દેશભરમાં હાઇવે પર મુસાફરી કરતા કરોડો વાહનચાલકો માટે રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (NHAI)એ ટોલ ફી નક્કી કરવાની પદ્ધતિમાં મહત્વનો ફેરફાર કર્યો છે. નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા બાદ કેટલાક રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર મુસાફરી કરનાર લોકોને પહેલા કરતાં ઓછો ટોલ ચૂકવવાનો લાભ મળી શકે છે. ખાસ કરીને જ્યાં બ્રિજ, ટનલ, ફ્લાયઓવર અથવા એલિવેટેડ હાઇવે આવેલા છે, ત્યાં આ નવી વ્યવસ્થાનો સીધો ફાયદો મળશે. સડક પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ શુલ્ક સંબંધિત નિયમોમાં સુધારો કર્યો છે. નવા ફોર્મ્યુલા મુજબ આવા માર્ગો પર ટોલની ગણતરી હવે બે અલગ-અલગ પદ્ધતિથી કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ જે અંતર ઓછું આવશે તેના આધારે ટોલ વસૂલવામાં આવશે. આ બદલાવનો હેતુ મુસાફરો પરનો આર્થિક બોજ ઘટાડવાનો અને ટોલ વ્યવસ્થાને વધુ વાજબી બનાવવાનો છે. અગાઉ બ્રિજ, ટનલ અથવા એલિવેટેડ રોડ જેવા વિશેષ માળખા ધરાવતા હાઇવે પર ટોલની ગણતરી સામાન્ય માર્ગ કરતાં વધુ અંતર ધ્યાને રાખીને કરવામાં આવતી હતી. જેના કારણે ઘણા વાહનચાલકોને વધુ ટોલ ચૂકવવો પડતો હતો. હવે નવી પદ્ધતિ લાગુ થતાં આવી સ્થિતિમાં રાહત મળવાની શક્યતા છે.
ટોલ ફી નક્કી કરતી વખતે રસ્તાના નિર્માણ પાછળ થયેલો ખર્ચ અને કુલ અંતરને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. ઉપરાંત વાહનના પ્રકાર પ્રમાણે પણ ટોલ દર અલગ હોય છે. કાર, જીપ અને અન્ય હલકા વાહનોની સરખામણીમાં બસ, ટ્રક અને ભારે માલવાહક વાહનો પાસેથી વધુ ટોલ લેવામાં આવે છે, કારણ કે આવા વાહનો રસ્તા પર વધુ ભાર મૂકે છે. નવા નિયમનો સૌથી મોટો લાભ એવા લોકો માટે રહેશે જે રોજિંદા ધોરણે રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર મુસાફરી કરે છે. ખાસ કરીને લાંબા ફ્લાયઓવર, ટનલ અથવા એલિવેટેડ કોરિડોર ધરાવતા માર્ગો પર વાહનચાલકોનો ખર્ચ ઘટી શકે છે. આ ઉપરાંત ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીઓ અને લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રને પણ રાહત મળશે, કારણ કે પરિવહન ખર્ચમાં ઘટાડો થવાની સંભાવના છે. જોકે, આ નિયમ તમામ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર લાગુ પડશે એવું નથી. માત્ર એવા પ્રોજેક્ટ્સ પર જ તેનો અમલ થશે જ્યાં બ્રિજ, ટનલ, ફ્લાયઓવર અથવા એલિવેટેડ હાઇવે જેવા વિશેષ માળખા છે અને જ્યાં નવા ફોર્મ્યુલા મુજબ ટોલની ગણતરી શક્ય બને છે. એટલે દરેક હાઇવે પર ટોલમાં ઘટાડો થશે એવી અપેક્ષા રાખવી યોગ્ય નથી. સરકારનું માનવું છે કે નવા નિયમથી ટોલ વસૂલાત વધુ પારદર્શક અને ન્યાયસંગત બનશે. સાથે જ મુસાફરોને અનાવશ્યક વધારાનો ખર્ચ પણ નહીં કરવો પડે. આગામી સમયમાં આ નવી વ્યવસ્થાનો લાભ લાખો વાહનચાલકોને મળશે અને હાઇવે પરની મુસાફરી વધુ કિફાયતી બનવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
