NEET-UG 2026 ના પેપર લીક વિવાદ, દેશવ્યાપી આંદોલન અને શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામા બાદ કેન્દ્ર સરકારે પરીક્ષા પ્રણાલી સુધારવા તરફ મોટું કદમ ઉઠાવ્યું છે. પર્સનલ અને પબ્લિક ગ્રીવન્સ મંત્રાલયના રાજ્ય મંત્રી ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહ સોમવારે લોકસભામાં પબ્લિક એક્ઝામિનેશન (પ્રિવેન્શન ઓફ અનફેર મીન્સ) એમેન્ડમેન્ટ બિલ, 2026 રજૂ કરશે. 2024 ના કાયદામાં સુધારો કરીને લાવવામાં આવી રહેલા આ બિલમાં તપાસ અને ન્યાયિક પ્રક્રિયા માટે કડક સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.
ઝડપી તપાસ અને સ્પેશિયલ ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની જોગવાઈ
આ નવા સુધારા બિલનો મુખ્ય હેતુ કેસોના ઝડપી નિકાલ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓમાં વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવાનો છે:
- સ્પેશિયલ ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ: રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારો સેશન કોર્ટને સ્પેશિયલ ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ તરીકે નિયુક્ત કરી શકશે.
- 3 મહિનામાં ટ્રાયલ પૂરી કરવાનો નિયમ: ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટમાં રોજબરોજની સુનાવણી થશે અને ચાર્જશીટ દાખલ થયાના 3 મહિનામાં કેસનો ઉકેલ લાવવો ફરજિયાત રહેશે.
- સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સ (STF): મોટા અથવા આંતરરાજ્ય પેપર લીક કેસોની તપાસ માટે કેન્દ્ર સરકાર ખાસ STF ની રચના કરી શકશે.
- 2 મહિનામાં તપાસ પૂરી: તપાસ એજન્સીઓએ 2 મહિનાની અંદર તમામ તપાસ પૂર્ણ કરવી પડશે.
- વિશેષ સરકારી વકીલોની નિમણૂક: કેસની મજબૂત પેરવી માટે સ્પેશિયલ પબ્લિક પ્રોસિક્યુટર નીમવાની સત્તા આપવામાં આવી છે.
37 દિવસનું આંદોલન અને રાજકીય ઘટનાક્રમ
કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) અને પર્યાવરણવિદ્ સોનમ વાંગચુકના નેતૃત્વમાં જંતર-મંતર પર ચાલેલું 37 દિવસનું આંદોલન આ કાયદાકીય સુધારાનું મુખ્ય કારણ બન્યું છે. કેન્દ્રીય મંત્રી જે.પી. નડ્ડા અને ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહ સાથેની સફળ વાટાઘાટો અને આપેલા આશ્વાસન બાદ જંતર-મંતર પરથી આંદોલન સમેટી લેવામાં આવ્યું હતું.
વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય માટે મહત્વનું કદમ
આ નવું સુધારા બિલ માત્ર કડક સજાની જોગવાઈ જ નથી કરતું, પરંતુ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ આપતા લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. હવે સૌની નજર સંસદના આગામી સત્ર પર ટકેલી છે
