અયોધ્યાના શ્રીરામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટમાં તાજેતરમાં દાન અને ચઢાવાના સંચાલનને લઈને ઉભા થયેલા વિવાદ બાદ હવે મંદિરના વહીવટમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોની તૈયારી શરૂ થઈ છે. ટ્રસ્ટે પ્રથમ વખત ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (CEO) પદ માટે અરજીઓ મંગાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે આ પદ માટે મહિલા ઉમેદવારો પણ અરજી કરી શકે છે, જો તેઓ નક્કી કરેલી લાયકાત પૂર્ણ કરતા હોય.
આ નિર્ણયને રામ મંદિરના વહીવટને વધુ વ્યવસાયિક, પારદર્શક અને જવાબદાર બનાવવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં મંદિરના દાન અને ચઢાવાના સંચાલનને લઈને ચર્ચા ઉઠી હતી, જેના પગલે ટ્રસ્ટે વહીવટી માળખાને વધુ મજબૂત બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. ટ્રસ્ટ દ્વારા જાહેર કરાયેલા માપદંડ મુજબ CEO પદ માટે અરજદાર સ્નાતક હોવો જોઈએ તેમજ વહીવટ, નાણાકીય વ્યવસ્થાપન અથવા સમકક્ષ ક્ષેત્રમાં ઓછામાં ઓછા 20 વર્ષનો અનુભવ હોવો જરૂરી છે. મંદિર અથવા ધાર્મિક સંસ્થાના સંચાલનનો અનુભવ ધરાવતા ઉમેદવારોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. સાથે જ અરજદાર હિંદુ ધર્મના અનુયાયી અને ભગવાન શ્રીરામમાં આસ્થા ધરાવતા હોવા જોઈએ.
ટ્રસ્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પસંદગી પ્રક્રિયામાં મહિલાઓને કોઈ પ્રકારની મનાઈ નથી. એટલે કે જો કોઈ મહિલા ઉમેદવાર તમામ લાયકાતો પૂર્ણ કરે અને પસંદગી સમિતિની કસોટી પર ખરી ઉતરે તો તેમને પણ CEO તરીકે નિયુક્ત કરી શકાય છે. આ કારણે ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે શું ભવિષ્યમાં રામ મંદિરના વહીવટની કમાન પ્રથમ વખત કોઈ મહિલા સંભાળી શકે છે. જોકે ટ્રસ્ટે કોઈ મહિલા ઉમેદવારને લઈને અલગથી જાહેરાત કરી નથી અને અંતિમ પસંદગી સંપૂર્ણપણે યોગ્યતા અને અનુભવના આધારે કરવામાં આવશે.
CEOની પસંદગી માટે ત્રણ સભ્યોની સર્ચ કમિટીની રચના કરવામાં આવી છે. આ સમિતિ અરજીઓની ચકાસણી કરશે, યોગ્ય ઉમેદવારોના ઇન્ટરવ્યૂ લેશે અને ત્યારબાદ અંતિમ ભલામણ ટ્રસ્ટ સમક્ષ રજૂ કરશે. પસંદગી પ્રક્રિયા પારદર્શક રહે તે માટે અલગ વહીવટી વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી રહી છે.અરજીઓ સ્વીકારવાની છેલ્લી તારીખ 18 જુલાઈ નક્કી કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ સર્ચ કમિટી તમામ અરજીઓનું મૂલ્યાંકન કરીને યોગ્ય ઉમેદવારોને ઇન્ટરવ્યૂ માટે બોલાવશે. ટ્રસ્ટનો પ્રયાસ છે કે એક મહિનાની અંદર સમગ્ર પસંદગી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી દેવામાં આવે. પસંદ થયેલા CEOની શરૂઆતમાં ત્રણ વર્ષ માટે નિમણૂક કરવામાં આવશે અને તેમને અયોધ્યામાં રહીને કામગીરી સંભાળવી પડશે.
નવા CEOની મુખ્ય જવાબદારીઓમાં મંદિરનો દૈનિક વહીવટ, કર્મચારીઓનું સંકલન, દાન અને ચઢાવાની વ્યવસ્થા, યાત્રાળુઓ માટેની સુવિધાઓ, સુરક્ષા વ્યવસ્થા તેમજ ટ્રસ્ટની વિવિધ વહીવટી કામગીરીનું સંચાલન સામેલ રહેશે. વધતા શ્રદ્ધાળુઓને ધ્યાનમાં રાખીને વ્યાવસાયિક મેનેજમેન્ટની જરૂરિયાતને ટ્રસ્ટે મહત્વ આપી છે.રામ મંદિરના ઉદ્ઘાટન બાદ દરરોજ લાખો શ્રદ્ધાળુઓ અયોધ્યા પહોંચી રહ્યા છે. આવા સંજોગોમાં મંદિરના વહીવટને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે CEOનું પદ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. અત્યાર સુધી ટ્રસ્ટના હોદ્દેદારો સંચાલનની જવાબદારી સંભાળતા હતા, પરંતુ હવે કામગીરીના વધતા વ્યાપને કારણે અલગ કાર્યકારી વડાની જરૂરિયાત અનુભવાઈ રહી છે.
તાજેતરમાં દાનની ગણતરી દરમિયાન થયેલી કથિત ગેરરીતિઓના આરોપો બાદ ટ્રસ્ટના વહીવટ પર અનેક સવાલો ઊભા થયા હતા. આ ઘટનાને પગલે આંતરિક સમીક્ષા કરવામાં આવી અને સંચાલનમાં સુધારા લાવવાના નિર્ણયો લેવાયા. CEOની નિમણૂક પણ તે જ સુધારાત્મક પ્રક્રિયાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે.વિશ્લેષકોના મતે, આ નિર્ણય માત્ર એક વહીવટી ફેરફાર નથી પરંતુ દેશના સૌથી મોટા ધાર્મિક ટ્રસ્ટોમાંથી એકને આધુનિક મેનેજમેન્ટ પદ્ધતિ તરફ લઈ જવાનો પ્રયાસ છે. પારદર્શિતા, જવાબદારી અને વ્યાવસાયિક સંચાલન પર ભાર મૂકીને ટ્રસ્ટ ભવિષ્યમાં આવી વિવાદાસ્પદ પરિસ્થિતિઓ ટાળવા માંગે છે.
હાલ માટે મહિલા CEOની નિમણૂક અંગે કોઈ સત્તાવાર નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. પરંતુ ટ્રસ્ટે મહિલાઓ માટે દરવાજા ખુલ્લા રાખ્યા હોવાથી હવે નજર પસંદગી પ્રક્રિયા પર રહેશે. અંતિમ નિર્ણય ઉમેદવારની લાયકાત, અનુભવ અને પસંદગી સમિતિના મૂલ્યાંકનના આધારે લેવામાં આવશે.
