રાહુલ ગાંધી ઈંદોરમાં ‘છાત્રોં કી ગૂંજ’ કાર્યક્રમને સંબોધિત કરી રહ્યા છે. તેઓ System vs. Students વિષય પર વાત કરી રહ્યા છે. આ કાર્યક્રમ માટે IDA ગ્રાઉન્ડ પર ૨૦,૦૦૦ થી ૨૫,૦૦૦ યુવાનો એકઠા થયા.
વિદ્યાર્થીઓ સાથેના પ્રશ્ન-જવાબના સત્ર દરમિયાન રાહુલે ટિપ્પણી કરી હતી કે સિસ્ટમ નથી ઈચ્છતી કે વિદ્યાર્થીઓ પ્રશ્નો પૂછે; તેના બદલે, તે ‘અંધભક્તો’ તૈયાર કરવા માંગે છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓનો સિસ્ટમ પરથી વિશ્વાસ ઉઠી ગયો છે, જોકે ક્યારેક ઉમેદવારોની પણ ભૂલ હોય છે. આના જવાબમાં ત્યાં હાજર વિદ્યાર્થીઓએ કહ્યું, “સર, અમે સિસ્ટમ સામે હારી ગયા છીએ.”
ઈંદોરમાં રાહુલ દ્વારા યોજાયેલો આ પ્રથમ ‘છાત્રોં કી ગૂંજ’ કાર્યક્રમ છે અને દેશભરમાં પાંચમો છે. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ જણાવ્યું હતું કે આ કાર્યક્રમ માટે લગભગ ૨,૦૦,૦૦૦ રજીસ્ટ્રેશન મળ્યા હતા. આ કાર્યક્રમ માટે ૩૧ શરતોને આધીન મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
સિસ્ટમ ચલાવનારાઓના બાળકો વિદેશમાં ભણે છે
રાહુલે કહ્યું, “સિસ્ટમ ચલાવનારાઓના બાળકોને જુઓ—શું તેઓ ઈંદોરમાં ભણે છે કે વિદેશમાં? તેઓ દેશના યુવાનોને અંધભક્ત બનાવવા માંગે છે જ્યારે પોતાના બાળકોને શિક્ષણ માટે વિદેશ મોકલે છે.” તેમણે ઉમેર્યું, “અમે હંમેશાં કહ્યું છે કે વિદ્યાર્થીઓ રાષ્ટ્રનું નિર્માણ કરે છે; શિક્ષણ એ દેશનો પાયો છે અને તે દરેક વિદ્યાર્થીનો અધિકાર છે. શાળામાં મધ્યાહન ભોજનથી લઈને કોલેજ શિક્ષણ અને ત્યારબાદ રોજગાર સુધીની તમામ સુવિધાઓ પૂરી પાડવી એ સરકારની જવાબદારી છે.”
રાહુલનું કહેવું છે કે વિદ્યાર્થીઓ સિસ્ટમ માટે ખતરો છે કારણ કે તેઓ પ્રશ્નો પૂછે છે
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, “હું તમને એક રસપ્રદ વાત કહું. સિસ્ટમને વિદ્યાર્થીઓથી ખતરો લાગે છે. શા માટે? કારણ કે વિદ્યાર્થીઓ પ્રશ્નો પૂછે છે.” તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે વિદ્યાર્થીઓ પૂછે છે કે અમિત શાહના પુત્ર ક્રિકેટ એસોસિએશનના અધ્યક્ષ કેવી રીતે બન્યા. તેઓ પૂછે છે કે કેવી રીતે બે વ્યક્તિઓએ ભારતના સમગ્ર વ્યાપારી જગત પર કબજો જમાવ્યો. વિદ્યાર્થીઓ એ પણ સવાલ કરે છે કે ન્યાયતંત્ર અને અન્ય સંસ્થાઓ તેમની ફરજો બજાવવામાં કેમ નિષ્ફળ જાય છે અને ચૂંટણી પંચ કેમ પોતાનું કામ કરતું નથી.
“એટલા માટે જ સિસ્ટમ વિદ્યાર્થીઓને નથી ઈચ્છતી; સિસ્ટમ અંધભક્તોને ઈચ્છે છે.” તેમણે કહ્યું, “’અંધભક્ત’ કોણ છે? અંધભક્ત એ વિદ્યાર્થી-વિરોધી હોય છે. જ્યાં વિદ્યાર્થી પ્રશ્નો પૂછે છે અને જિજ્ઞાસુ વૃત્તિ ધરાવે છે ત્યાં અંધભક્ત ભ્રમમાં જીવે છે અને પોતાની જ દુનિયામાં મસ્ત રહે છે.”
રાહુલના મતે, જ્યાં વિદ્યાર્થી પ્રેમની વાત કરે છે અને સ્નેહ તથા આદર સાથે સંવાદ સાધે છે, ત્યાં અંધભક્ત નફરત ફેલાવે છે. જ્યાં વિદ્યાર્થી વિનમ્ર હોય છે અને બીજાની વાત સાંભળે છે, ત્યાં અંધભક્ત અહંકાર અને અભિમાનથી ભરેલો હોય છે.
તેમણે ટિપ્પણી કરી કે જ્યાં વિદ્યાર્થી નિર્ભય હોય છે, ત્યાં અંધભક્ત કાયર હોય છે. રાહુલના કહેવા મુજબ જ્યાં વિદ્યાર્થી મહિલાઓનો આદર કરે છે, ત્યાં અંધભક્ત પુરુષ-પ્રધાન માનસિકતા ધરાવે છે અને મહિલાઓ પર હુમલો કરે છે અથવા તેમનું અપમાન કરે છે. રાહુલ ગાંધીએ વધુમાં કહ્યું કે જ્યાં વિદ્યાર્થી પ્રામાણિક હોય છે ત્યાં અંધભક્ત અપ્રામાણિક અને કપટી હોય છે.
