અમેરિકાના પ્રભાવશાળી નેતા Marco Rubioની ભારત મુલાકાતને લઈને વૈશ્વિક રાજકીય વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. “America First”ની નીતિ વચ્ચે હવે “India Forward”નો સંદેશ અમેરિકાની નવી વ્યૂહરચનાનો ભાગ બની રહ્યો હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે. માર્કો રૂબિયોની આ પ્રથમ ભારત મુલાકાત અમેરિકા-ભારત સંબંધોમાં એક મહત્વપૂર્ણ અને નિર્ણાયક વળાંક સાબિત થઈ શકે છે.
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વ્યૂહાત્મક, સૈન્ય, ટેકનોલોજી અને વેપાર ક્ષેત્રે સંબંધો સતત મજબૂત બન્યા છે. હવે ચીનની વધતી આક્રમકતા, ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં બદલાતી પરિસ્થિતિ અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનના પ્રશ્નોને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકા ભારતને વધુ મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર તરીકે જોઈ રહ્યું છે.અહેવાલ મુજબ માર્કો રૂબિયોની મુલાકાત દરમિયાન રક્ષા સહયોગ, સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ, વેપાર અને સુરક્ષા સંબંધિત અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીનના વધતા પ્રભાવને રોકવા માટે અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે સહયોગ વધુ મજબૂત બનશે એવી ચર્ચા ચાલી રહી છે.
India અને United States વચ્ચેના સંબંધો હવે માત્ર રાજદ્વારી સ્તર સુધી મર્યાદિત રહ્યા નથી, પરંતુ ટેકનોલોજી, ડિફેન્સ અને વૈશ્વિક રાજકારણમાં પણ બંને દેશો એકબીજાના મહત્વપૂર્ણ સાથી બની રહ્યા છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે માર્કો રૂબિયોની આ મુલાકાત માત્ર ઔપચારિક મુલાકાત નથી, પરંતુ તે અમેરિકાની લાંબા ગાળાની એશિયા નીતિનો મહત્વનો ભાગ છે. અમેરિકા હવે ભારતને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન, ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ટેકનોલોજી પાર્ટનર તરીકે વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
તાજેતરમાં અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે સેમિકન્ડક્ટર, ડિફેન્સ ટેકનોલોજી અને સ્વચ્છ ઊર્જા ક્ષેત્રે અનેક મહત્વપૂર્ણ કરારો થયા છે. આ ઉપરાંત QUAD જેવા મંચો પર પણ બંને દેશોની ભાગીદારી સતત વધી રહી છે. અમેરિકાનું માનવું છે કે ઇન્ડો-પેસિફિક વિસ્તારમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે ભારતની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. માર્કો રૂબિયો ભારતીય નેતાઓ સાથે બેઠક દરમિયાન આર્થિક સહયોગ ઉપરાંત સુરક્ષા મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરી શકે છે. ખાસ કરીને આતંકવાદ વિરોધી સહયોગ, સાઇબર સુરક્ષા અને વૈશ્વિક વેપાર સંબંધિત મુદ્દાઓ આ મુલાકાતના કેન્દ્રમાં રહી શકે છે.
વિશ્વ રાજકારણના નિષ્ણાતો કહે છે કે “America First”ની નીતિ હોવા છતાં અમેરિકા હવે ભારતને આગળ રાખીને નવી વૈશ્વિક વ્યૂહરચના ઘડી રહ્યું છે. આ કારણસર “India Forward”નો સંદેશ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ મુલાકાતથી ભારત-અમેરિકા સંબંધોને નવી દિશા મળી શકે છે અને આગામી સમયમાં બંને દેશો વચ્ચે વધુ મજબૂત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને ચીન અને વૈશ્વિક રાજકીય પડકારો સામે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેનું સહકાર આગામી વર્ષોમાં વધુ નિર્ણાયક બનશે.
