અમેરિકાની ‘ડેડલાઇન’ પૂર્ણ થયા બાદ ટ્રમ્પની કડક ચેતવણી, નાકાબંધી તોડનાર જહાજોને સમુદ્રમાં ઉડાવી દેવાની ધમકી: મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ સતત વધતો જાય છે. સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝ વિસ્તારમાં ઈરાન સામે લગાવેલી નૌકાદળ નાકાબંધી (naval blockade) અંગે અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump એ કડક ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ ઈરાની “અટેક શિપ” અથવા અન્ય જહાજ આ નાકાબંધી તોડવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેને તરત જ સમુદ્રમાં નષ્ટ કરી દેવામાં આવશે.
હોર્મુઝ પર અમેરિકાની નાકાબંધી અમલમાં : અમેરિકાએ ઈરાન સામેનો દબાણ વધારવા માટે સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝ નજીક ઈરાનના બંદરો તરફ જતા અને આવતા જહાજો પર નૌકાદળ નાકાબંધી અમલમાં મૂકી છે. આ પગલું અમેરિકાના જણાવ્યા મુજબ ઈરાનના તેલ વેપાર અને વ્યૂહાત્મક દબાણને રોકવા માટે લેવામાં આવ્યું છે. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નાકાબંધી ખાસ કરીને ઈરાનના બંદરો તરફ જતાં જહાજોને લાગુ પડે છે, જ્યારે અન્ય દેશોના બંદરો વચ્ચે પસાર થતાં જહાજોને રોકવામાં નહીં આવે.
ટ્રમ્પની કડક ચેતવણી: “નજીક આવ્યા તો તરત નષ્ટ” : ટ્રમ્પે ઈરાનને ચેતવણી આપતાં કહ્યું કે જો ઈરાનની નૌસેના અથવા તેના “ફાસ્ટ એટેક શિપ” અમેરિકી નાકાબંધીમાં દખલ કરશે તો તેમને તરત જ “eliminated”કરી દેવામાં આવશે, નિવેદનથી વિસ્તારનો તણાવ વધુ વધી ગયો છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો કે અમેરિકી કાર્યવાહી દરમિયાન ઈરાનની નૌસેનાને ભારે નુકસાન થયું છે અને અમેરિકી દળો હોર્મુઝ વિસ્તારમાં મજબૂત રીતે તૈનાત છે.
પાકિસ્તાનમાં ચર્ચા નિષ્ફળ થયા બાદ સ્થિતિ વધુ તંગ : અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલી શાંતિ ચર્ચાઓ પાકિસ્તાનમાં નિષ્ફળ ગઈ બાદ અમેરિકાએ નાકાબંધીનો નિર્ણય લીધો હતો. ત્યારબાદ અમેરિકાએ હોર્મુઝ વિસ્તારમાં સૈન્ય પ્રવૃત્તિ વધારી દીધી છે. આ નિર્ણયને કારણે બંને દેશો વચ્ચેના સંઘર્ષના જોખમમાં વધારો થયો છે.
ઈરાનનો જવાબ: “કોઈપણ હુમલો થયો તો કડક જવાબ મળશે “ઈરાને અમેરિકાની નાકાબંધીને ગેરકાયદેસર ગણાવી છે અને જણાવ્યું છે કે જો તેની સામે કોઈ સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે તો તેનો કડક અને તાત્કાલિક જવાબ આપવામાં આવશે. ઈરાનની સેનાને ઉચ્ચ સતર્કતા પર રાખવામાં આવી છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસરની આશંકા : હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના લગભગ 20% તેલ પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. અહીં તણાવ વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં તેલના ભાવ વધી રહ્યા છે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર તેની અસર પડવાની શક્યતા વધી ગઈ છે.
તણાવ યુદ્ધ તરફ વળે તેવી આશંકા : અમેરિકાની નાકાબંધી અને ટ્રમ્પની તીવ્ર ચેતવણી પછી મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાવાની આશંકા વધી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય દ્વારા બંને દેશોને શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ માટે ચર્ચા કરવાની અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.
