મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષે હવે વધુ ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. તાજેતરમાં ઈઝરાયેલ દ્વારા લેબનોનની રાજધાની બૈરૂતમાં હિઝબુલ્લાહના ઠેકાણાઓ પર કરવામાં આવેલા હવાઈ હુમલાના જવાબમાં ઈરાને ઈઝરાયેલ પર મિસાઈલ હુમલા કર્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ હુમલાને લઈને ઈરાન અને હિઝબુલ્લાહ બંનેએ ઈઝરાયેલને કડક ચેતવણી આપી છે કે જો ફરીથી હુમલો કરવામાં આવશે તો તેનું પરિણામ વિનાશક સાબિત થશે.
બૈરૂત પર ઈઝરાયેલી હુમલા બાદ વધ્યો તણાવ
અહેવાલો અનુસાર ઈઝરાયેલે દક્ષિણ બૈરૂત વિસ્તારમાં હિઝબુલ્લાહના સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવી હવાઈ હુમલા કર્યા હતા. ઈઝરાયેલનું કહેવું છે કે હિઝબુલ્લાહ દ્વારા ઉત્તર ઈઝરાયેલ તરફ રોકેટ હુમલાઓ થયા હતા, જેના જવાબમાં કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. જોકે આ હુમલાઓએ સમગ્ર વિસ્તારમાં નવી ચિંતા ઊભી કરી છે અને ઈરાન સીધો મેદાનમાં ઉતર્યો છે.
ઈરાને છોડ્યા મિસાઈલો
ઈઝરાયેલી સૈન્યના જણાવ્યા મુજબ ઈરાને ઉત્તર ઈઝરાયેલ તરફ અનેક બેલિસ્ટિક મિસાઈલો ફાયર કરી હતી. કેટલાક અહેવાલોમાં આશરે 10 થી 11 મિસાઈલ છોડવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. ઈઝરાયેલના એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ દ્વારા મોટાભાગની મિસાઈલોને હવામાં જ નિષ્ક્રિય કરવામાં આવી હતી અને મોટા પ્રમાણમાં જાનહાનિ કે નુકસાન થયું નથી.તેમ છતાં આ હુમલાએ સમગ્ર વિસ્તારમાં એલર્ટ જાહેર કરાવી દીધું હતું.હુમલા બાદ ઈઝરાયેલના અનેક વિસ્તારોમાં એર રેડ સાયરન વાગ્યા હતા અને લોકોને બોમ્બ શેલ્ટરમાં જવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી. સુરક્ષા દળોને પણ હાઈ એલર્ટ પર મૂકવામાં આવ્યા છે.
“આ તો શરૂઆત છે” ઈરાનનો દાવો
ઈરાનની ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી હોવાનું જણાવાયું છે. ઈરાનના સૈન્ય અધિકારીઓએ દાવો કર્યો કે આ કાર્યવાહી માત્ર ચેતવણીરૂપ છે અને જો ઈઝરાયેલ ફરીથી લેબનોન અથવા ઈરાની હિતોને નિશાન બનાવશે તો વધુ વ્યાપક અને ઘાતક હુમલા કરવામાં આવશે.ઈરાની નેતાઓએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે બૈરૂત અથવા લેબનોન સામે કોઈપણ નવી સૈન્ય કાર્યવાહીનો જવાબ સીધો ઈઝરાયેલને ભોગવવો પડશે.
હિઝબુલ્લાહનો પણ કડક સંદેશ
લેબનોન સ્થિત હિઝબુલ્લાહ સંગઠને પણ ઈઝરાયેલ વિરુદ્ધ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. સંગઠને જણાવ્યું છે કે ઈઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓનો જવાબ આપવામાં આવશે, લેબનોનની ધરતી પર થતા હુમલાઓને સહનકરવામાં નહીં આવે. હિઝબુલ્લાહે ઈરાનના સમર્થનને આવકારતા કહ્યું કે “પ્રતિકારની ધરી” (Axis of Resistance) હવે વધુ મજબૂત બની રહી છે.
ઈઝરાયેલની પલટવારની તૈયારી
ઈઝરાયેલી ડિફેન્સ ફોર્સ (IDF) ના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશ પર થયેલા મિસાઈલ હુમલાનો જવાબ યોગ્ય સમયે આપવામાં આવશે. સૈન્ય વડાઓએ જણાવ્યું કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સામે કોઈપણ ખતરો સહન કરવામાં નહીં આવે અને જરૂર પડશે તો વધુ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ પણ સુરક્ષા બેઠક બોલાવી પરિસ્થિતિની સમીક્ષા કરી હોવાનું જણાવાયું છે.
અમેરિકાની દખલગીરી
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ દરમિયાન અમેરિકા પણ સક્રિય બન્યું છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બંને પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી છે. અહેવાલો અનુસાર ટ્રમ્પે ઈઝરાયેલને તાત્કાલિક પલટવાર ન કરવાની સલાહ આપી છે અને જણાવ્યું છે કે વધુ સંઘર્ષથી ચાલી રહેલા રાજદ્વારી પ્રયાસોને મોટો ફટકો પડી શકે છે.અમેરિકા અને અન્ય દેશો મધ્ય પૂર્વમાં વ્યાપક યુદ્ધ ટાળવા માટે સતત પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
હવાઈ માર્ગો પર અસર
વધતા તણાવને કારણે ઈરાન, ઈરાક, સિરિયા સહિતના કેટલાક દેશોએ હવાઈ સુરક્ષા અંગે વિશેષ પગલાં લીધા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં હવાઈ માર્ગો પર પ્રતિબંધો પણ લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય એરલાઈન્સ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે.
સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ માટે ચિંતાજનક સ્થિતિ
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે સીધી અથડામણ વધુ વધશે તો તેનો પ્રભાવ માત્ર બંને દેશો પૂરતો મર્યાદિત નહીં રહે. લેબનોન, ગાઝા, સિરિયા અને અન્ય વિસ્તારોમાં પણ હિંસા વધી શકે છે. હિઝબુલ્લાહ, હૂથી બળવાખોરો અને ઈરાન સમર્થિત અન્ય સંગઠનો પણ વધુ સક્રિય થઈ શકે છે, જેના કારણે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ અસ્થિરતાના નવા તબક્કામાં પ્રવેશી શકે છે.
ઈઝરાયેલ પર ઈરાનના મિસાઈલ હુમલાએ મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ ઊભી કરી છે. ઈરાન, હિઝબુલ્લાહ બંનેએ ઈઝરાયેલને કડક ચેતવણી આપી છે કે કોઈપણ પલટવારનો જવાબ વધુ વિનાશક રીતે આપવામાં આવશે. બીજી તરફ ઈઝરાયેલ પણ મૌન રહેવાના મૂડમાં નથી. આવી સ્થિતિમાં વિશ્વ સમુદાયની નજર હવે આગામી થોડા દિવસો પર ટકેલી છે, કારણ કે કોઈપણ નવી સૈન્ય કાર્યવાહી સમગ્ર પ્રદેશને વધુ મોટા સંઘર્ષ તરફ ધકેલી શકે છે.
