અમદાવાદમાં થયેલા Air India AI-171 વિમાન દુર્ઘટનાને લગભગ એક વર્ષ પૂર્ણ થવા આવ્યું છે, પરંતુ આ દુર્ઘટનાની યાદો આજે પણ પીડિત પરિવારોના મનમાંથી ભૂંસાઈ નથી. હવે ગુજરાત સરકાર દ્વારા ક્રેશ સ્થળે નવું હોસ્ટેલ બાંધવાની તૈયારી શરૂ કરાતા વિવાદ ઊભો થયો છે. દુર્ઘટનામાં પોતાના સ્વજનો ગુમાવનારા પરિવારોનું કહેવું છે કે જ્યાં સેંકડો લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા તે સ્થળે નવું બાંધકામ કરવાને બદલે સ્મારક (મેમોરિયલ) બનાવવું જોઈએ, જેથી ભવિષ્યની પેઢીઓ આ દુર્ઘટનાને યાદ રાખી શકે.
12 જૂન 2025ના રોજ લંડન જતી Air India AI-171 ફ્લાઇટ અમદાવાદના સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પરથી ઉડાન ભર્યા બાદ થોડા જ સમયમાં દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થઈ હતી. Boeing 787-8 Dreamliner વિમાન BJ Medical Collegeના હોસ્ટેલ અને મેસ બિલ્ડિંગ સાથે અથડાયું હતું. આ ભયાનક દુર્ઘટનામાં વિમાનમાં સવાર મુસાફરો ઉપરાંત જમીન પર રહેલા લોકો સહિત કુલ 260 લોકોના મોત થયા હતા.
ગુજરાત સરકારના આરોગ્ય વિભાગે જાહેરાત કરી છે કે ભારે નુકસાન પામેલા હોસ્ટેલ કોમ્પ્લેક્સને તોડી તેની જગ્યાએ લગભગ ₹103 કરોડના ખર્ચે વધુ આધુનિક અને વિશાળ હોસ્ટેલ બનાવવામાં આવશે. નવા હોસ્ટેલમાં અગાઉની સરખામણીએ લગભગ ત્રણ ગણાથી વધુ વિદ્યાર્થીઓને રહેવાની સુવિધા મળશે. Tata Group દ્વારા પણ પુનઃનિર્માણ માટે નાણાકીય સહાય આપવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે.પરંતુ આ નિર્ણય સામે પીડિત પરિવારો અને કેટલાક સામાજિક કાર્યકરો દ્વારા વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે આ સ્થળ માત્ર એક બાંધકામનું સ્થળ નથી, પરંતુ અહીં અનેક પરિવારોની યાદો અને લાગણીઓ જોડાયેલી છે. પરિવારોની માંગ છે કે અહીં શહીદ સ્મારક અથવા સ્મૃતિસ્થળ બનાવવામાં આવે, જ્યાં દર વર્ષે લોકો શ્રદ્ધાંજલિ આપી શકે અને દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનારાઓને યાદ કરી શકે.
દુર્ઘટનાના પ્રથમ વર્ષ પૂર્ણ થવા પહેલાં અનેક પરિવારો દ્વારા ક્રેશ સ્થળે પ્રાર્થના સભા યોજવાની પણ મંજૂરી માંગવામાં આવી છે. પરિવારજનોનું કહેવું છે કે સરકારએ માત્ર ઈમારતોનું પુનઃનિર્માણ નહીં, પરંતુ માનવ જીવનના નુકસાનને પણ યોગ્ય સન્માન આપવું જોઈએ.બીજી તરફ, અગાઉ રાજ્ય સરકાર દ્વારા ક્રેશ સ્થળે સ્મારક બનાવવાનો સિદ્ધાંતતઃ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલો પણ સામે આવ્યા હતા. તે સમયે નુકસાન પામેલા હોસ્ટેલ અને મેસ બિલ્ડિંગને અન્યત્ર ખસેડીને દુર્ઘટનાગ્રસ્ત વિસ્તારને સ્મૃતિસ્થળ તરીકે વિકસાવવાની ચર્ચા થઈ હતી. હવે નવી હોસ્ટેલ યોજના સામે આવતાં પીડિત પરિવારોમાં અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે.
વિમાન દુર્ઘટનાની તપાસ હજુ પણ વિવિધ એજન્સીઓ દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ સ્થળ માત્ર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો પ્રશ્ન નથી, પરંતુ માનવીય સંવેદનાઓ સાથે જોડાયેલો મુદ્દો છે. તેથી સરકારે હોસ્ટેલ પુનઃનિર્માણ અને સ્મારક નિર્માણ વચ્ચે સંતુલન સાધે તે જરૂરી બન્યું છે.
મુખ્ય મુદ્દાઓ:
AI-171 વિમાન દુર્ઘટના સ્થળે નવું હોસ્ટેલ બનાવવાની સરકારની તૈયારી.
₹103 કરોડના ખર્ચે આધુનિક હોસ્ટેલનું નિર્માણ થવાનું આયોજન.
પીડિત પરિવારોની માંગ – સ્થળને સ્મારક તરીકે વિકસાવો.
દુર્ઘટનામાં કુલ 260 લોકોના મોત થયા હતા.
પ્રથમ વર્ષ પૂર્ણ થવા પૂર્વે પરિવારજનો દ્વારા પ્રાર્થના સભાની માંગ.
સ્મારક અને પુનઃનિર્માણ મુદ્દે ચર્ચા તેજ બની.
અમદાવાદની આ દુર્ઘટના માત્ર એક અકસ્માત નહોતી, પરંતુ અનેક પરિવારો માટે ક્યારેય ન ભૂલાય તેવી કરૂણ યાદ બની ગઈ છે. હવે સરકાર ક્રેશ સ્થળે નવું હોસ્ટેલ બનાવે છે કે પીડિતોની લાગણીઓને માન આપી સ્મારક ઉભું કરે છે, તેના પર સૌની નજર ટકેલી છે.