નવી દિલ્હી ખાતે જંતર-મંતર પર યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલા બળપ્રયોગને લઈને નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. પોલીસના સત્તાવાર દસ્તાવેજો અને જનરલ ડાયરીમાં થયેલા ખુલાસા બાદ સમગ્ર મામલે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. અગાઉ દિલ્હી પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓ પર પેલેટ ગન અથવા એન્ટી-રાયટ ગનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, પરંતુ હવે સામે આવેલી ડાયરી એન્ટ્રીમાં અલગ જ વિગતો નોંધાયેલી હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.
મળતી માહિતી અનુસાર, 20 જુલાઈના રોજ જંતર-મંતર ખાતે યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શન અને ત્યારબાદના “સંસદ ચલો” માર્ચ દરમિયાન સ્થિતિ તંગ બનતા રેપિડ એક્શન ફોર્સ (RAF)ના જવાનોએ એન્ટી-રાયટ ગનનો ઉપયોગ કર્યો હતો. પોલીસ ડાયરીમાં નોંધાયેલી વિગતો મુજબ, આ કાર્યવાહી દિલ્હી પોલીસના ડેપ્યુટી કમિશનર (DCP) સ્તરના અધિકારીના આદેશ બાદ કરવામાં આવી હતી. ઘટનાસ્થળે CRPFના ડેપ્યુટી કમાન્ડન્ટ સહિત અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ હાજર હોવાનું નોંધાયું છે.
ડાયરીમાં નોંધાયેલા રેકોર્ડ મુજબ, એન્ટી-રાયટ ગનમાંથી પ્લાસ્ટિક પેલેટ અને બેલિસ્ટિક કાર્ટ્રિજનો ઉપયોગ કરીને ઓછામાં ઓછા બે રાઉન્ડ ફાયર કરવામાં આવ્યા હતા. ઉપરાંત, ભીડને વિખેરવા માટે ટીયર ગેસના શેલ અને અન્ય નિયંત્રણ સાધનોનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.આ સમગ્ર ઘટના પેપર લીક અને પરીક્ષાઓમાં અનિયમિતતા સામે ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન બની હતી. બળપ્રયોગ બાદ અનેક પ્રદર્શનકારીઓ ઈજાગ્રસ્ત થયા હોવાનું સામે આવ્યું છે. ઈજાગ્રસ્તોમાં કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોનો સમાવેશ થાય છે, જેમને શરીર તેમજ આંખોમાં ગંભીર ઈજાઓ પહોંચી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. કેટલાક પીડિતોની આંખોની દ્રષ્ટિ પર પણ ગંભીર અસર થઈ હોવાના દાવા કરવામાં આવ્યા છે.
ઘટના બાદ વિપક્ષી રાજકીય પક્ષોએ કેન્દ્ર સરકાર અને દિલ્હી પોલીસ સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. વિપક્ષનું કહેવું છે કે જો પ્રદર્શન શાંતિપૂર્ણ હતું તો પ્રદર્શનકારીઓ સામે આ પ્રકારના બળપ્રયોગની જરૂર શા માટે પડી? સાથે જ એ પણ પૂછવામાં આવી રહ્યું છે કે એન્ટી-રાયટ ગનનો ઉપયોગ કરવાનો આદેશ કોણે આપ્યો અને શું તે તમામ નિયમોનું પાલન કરીને આપવામાં આવ્યો હતો?બીજી તરફ, પીડિતો તેમજ કેટલાક પૂર્વ પોલીસ અધિકારીઓએ આ સમગ્ર ઘટનાની સ્વતંત્ર તપાસની માંગ કરી છે. મળતી માહિતી મુજબ, આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી પણ દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજીમાં જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવા, સમગ્ર ઘટનાની નિષ્પક્ષ તપાસ કરાવવા તેમજ ઈજાગ્રસ્તોને યોગ્ય વળતર આપવા માંગ કરવામાં આવી છે.
આ ઘટનાને લઈને CRPF અને સંબંધિત પોલીસ વહીવટીતંત્રે પણ આંતરિક તપાસ શરૂ કરી હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. તપાસ દરમિયાન એ બાબતની ચકાસણી કરવામાં આવશે કે ભીડ નિયંત્રણ માટે નક્કી કરાયેલા ધોરણો અને “ફોર્સ ગ્રેડિયન્ટ” મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી કે નહીં. જો નિયમોનું ઉલ્લંઘન થયું હોવાનું સામે આવશે તો સંબંધિત અધિકારીઓ સામે વિભાગીય કાર્યવાહી થઈ શકે છે.પોલીસની જનરલ ડાયરીમાં નોંધાયેલી વિગતો સામે આવ્યા બાદ શરૂઆતમાં આપવામાં આવેલા સત્તાવાર નિવેદનો પર પણ સવાલો ઊભા થયા છે.
હવે આ સમગ્ર મામલો માત્ર કાયદો અને વ્યવસ્થાનો નહીં પરંતુ પોલીસની જવાબદારી અને પારદર્શિતા સાથે પણ જોડાઈ ગયો છે.આગામી દિવસોમાં આંતરિક તપાસ, કોર્ટમાં ચાલી રહેલી કાર્યવાહી અને સરકાર તરફથી આપવામાં આવતા સ્પષ્ટી કરણો બાદ જ સમગ્ર ઘટનાનું સાચું ચિત્ર સામે આવશે. જો કે હાલ માટે આ મામલો રાજકીય અને કાનૂની બંને સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
