જો હિન્દી થોપવામાં આવશે તો દક્ષિણ ભારત સ્વીકારશે નહીં’
ભારતમાં ભાષાનો વિવાદ ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને સાંસદ શશિ થરૂરે હિન્દી ભાષાના કથિત પ્રભુત્વને લઈને આપેલા નિવેદન બાદ રાજકીય ગરમાવો વધી ગયો છે. થરૂરના આ નિવેદન સામે તમિલનાડુ ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ કે. અન્નામલાઈ દ્વારા આકરો વળતો પ્રહાર કરવામાં આવ્યો છે. આ વિવાદે ફરી એકવાર ઉત્તર ભારત અને દક્ષિણ ભારત વચ્ચેના ભાષાકીય મતભેદોને સપાટી પર લાવી દીધા છે.
શશિ થરૂરે શું કહ્યું?
તાજેતરમાં એક કાર્યક્રમમાં બોલતા તિરુવનંતપુરમના સાંસદ શશિ થરૂરે કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓ પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું હતું કે, જો કેન્દ્ર સરકાર હિન્દી ભાષાને દેશના તમામ ભાગો પર જબરદસ્તીથી થોપવાનો પ્રયાસ કરશે, તો દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો તેને ક્યારેય સહન કરશે નહીં. થરૂરે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ભારત એક વિવિધતાસભર દેશ છે અને દરેક પ્રદેશની પોતાની ઓળખ અને ભાષા છે. થરૂરે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, “અમે હિન્દીના વિરોધી નથી, પરંતુ ‘હિન્દી લાદવા’ (Hindi Imposition) ના વિરોધી છીએ. જો કોઈ ગિન-ચુનંદા લોકોના હિત માટે એક ભાષાને સર્વોપરી બનાવવાનો પ્રયાસ થશે, તો તેનાથી દેશની એકતા પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.”
કે. અન્નામલાઈનો પલટવાર
શશિ થરૂરના આ નિવેદન પર તમિલનાડુ ભાજપના આક્રમક નેતા કે. અન્નામલાઈ તૂટી પડ્યા હતા. અન્નામલાઈએ કોંગ્રેસ પર આરોપ લગાવતા કહ્યું કે, કોંગ્રેસ હંમેશા ભાષાના નામે દેશને વહેંચવાનું કામ કરે છે. અન્નામલાઈએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વવાળી કેન્દ્ર સરકાર તમામ પ્રાદેશિક ભાષાઓના વિકાસ માટે પ્રતિબદ્ધ છે. વધુમાં તેમણે
કહ્યું, “કોંગ્રેસ નેતાઓ ભ્રમ ફેલાવી રહ્યા છે. નવી શિક્ષણ નીતિ (NEP) માં પણ પ્રાદેશિક ભાષાઓને મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. શશિ થરૂર જેવા નેતાઓ જાણીજોઈને દક્ષિણ ભારતના લોકોમાં ભય પેદા કરી રહ્યા છે જેથી તેઓ પોતાની રાજકીય રોટલી શેકી શકે.” તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે ભાજપ માને છે કે તમિલ, તેલુગુ, કન્નડ અને મલયાલમ જેવી ભાષાઓ પણ એટલી જ ગૌરવશાળી છે જેટલી હિન્દી છે.
વિવાદના મુખ્ય મુદ્દાઓ
આ વિવાદ પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ કારણો જવાબદાર હોવાનું નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે:
કેન્દ્રીય ભરતી પરીક્ષાઓ: દક્ષિણના નેતાઓનો આરોપ છે કે કેન્દ્રીય સેવાઓની પરીક્ષાઓમાં હિન્દીને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે, જેના કારણે બિન-હિન્દી ભાષી યુવાનોને નુકસાન થાય છે.
ત્રિ-ભાષા ફોર્મ્યુલા: નવી શિક્ષણ નીતિ હેઠળ ત્રિ-ભાષા ફોર્મ્યુલાને લઈને દક્ષિણના રાજ્યોમાં શંકા છે કે તેના બહાને હિન્દી દાખલ કરવામાં આવશે.
રાજકીય અસ્તિત્વ: દક્ષિણ ભારતમાં પ્રાદેશિક પક્ષો (DMK, AIADMK, LDF) માટે ‘ભાષા’ એ હંમેશા એક ભાવનાત્મક અને વોટ-બેંકનો મુદ્દો રહ્યો છે.
સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિક્રિયા
આ મામલે સોશિયલ મીડિયા પર પણ લોકો બે જૂથમાં વહેંચાઈ ગયા છે. એક પક્ષ શશિ થરૂરના સમર્થનમાં છે અને કહી રહ્યો છે કે અંગ્રેજી એક સંપર્ક ભાષા તરીકે વધુ યોગ્ય છે, જ્યારે બીજો પક્ષ અન્નામલાઈને સાથ આપતા જણાવી રહ્યો છે કે ભારતીય ભાષા હોવાના નામે હિન્દીને સન્માન મળવું જોઈએ.
ભાષાનો મુદ્દો ભારતમાં હંમેશા સંવેદનશીલ રહ્યો છે. ૧૯૬૦ના દાયકામાં પણ તમિલનાડુમાં હિન્દી વિરોધી આંદોલનોએ હિંસક સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું. હાલમાં જ્યારે ભાજપ દક્ષિણ ભારતમાં પગપેસારો કરવા માટે સક્રિય પ્રયાસો કરી રહી છે, ત્યારે અન્નામલાઈ જેવા નેતાઓ માટે ભાષાના મુદ્દે રક્ષણાત્મક અને આક્રમક બંને થવું જરૂરી બન્યું છે. બીજી તરફ, કોંગ્રેસ દક્ષિણના રાજ્યોમાં પોતાનો ગઢ બચાવવા માટે આ મુદ્દાને જીવંત રાખવા માંગે છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વારંવાર સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે કોઈ પણ ભાષા જબરદસ્તીથી લાદવામાં આવશે નહીં, પરંતુ વિપક્ષી નેતાઓનો અવિશ્વાસ આ વિવાદને વધુ લાંબો ખેંચી રહ્યો છે.
