ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ભારત તરફ જઈ રહેલા એક જહાજને અટકાવ્યું અને જપ્ત કર્યું છે. ઈરાને આરોપ લગાવ્યો છે કે આ જહાજ પરવાનગી વિના હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. એપામિનોન્ડાસ નામનું આ કન્ટેનર જહાજ અને લાઇબેરિયન ધ્વજ હેઠળ સફર કરી રહ્યું હતું, જે ભારતના ગુજરાતના મુન્દ્રા બંદર તરફ જઈ રહ્યું હતું. ઈરાની નૌકાદળના જણાવ્યા અનુસાર જહાજની નેવિગેશન સિસ્ટમ સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી હતી જેના કારણે દરિયાઈ સલામતી માટે ખતરો ઉભો થયો હતો.
યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે સ્થગિત વાટાઘાટો અને સંભવિત યુદ્ધવિરામની આસપાસની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે પરિસ્થિતિ ઝડપથી બગડતી હોય તેવું લાગે છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર તેહરાને આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થતા બે જહાજોને જપ્ત કર્યા છે. ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ દાવો કર્યો છે કે તેના નૌકાદળ દળોએ “ઉલ્લંઘન” કરવા બદલ આ જહાજોને અટકાવ્યા હતા. AFP અનુસાર ગાર્ડ્સે એક નિવેદન જારી કરીને પુષ્ટિ કરી છે કે આ કાર્યવાહી આજે વહેલી સવારે કરવામાં આવી હતી. જપ્ત કરાયેલા જહાજોમાં એક જહાજ ગુજરાત, ભારત તરફ જઈ રહ્યું હતું.
બે જહાજો જપ્ત
ઈરાનની કાર્યવાહી બાદ બે જપ્ત કરાયેલા જહાજોની ઓળખ હવે થઈ ગઈ છે. ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) દ્વારા અટકાવવામાં આવેલા જહાજોમાં MSC ફ્રાન્સેસ્કા અને એપામિનોન્ડાસનો સમાવેશ થાય છે. શિપ-ટ્રેકિંગ પ્લેટફોર્મ મરીન ટ્રાફિક અનુસાર એપામિનોન્ડાસ દુબઈના જેબેલ અલી બંદરથી ગુજરાત, ભારત તરફ જઈ રહ્યું હતું. પરિણામે આ ઘટના ફક્ત યુએસ-ઈરાન તણાવ સુધી મર્યાદિત નથી તેની અસર પ્રાદેશિક વેપાર માર્ગો પર પણ પડી શકે છે, જેમાં ભારતને લગતા માર્ગો પણ સામેલ છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો વૈશ્વિક તેલ અને વેપાર પુરવઠા શૃંખલાઓનો એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક છે. આ સંદર્ભમાં આ જહાજોના જપ્તીથી આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ, ઉર્જા પુરવઠા અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા અંગે ચિંતાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આ ઘટના સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે રાજદ્વારી અવરોધ વચ્ચે દરિયાઈ મોરચે મુકાબલો હવે તીવ્ર બની રહ્યો છે જેની અસર વૈશ્વિક સ્તરે અનુભવી શકાય છે.
