બેંક ડિપોઝિટ, પોસ્ટ ઓફિસ યોજનાઓ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, મિલકતોની નોંધણી અને અન્ય રોકાણોની વિગતો સામેલ હોવાનું સામે આવ્યું છે. હવે આ તમામ દસ્તાવેજોની બેંક રેકોર્ડ, આવકવેરા વિભાગ અને અન્ય સરકારી એજન્સીઓના રેકોર્ડ સાથે સરખામણી કરવામાં આવશે.
અનેક શહેરોમાં ફેલાયેલું મિલકતોનું નેટવર્ક
પ્રાથમિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે લલિત કુમાર અને તેમના પરિવારના નામે લખનૌ, નોઇડા સહિત ઉત્તર પ્રદેશના અનેક વિસ્તારોમાં રહેણાંક મકાનો, પ્લોટ અને ખેતીની જમીન સહિતની મિલકતો છે. કેટલાક ફ્લેટોના બુકિંગના દસ્તાવેજો પણ મળ્યા છે.સ્થાવર મિલકતોની અંદાજિત કિંમત આશરે ₹13 કરોડ હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે. આ ઉપરાંત એક કરોડ રૂપિયાથી વધુના બેંક રોકાણો, પોસ્ટ ઓફિસ બચત યોજનાઓ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ સંબંધિત દસ્તાવેજો પણ મળ્યા છે.
અન્ય વસ્તુઓ પણ જપ્ત
તપાસ દરમિયાન બે કાર, કિંમતી ઘરેલું સામાન તથા અન્ય સંપત્તિનો પણ હિસાબ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. અધિકારીઓએ ઘરમાં રહેલી મોંઘી સજાવટની વસ્તુઓ અને ઘરગથ્થુ સામાનની પણ વિગતવાર નોંધ લીધી છે.
શું આ બધું એકલા શક્ય હતું?
આ સમગ્ર કેસમાં હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે જો આક્ષેપો સાચા સાબિત થાય તો શું એક જ અધિકારી આટલી મોટી સંપત્તિ ભેગી કરી અને વર્ષો સુધી છુપાવી શકે?
આ કારણસર હવે વિજિલન્સ વિભાગ કથિત સહયોગીઓ, વચેટિયાઓ અને પરિવહન વિભાગ સાથે સંકળાયેલા અન્ય લોકોની સંભવિત ભૂમિકાની પણ તપાસ કરી રહ્યું છે. જો તપાસમાં કોઈ નાણાકીય નેટવર્ક અથવા સંગઠિત ગેરરીતિ સામે આવશે તો કેસનો વ્યાપ વધુ વધી શકે છે.
ફોરેન્સિક અને બેંક તપાસથી ખુલશે હકીકત
દરોડા દરમિયાન મળેલા તમામ દસ્તાવેજો હવે ફોરેન્સિક અને નાણાકીય વિશ્લેષણ માટે મોકલવામાં આવી રહ્યા છે.
તપાસ એજન્સીઓ બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન, રોકાણ, મિલકત ખરીદી, ડિજિટલ ડેટા અને અન્ય નાણાકીય વ્યવહારોનું વિશ્લેષણ કરશે. જો જાહેર આવક અને સંપત્તિ વચ્ચે મોટો તફાવત જોવા મળશે તો ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી કાયદા હેઠળ વધુ કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
સમગ્ર RTO સિસ્ટમ પર સવાલ
આ કેસ માત્ર એક પૂર્વ અધિકારી સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી. દરોડામાં સામે આવેલા ખુલાસાઓ બાદ લોકો હવે સમગ્ર પરિવહન વિભાગની કામગીરી અને RTO તંત્રની પારદર્શિતા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવી રહ્યા છે.સોશિયલ મીડિયા પર પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે કે જો એક અધિકારીના નિવાસસ્થાનમાંથી આટલી મોટી સંપત્તિ મળી શકે તો વર્ષો સુધી તે સિસ્ટમની નજરથી કેવી રીતે દૂર રહી? શું આંતરિક દેખરેખમાં ખામી હતી? કે પછી સમગ્ર પ્રક્રિયામાં અન્ય લોકોની પણ ભૂમિકા હતી? તમામ પ્રશ્નોના જવાબ હવે ચાલુ તપાસ પછી જ સ્પષ્ટ થશે.
વિજિલન્સ વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અત્યાર સુધી મળેલી તમામ સંપત્તિ, રોકડ, કિંમતી ધાતુઓ અને દસ્તાવેજોની કાયદેસરતા ચકાસવામાં આવી રહી છે. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ અંતિમ કાયદાકીય કાર્યવાહી અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે.
આ કેસ હવે માત્ર એક દરોડાની ઘટના નહીં પરંતુ ઉત્તર પ્રદેશમાં ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ ચાલી રહેલી કાર્યવાહીમાં સૌથી મોટા કેસોમાંનો એક માનવામાં આવી રહ્યો છે. આગામી દિવસોમાં બેંક રેકોર્ડ, મિલકતોના દસ્તાવેજો અને ડિજિટલ પુરાવાના આધારે વધુ મોટા ખુલાસા થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
