ભારતમાં ડિજિટલ ચુકવણીનો ટ્રેન્ડ ઝડપથી વધી રહ્યો છે અને યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) એ ફરી એકવાર ઇતિહાસ રચ્યો છે. માર્ચ 2026 માં UPI દ્વારા 22.64 અબજ વ્યવહારો નોંધાયા હતા જે સ્પષ્ટપણે દેશની કેશલેસ અર્થવ્યવસ્થા તરફની પ્રગતિ દર્શાવે છે.
ભારતમાં ડિજિટલ ચુકવણીનો યુગ સતત ગતિ પકડી રહ્યો છે જેમાં યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) અગ્રણી છે. માર્ચ 2026 માં UPI એ 22.64 અબજ વ્યવહારો નોંધાવીને ફરી એકવાર નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો. આ આંકડો ફક્ત પાછલા મહિના કરતા વધારે નથી પણ એ પણ દર્શાવે છે કે દેશ ઝડપથી કેશલેસ અર્થતંત્ર તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.
નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) ના ડેટા અનુસાર ફેબ્રુઆરી 2026 માં UPI વ્યવહારો 20.39 અબજ હતા જે માર્ચમાં વધીને 22.64 અબજ થયા. આ એક મહિનાના સમયગાળામાં અબજો વ્યવહારોમાં વધારો દર્શાવે છે. આ વધારો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે લોકો હવે ડિજિટલ ચુકવણીઓને વધુ વિશ્વસનીય અને વધુ અનુકૂળ માને છે.
કુલ વ્યવહાર મૂલ્યમાં પણ વધારો
ફક્ત વ્યવહારોની સંખ્યામાં જ નોંધપાત્ર વધારો થયો નથી વ્યવહારોના કુલ મૂલ્યમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. માર્ચમાં UPI દ્વારા કરવામાં આવેલા વ્યવહારોનું કુલ મૂલ્ય ₹29.53 લાખ કરોડ હતું જ્યારે ફેબ્રુઆરીમાં આ આંકડો ₹26.84 લાખ કરોડ હતો. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે નાની ચુકવણીઓ સાથે મોટા મૂલ્યના વ્યવહારો પણ હવે ડિજિટલ ચેનલો દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યા છે.
દરરોજ અબજો વ્યવહારો
સરેરાશ દ્રષ્ટિએ માર્ચમાં દરરોજ આશરે 730 મિલિયન (73 કરોડ) વ્યવહારો પ્રક્રિયા કરવામાં આવ્યા હતા. દરમિયાન સરેરાશ દૈનિક વ્યવહાર મૂલ્ય આશરે ₹95,243 કરોડ હતું. આ આંકડા એ હકીકત પર ભાર મૂકે છે કે UPI હવે લોકોના રોજિંદા જીવનનો એક અભિન્ન ભાગ બની ગયું છે. UPI ની અપાર લોકપ્રિયતા તેમાં નોંધાયેલી વર્ષ-દર-વર્ષની જબરદસ્ત વૃદ્ધિ દ્વારા વધુ સ્પષ્ટ થાય છે. માર્ચ ૨૦૨૬ માં વ્યવહારોની સંખ્યામાં ૨૪% અને તેમના કુલ મૂલ્યમાં ૧૯% નો વધારો નોંધવામાં આવ્યો હતો.
ડિજિટલ ઇન્ડિયાને વેગ મળ્યો
નાણાકીય સેવાઓ વિભાગ (DFS) એ પણ આ સિદ્ધિ પર આનંદ વ્યક્ત કર્યો છે અને જનતાને ડિજિટલ ચુકવણીઓ અપનાવવા વિનંતી કરી છે. NPCI દ્વારા વિકસિત UPI આજે દેશની સૌથી લોકપ્રિય ચુકવણી પ્રણાલીઓમાંની એક તરીકે ઉભરી આવી છે. મોબાઇલ એપ્લિકેશન્સ અને બેંકિંગ પ્લેટફોર્મ દ્વારા તાત્કાલિક નાણાં ટ્રાન્સફર કરવાની સુવિધાએ તેને જીવનના તમામ ક્ષેત્રોના લોકો માટે સુલભ બનાવ્યું છે.
