દક્ષિણ અમેરિકાના દેશ વેનેઝુએલામાં ભૂકંપનો કહેર હજુ પણ અટકવાનું નામ લઈ રહ્યો નથી. બે શક્તિશાળી ભૂકંપે ભારે તબાહી મચાવ્યાના થોડા દિવસો બાદ હવે ફરી એક વખત ધરતી ધ્રૂજી ઊઠી છે. શુક્રવારે વેનેઝુએલાના ઉત્તરી દરિયાકાંઠે 4.9ની તીવ્રતાનો વધુ એક ભૂકંપ નોંધાયો, જેના કારણે પહેલાથી જ ભયમાં ઓછાયા હેઠળ જીવતા લોકો ફરી ગભરાઈ ગયા હતા. રાજધાની કારાકાસ સહિત અનેક વિસ્તારોમાં લોકો પોતાના ઘરો અને ઇમારતોમાંથી બહાર દોડી આવ્યા હતા. નવા ભૂકંપના કારણે કાટમાળ નીચે ફસાયેલા લોકોને બચાવવા માટે ચાલી રહેલી રાહત અને બચાવ કામગીરીને પણ થોડા સમય માટે રોકવી પડી હતી. બચાવકર્મીઓ પોતાની સુરક્ષા માટે સ્થળ પરથી દૂર ખસી ગયા હતા. આ કારણે રેસ્ક્યૂ ઓપરેશનમાં વધુ વિલંબ થયો છે અને હજારો પરિવારોની ચિંતા વધી ગઈ છે.
આ પહેલાં બુધવારે વેનેઝુએલામાં સતત બે શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યા હતા. પ્રથમ ભૂકંપની તીવ્રતા 7.2 અને બીજા ભૂકંપની તીવ્રતા 7.5 નોંધાઈ હતી. આ બંને ભૂકંપના કારણે રાજધાની કારાકાસ, મારાકે અને આસપાસના અનેક શહેરોમાં ભારે વિનાશ સર્જાયો હતો. અનેક બહુમાળી ઇમારતો પત્તાના મહેલની જેમ ધરાશાયી થઈ ગઈ હતી. રસ્તાઓ ફાટી ગયા હતા, પુલોને નુકસાન પહોંચ્યું હતું અને વીજળી તેમજ સંચાર સેવાઓ પણ ખોરવાઈ ગઈ હતી. સરકારી માહિતી મુજબ અત્યાર સુધીમાં આ દુર્ઘટનામાં ઓછામાં ઓછા 920 લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે 3,360થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. ઉપરાંત 172 લોકો હજુ પણ કાટમાળ નીચે દટાયેલા હોવાનું માનવામાં આવે છે. સૌથી ચિંતાજનક વાત એ છે કે 50,000થી વધુ લોકો હજુ પણ લાપતા હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ આંકડામાં વધારો થવાની પણ શક્યતા છે, કારણ કે હજુ પણ અનેક વિસ્તારોમાં બચાવ કામગીરી સંપૂર્ણ રીતે શરૂ થઈ શકી નથી. રાહત અને બચાવ ટીમો દિવસ-રાત કામ કરી રહી છે. સ્થાનિક લોકો પણ પોતાના સ્વજનોને બચાવવા માટે બચાવકર્મીઓ સાથે જોડાયા છે. અનેક સ્થળોએ લોકો પોતાના હાથથી જ કોંક્રિટના ટુકડા અને લોખંડના સળિયા હટાવીને જીવતા લોકોને બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ભારે મશીનરીની અછતને કારણે કામગીરી ધીમી ગતિએ ચાલી રહી છે.
સૌથી વધુ અસર લા ગુએરા વિસ્તારમાં આવેલા હ્યુગો ચાવેઝ હાઉસિંગ કોમ્પ્લેક્સને પહોંચી છે. આ રહેણાંક સંકુલ ધરાશાયી થતાં મોટી સંખ્યામાં લોકો કાટમાળ નીચે ફસાઈ ગયા છે. અહીંના રહેવાસીઓ સતત સરકાર પાસે ક્રેન અને અન્ય ભારે મશીનરી મોકલવાની માંગ કરી રહ્યા છે જેથી ઝડપથી બચાવ કામગીરી થઈ શકે. ભૂકંપના કારણે અનેક રસ્તાઓ તૂટી ગયા છે, જેના કારણે રાહત સામગ્રી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો સુધી પહોંચાડવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. કેટલીક જગ્યાએ પુલ તૂટી જતાં વાહન વ્યવહાર સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયો છે. અનેક વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠો હજુ સુધી પુનઃસ્થાપિત થઈ શક્યો નથી. હોસ્પિટલોમાં ઘાયલોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. અનેક હોસ્પિટલોમાં બેડ ભરાઈ ગયા છે અને ડૉક્ટરો તથા તબીબી સ્ટાફ સતત ફરજ પર છે. દવાઓ, લોહી અને તબીબી સાધનોની પણ અછત સર્જાઈ રહી છે. હજારો લોકો પોતાના ઘર ગુમાવ્યા બાદ રાહત શિબિરોમાં રહેવા મજબૂર બન્યા છે. સરકાર દ્વારા ખોરાક, પીવાનું પાણી અને અન્ય જરૂરી સુવિધાઓ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. નવા ભૂકંપ બાદ લોકોમાં ફરી એકવાર ભયનો માહોલ સર્જાયો છે. ઘણા લોકો હજુ પણ પોતાના ઘરોમાં પાછા જવા તૈયાર નથી. આફ્ટરશોક્સ આવવાની આશંકાને કારણે લોકો ખુલ્લા મેદાનો અને રાહત કેમ્પોમાં જ સમય પસાર કરી રહ્યા છે.
આ દરમિયાન રાહત કામગીરીની ધીમી ગતિને લઈને સરકાર પર પણ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. કાર્યવાહક રાષ્ટ્રપતિ ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝ પર ઝડપથી રાહત પહોંચાડવા માટે દબાણ વધી રહ્યું છે. અનેક અસરગ્રસ્ત પરિવારોનું કહેવું છે કે હજુ સુધી પૂરતી મદદ મળી નથી અને કાટમાળ નીચે ફસાયેલા લોકોને બચાવવા માટે વધુ સાધનો અને માનવબળની જરૂર છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રારંભિક અંદાજ મુજબ આ વિનાશક ભૂકંપના કારણે વેનેઝુએલાને આશરે 6.7 અબજ ડોલરનું આર્થિક નુકસાન થયું છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા પ્રમાણે છેલ્લા ઘણા દાયકાઓમાં દેશમાં આવેલી આ સૌથી મોટી કુદરતી આફતોમાંની એક છે.
વિશ્વના અનેક દેશોએ વેનેઝુએલાને મદદની ઓફર કરી છે. વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય રાહત સંસ્થાઓ પણ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પહોંચવા માટે તૈયારી કરી રહી છે. જોકે, રસ્તાઓને થયેલા નુકસાન અને સતત આવી રહેલા આફ્ટરશોક્સના કારણે બચાવ અને રાહત કામગીરીમાં અનેક પડકારો સામે આવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આગામી કેટલાક દિવસો સુધી નાના-મોટા આફ્ટરશોક્સ આવી શકે છે. તેથી લોકોને સાવચેત રહેવાની અને સ્થાનિક પ્રશાસનની સૂચનાઓનું પાલન કરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. હાલ સમગ્ર વેનેઝુએલા દુઃખ, ભય અને અનિશ્ચિતતાના માહોલમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. હજારો પરિવારો પોતાના સ્વજનોની રાહ જોઈ રહ્યા છે, જ્યારે બચાવકર્મીઓ દરેક જીવ બચાવવા માટે સતત સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.
