ટાટા ટ્રસ્ટે એક ઐતિહાસિક અને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે, જેના કારણે હવે ટ્રસ્ટી બનવા માટેનો માર્ગ વધુ સર્વસમાવેશક બનશે. અત્યાર સુધી બાઈ હીરાબાઈ જમશેદજી ટાટા નવસારી ચેરિટેબલ ઇન્સ્ટિટ્યુશનમાં માત્ર પારસી સમુદાયના લોકો જ ટ્રસ્ટી બની શકતા હતા, પરંતુ હવે આ નિયમોમાં ફેરફાર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, બિન-પારસી વ્યક્તિઓને પણ ટ્રસ્ટી તરીકે સામેલ કરવાની શક્યતા ઉભી થશે. આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય કારણ તાજેતરમાં ઉભો થયેલો વિવાદ છે. ટ્રસ્ટના પૂર્વ ટ્રસ્ટી મેહલી મિસ્ત્રીએ મહારાષ્ટ્ર ચેરિટી કમિશનર પાસે ફરિયાદ નોંધાવી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ટ્રસ્ટના બોર્ડમાં વેણુ શ્રીનિવાસન અને પૂર્વ સંરક્ષણ સચિવ વિજય સિંહને સામેલ કરવું નિયમોના વિરુદ્ધ છે, કારણ કે તેઓ પારસી નથી અને મુંબઈના રહેવાસી પણ નથી. આ ફરિયાદ બાદ મામલો ચર્ચામાં આવ્યો હતો.
વિવાદ વધતા, 17 એપ્રિલ 2026ના રોજ ટાટા ટ્રસ્ટના ચેરમેન નોએલ ટાટાની અધ્યક્ષતામાં બોર્ડ બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં ટ્રસ્ટીઓએ સર્વસંમતિથી નિર્ણય લીધો કે ટ્રસ્ટના નિયમોને આધુનિક અને સર્વસમાવેશક બનાવવાની જરૂર છે. તેમણે જણાવ્યું કે ટાટા સમૂહ હંમેશા બિનસાંપ્રદાયિક અને સર્વસમાવેશક મૂલ્યો પર ચાલ્યો છે, તેથી ટ્રસ્ટના નિયમો પણ આ વિચારધારાને પ્રતિબિંબિત કરવા જોઈએ. ટાટા ટ્રસ્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ કોઈ નવી દિશામાં જઈ રહ્યા નથી, પરંતુ મૂળ સંસ્થાપકની વિચારસરણીને પાછી લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. 1916માં સર રતન ટાટાની વસિયત હેઠળ આ ટ્રસ્ટની સ્થાપના થઈ હતી, જેમાં ધર્મ અથવા જાતિના આધારે કોઈ પ્રતિબંધ નહોતો. પરંતુ 1923માં બનાવવામાં આવેલી નવી ડીડ દ્વારા આ પ્રકારના પ્રતિબંધો ઉમેરવામાં આવ્યા હતા.
હવે ટ્રસ્ટ આ પ્રતિબંધાત્મક કલમોમાં ફેરફાર કરવા માટે કાયદાકીય પ્રક્રિયા શરૂ કરી રહ્યું છે. જો આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થશે, તો ભવિષ્યમાં વિવિધ ક્ષેત્રના લાયકાત ધરાવતા લોકો ટ્રસ્ટી તરીકે જોડાઈ શકશે. આ પગલું માત્ર ટાટા ટ્રસ્ટ માટે નહીં, પરંતુ સમગ્ર પરોપકારી ક્ષેત્ર માટે એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપે છે કે સમય સાથે સંસ્થાઓએ પોતાની નીતિઓમાં પરિવર્તન લાવવું જરૂરી છે. આ નિર્ણય ટાટા ટ્રસ્ટના મૂલ્યોને વધુ વ્યાપક અને સમાવેશક બનાવશે.
