અસમમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ભારે વરસાદ અને નદીઓમાં આવેલા પૂરના કારણે જનજીવન સંપૂર્ણપણે અસ્તવ્યસ્ત બની ગયું છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીનું સ્તર થોડું ઘટ્યું હોવા છતાં રાજ્યના અનેક ભાગોમાં સ્થિતિ હજુ પણ ચિંતાજનક છે. પૂરથી થયેલા નુકસાનના નિશાન દરેક જગ્યાએ જોવા મળી રહ્યા છે. છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન ચરાઈદેવ જિલ્લામાં ડૂબી જવાથી વધુ બે લોકોના મોત થયા છે. આ સાથે ચાલુ વર્ષે અસમમાં પૂરના કારણે જીવ ગુમાવનારાઓની કુલ સંખ્યા વધીને 68 પર પહોંચી ગઈ છે. રાજ્યમાં હજારો પરિવારો હજુ પણ પૂર વચ્ચે જીવન જીવવા મજબૂર બન્યા છે, જ્યારે લાખો લોકો પોતાના ઘર છોડીને સુરક્ષિત સ્થળોએ આશરો લેવા મજબૂર બન્યા છે.
અસમ રાજ્ય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (ASDMA) દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના આંકડા મુજબ રાજ્યના પાંચ જિલ્લાઓમાં હજુ પણ 5.24 લાખથી વધુ લોકો પૂરની અસર હેઠળ છે. અગાઉના દિવસની સરખામણીએ અસરગ્રસ્ત લોકોની સંખ્યામાં થોડો ઘટાડો નોંધાયો છે. શનિવારે આ સંખ્યા 6.55 લાખથી વધુ હતી, પરંતુ પાણી ધીમે ધીમે ઉતરતા કેટલાક વિસ્તારોમાં લોકોને રાહત મળી છે. તેમ છતાં હજારો પરિવારો માટે મુશ્કેલીઓ હજુ પણ ઓછી થઈ નથી. અનેક ગામોમાં લોકોના ઘરોમાં હજુ પણ પાણી ભરાયેલા છે અને સામાન્ય જીવન ફરી શરૂ થવામાં સમય લાગી શકે છે.
અપર અસમના વિસ્તારોમાં પૂરની સૌથી વધુ અસર જોવા મળી રહી છે. ચરાઈદેવ જિલ્લો સૌથી વધુ પ્રભાવિત રહ્યો છે, જ્યાં અંદાજે 1.9 લાખ લોકો પૂરથી અસરગ્રસ્ત બન્યા છે. શિવસાગરમાં 1.5 લાખથી વધુ લોકો હજુ પણ પાણી વચ્ચે ફસાયેલા છે, જ્યારે જોરહાટ જિલ્લામાં આશરે 1.4 લાખ લોકો મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહ્યા છે. ગોલાઘાટ અને નાગાંવ જિલ્લામાં પણ હજારો લોકોના ઘરોમાં પાણી ઘૂસી જતાં તેઓએ રાહત શિબિરો અથવા અન્ય સુરક્ષિત સ્થળોએ આશરો લીધો છે. અનેક ગામોનો બહારની દુનિયા સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયો હોવાથી લોકોને ખોરાક, પીવાનું પાણી અને દવાઓ જેવી જરૂરી વસ્તુઓ પહોંચાડવામાં પણ પડકારોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
પૂરની ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકાર, જિલ્લા વહીવટીતંત્ર અને કેન્દ્રીય એજન્સીઓ સતત બચાવ અને રાહત કામગીરીમાં જોડાયેલી છે. ભારતીય સેના, NDRF, SDRF અને સ્થાનિક પોલીસની ટીમો હોડીઓ અને અન્ય સાધનોની મદદથી પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડી રહી છે. ઘણા વિસ્તારોમાં પાણીનું પ્રમાણ એટલું વધુ છે કે માત્ર હોડીઓ દ્વારા જ લોકોને બહાર કાઢી શકાય છે. બચાવ દળો વૃદ્ધો, મહિલાઓ, બાળકો અને બીમાર લોકોને પ્રાથમિકતા આપીને સુરક્ષિત સ્થળોએ પહોંચાડી રહ્યા છે. રાહત કામગીરીને વધુ ઝડપી બનાવવા માટે વિવિધ જિલ્લાઓમાં સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
હાલમાં ચાર જિલ્લાઓમાં કુલ 354 રાહત શિબિરો અને રાહત સામગ્રી વિતરણ કેન્દ્રો કાર્યરત છે. અહીં અત્યાર સુધીમાં 37,724થી વધુ લોકોને આશરો આપવામાં આવ્યો છે. આ શિબિરોમાં લોકોને ભોજન, પીવાનું શુદ્ધ પાણી, દવાઓ, કપડાં અને અન્ય જરૂરી સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. આરોગ્ય વિભાગની ટીમો પણ સતત શિબિરોની મુલાકાત લઈને લોકોના સ્વાસ્થ્યની તપાસ કરી રહી છે જેથી પૂર બાદ ફેલાઈ શકે તેવી બીમારીઓને અટકાવી શકાય.
પૂરે માત્ર લોકોના જીવનને જ નહીં પરંતુ રાજ્યના કૃષિ ક્ષેત્રને પણ મોટું નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. રાજ્યના કુલ 763 ગામો હજુ પણ પાણીમાં ગરકાવ છે. આશરે 48,742.09 હેક્ટર ખેતીની જમીન પાણીમાં ડૂબી જવાથી હજારો ખેડૂતોનો પાક બરબાદ થઈ ગયો છે. ચોખા, શાકભાજી અને અન્ય પાકોને ભારે નુકસાન થતાં ખેડૂતોને કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન થવાની આશંકા છે. કૃષિ પર આધારિત પરિવારો માટે આગામી દિવસોમાં આર્થિક સંકટ વધુ ઊંડું બની શકે છે.
પશુપાલન ક્ષેત્ર પણ પૂરની અસરથી બચી શક્યું નથી. સરકારી આંકડા મુજબ આશરે 88,240 પાલતુ પશુઓ અને પોલ્ટ્રી પ્રભાવિત થયા છે. ઘણા વિસ્તારોમાં પશુઓ માટે ચારો અને પીવાના પાણીની અછત સર્જાઈ છે. કેટલાક સ્થળોએ પશુઓના મૃત્યુના પણ અહેવાલ સામે આવ્યા છે. પશુચિકિત્સા વિભાગ દ્વારા અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સારવાર અને રસીકરણની કામગીરી પણ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
પૂરના કારણે રાજ્યના રસ્તાઓ, પુલો અને તટબંધોને પણ ભારે નુકસાન થયું છે. અનેક મુખ્ય માર્ગો પાણીમાં ધોવાઈ ગયા છે, જ્યારે કેટલાક પુલોને નુકસાન થતાં વાહન વ્યવહાર સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયો છે. ઘણી જગ્યાએ ગામોનો સંપર્ક તૂટી જતાં રાહત સામગ્રી પહોંચાડવામાં મુશ્કેલીઓ ઉભી થઈ રહી છે. વીજળી અને સંચાર સેવાઓ પણ કેટલાક વિસ્તારોમાં પ્રભાવિત થઈ છે, જેના કારણે લોકોને વધુ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
રાજ્યમાં અનેક નદીઓ હજુ પણ ભયજનક સપાટીથી ઉપર વહી રહી છે. ખાસ કરીને નુમાલીગઢ વિસ્તારમાં ધનસિરી નદીનું જળસ્તર હજુ પણ ચિંતાજનક છે. નદીના પાણીમાં ફરી વધારો થાય તો વધુ ગામો પૂરથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે તેવી ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. હવામાન વિભાગ અને સ્થાનિક તંત્ર સતત સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે અને નદી કિનારે રહેતા લોકોને સાવચેત રહેવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે.
વહીવટી તંત્ર દ્વારા લોકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ અફવાઓથી દૂર રહે અને માત્ર સત્તાવાર સૂચનાઓનું જ પાલન કરે. જ્યાં સુધી પાણી સંપૂર્ણપણે ન ઉતરે ત્યાં સુધી ડૂબેલા રસ્તાઓ અથવા જોખમી વિસ્તારોમાં ન જવાની પણ સલાહ આપવામાં આવી છે. રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં લોકો સહકાર આપે તો વધુ ઝડપથી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મદદ પહોંચાડી શકાય તેમ અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે.
રાજ્ય સરકારનું કહેવું છે કે તમામ વિભાગો એકબીજા સાથે સંકલન કરીને યુદ્ધના ધોરણે કામગીરી કરી રહ્યા છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સામાન્ય સ્થિતિ શક્ય તેટલી વહેલી તકે પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે સતત પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. રસ્તાઓની મરામત, વીજ પુરવઠો પુનઃ શરૂ કરવો, પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા અને રાહત સામગ્રી પહોંચાડવા સહિતની કામગીરી ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. જોકે પાણી સંપૂર્ણપણે ન ઉતરે ત્યાં સુધી અનેક વિસ્તારોમાં સ્થિતિ સામાન્ય બનવામાં હજુ સમય લાગી શકે છે. આસામની પરિસ્થિતિ જોત રાયજોર દળના સભ્યો સિવાય આસામના તમામ ધારાસભ્યોએ પૂર રાહત માટે એક મહિનાનો પગાર આપવાનું વચન આપ્યું છે.
અસમમાં દર વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન પૂર એક મોટી સમસ્યા બની રહે છે, પરંતુ આ વર્ષે ભારે વરસાદ અને સતત વધતા નદીના જળસ્તરને કારણે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. હાલ કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીનું સ્તર ઘટવા લાગ્યું છે, જે રાહતના સંકેત છે, પરંતુ લાખો લોકો હજુ પણ મુશ્કેલીમાં જીવન જીવી રહ્યા છે. સરકાર, બચાવ દળો અને સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા રાહત કામગીરી સતત ચાલુ રાખવામાં આવી રહી છે જેથી વધુમાં વધુ લોકોને સુરક્ષિત રાખી શકાય અને સામાન્ય જીવન ફરી શરૂ થઈ શકે.
