₹100ની નવી ફીથી પ્રવાસીઓમાં રોષ, વિરોધ બાદ તાત્કાલિક વસૂલી પર રોક
ઉત્તરાખંડના લોકપ્રિય હિલ સ્ટેશન નૈનીતાલમાં ફરવા જતાં પ્રવાસીઓ માટે હવે એક નવો નિયમ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. શહેરમાં બહારના જિલ્લાઓ અને અન્ય રાજ્યોમાંથી આવતી બાઇક અને સ્કૂટી માટે ₹100નો એન્ટ્રી ટેક્સ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. નિર્ણય અમલમાં આવતાં જ પ્રવાસીઓ, સ્થાનિક રહેવાસીઓ, વેપારીઓ અને સોશિયલ મીડિયા પર ભારે વિરોધ શરૂ થયો. વધતા વિરોધને ધ્યાનમાં રાખીને નૈનીતાલ નગરપાલિકાએ હાલ માટે દ્વિચક્રી વાહનો પાસેથી એન્ટ્રી ફી વસૂલવાની કાર્યવાહી સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે, જ્યાં સુધી સમગ્ર મુદ્દાની સમીક્ષા પૂર્ણ ન થાય.
નૈનીતાલ દર વર્ષે લાખો પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. અહીં પહેલાથી જ પાર્કિંગ ફી, ગ્રીન ટેક્સ અને અન્ય વિવિધ ચાર્જ વસૂલવામાં આવે છે. હવે બાઇક અને સ્કૂટી માટે અલગ એન્ટ્રી ટેક્સ લાગુ થતાં લોકોમાં એવો સવાલ ઊભો થયો કે શું પ્રવાસીઓને હવે શહેરમાં પ્રવેશ માટે પણ વધારાનો આર્થિક બોજ સહન કરવો પડશે.
મધરાતથી શરૂ થઈ વસૂલી
નવી વ્યવસ્થા મુજબ 16 જુલાઈની મધરાતથી એન્ટ્રી ટેક્સની વસૂલી શરૂ કરવામાં આવી હતી. નગરપાલિકા દ્વારા તલ્લીતાલ લેક બ્રિજ, બારાપથ્થર અને ફાંસી ગધેરા જેવા મુખ્ય પ્રવેશ બિંદુઓ પર ચેકપોસ્ટ બનાવીને વાહનો પાસેથી ફી વસૂલવાનું શરૂ કરાયું.નગરપાલિકાએ આ વસૂલી માટે ખાનગી એજન્સીને આશરે ₹24.55 કરોડના કરાર પર કામ સોંપ્યું છે. આ કરાર લગભગ માર્ચ 2028 સુધી અમલમાં રહેવાનો હતો. જોકે વિરોધને કારણે બાઇકો પરથી વસૂલી તાત્કાલિક અટકાવવામાં આવી છે.
કોને કેટલો ટેક્સ?
નવી વ્યવસ્થા મુજબ વાહનો માટે અલગ-અલગ દર નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા:
નૈનીતાલ જિલ્લાની (UK-04) બાઇક અને સ્કૂટી – કોઈ એન્ટ્રી ફી નહીં.
ઉત્તરાખંડના અન્ય જિલ્લાઓ અથવા અન્ય રાજ્યોની બાઇક-સ્કૂટી – ₹100 એન્ટ્રી ટેક્સ.
નૈનીતાલ જિલ્લામાં નોંધાયેલ ચારચક્રી વાહનો – ₹200.
અન્ય જિલ્લાઓ અને રાજ્યોમાંથી આવતી કાર તથા મોટા વાહનો – ₹300.
સ્થાનિક રહેવાસીઓ માટે વાર્ષિક પાસ – ₹800.
આ નિયમનો સૌથી વધુ વિરોધ બાઇક અને સ્કૂટી પર વસૂલાતને લઈને થયો હતો.
સ્થાનિક રહેવાસીઓ કેમ નારાજ?
વિરોધ માત્ર પ્રવાસીઓએ જ કર્યો નથી, પરંતુ નૈનીતાલના સ્થાનિક લોકોએ પણ આ નિર્ણયને અયોગ્ય ગણાવ્યો છે.
ઘણા લોકો નોકરી, અભ્યાસ અથવા વ્યવસાય માટે દિલ્હી, દેહરાદૂન, હલ્દ્વાની, નોઈડા, ચંડીગઢ જેવા શહેરોમાં રહે છે અને તેમના વાહનો અન્ય જિલ્લાઓમાં નોંધાયેલા છે. તેઓ જ્યારે પોતાના વતન નૈનીતાલ પરત આવે ત્યારે પણ તેમને ₹100ની એન્ટ્રી ફી ચૂકવવી પડે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.સ્થાનિક લોકોનો સવાલ હતો કે, “પોતાના જ શહેરમાં પાછા આવવા માટે પણ હવે ટેક્સ ભરવો પડશે?” આ મુદ્દાએ લોકોમાં વધુ અસંતોષ ફેલાવ્યો.
સોશિયલ મીડિયા પર ઉગ્ર પ્રતિક્રિયા
નવો ટેક્સ લાગુ થતાં જ સોશિયલ મીડિયા પર અનેક પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી.
કેટલાક લોકોએ લખ્યું કે હવે નૈનીતાલ જવું વધુ મોંઘું બની ગયું છે, જ્યારે કેટલાકે વ્યંગ કરતાં લખ્યું કે, “હવે શું નૈનીતાલમાં ચાલવા કે શ્વાસ લેવા માટે પણ ટેક્સ લાગશે?”
પ્રવાસીઓનું કહેવું હતું કે પહેલાથી જ પાર્કિંગ, ગ્રીન ટેક્સ અને અન્ય ખર્ચાઓને કારણે પ્રવાસ મોંઘો બની ગયો છે. હવે એન્ટ્રી ફી ઉમેરાતા સામાન્ય પ્રવાસીઓ પર વધારાનો બોજ પડશે.
વેપારીઓને પણ ચિંતા
નૈનીતાલની અર્થવ્યવસ્થા મુખ્યત્વે પર્યટન પર આધારિત છે. શહેરના હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ, ટેક્સી વ્યવસાય, નાના વેપારીઓ અને સ્થાનિક બજારોનું મોટું આવક સ્ત્રોત પ્રવાસીઓ છે.સ્થાનિક વેપારીઓનું માનવું છે કે જો સતત નવા ટેક્સ લાગુ કરવામાં આવશે તો પ્રવાસીઓ અન્ય હિલ સ્ટેશનો તરફ વળી શકે છે. તેનો સીધો ફટકો સ્થાનિક વેપાર અને રોજગાર પર પડી શકે છે.
ટેન્ડર પ્રક્રિયા પર પણ સવાલ
આ સમગ્ર મામલો માત્ર ટેક્સ સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી. નગરપાલિકાના કેટલાક સભ્યોએ ટેક્સ વસૂલવા માટે ખાનગી કંપનીને અપાયેલા કરાર પર પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે.આક્ષેપ છે કે નગરપાલિકાની બોર્ડ બેઠકમાં ચર્ચા થાય તે પહેલાં જ વસૂલી માટેનો કરાર મંજૂર કરી દેવામાં આવ્યો હતો. કેટલાક સભાસદોએ આ મુદ્દે વિરોધ પ્રદર્શન પણ કર્યું હતું અને સમગ્ર પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતાની માંગ કરી હતી.
પાલિકા અધ્યક્ષનો નિર્ણય
વિવાદ વધતા નગરપાલિકા અધ્યક્ષ ડૉ. સરસ્વતી ખેતવાલે અધિકારીઓને તાત્કાલિક અસરથી દ્વિચક્રી વાહનો પરથી વસૂલી બંધ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો.તેમણે જણાવ્યું કે તેઓ સમગ્ર મુદ્દાની વિગતવાર સમીક્ષા કરશે અને ત્યારબાદ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવશે. જોકે તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે દ્વિચક્રી વાહનો પર એન્ટ્રી ફીનો પ્રસ્તાવ અગાઉથી સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો.
શું પહેલાથી પણ ટોલ વસૂલાતી હતી?
નૈનીતાલમાં વાહનો માટે ટોલ વસૂલવાની પરંપરા નવી નથી. જિલ્લા પ્રશાસનની સત્તાવાર માહિતી મુજબ શહેરમાં પ્રવેશતા વાહનો પાસેથી અગાઉથી જ લેક બ્રિજ ટોલ વસૂલવામાં આવે છે. જોકે બાઇકો માટે અલગ ₹100ની નવી ફી લાગુ થતાં જ વિવાદ ઊભો થયો.
હવે આગળ શું?
હાલ માટે દ્વિચક્રી વાહનો પરથી વસૂલી સ્થગિત છે, પરંતુ સમગ્ર નિયમ રદ થયો છે કે નહીં તે અંગે અંતિમ નિર્ણય સમીક્ષા બાદ લેવામાં આવશે.જો નગરપાલિકા ફરી આ નિયમ અમલમાં મૂકે છે, તો તેમાં સ્થાનિક રહેવાસીઓ, બહારથી આવતાં વિદ્યાર્થીઓ, નોકરીયાત લોકો અને પ્રવાસીઓ માટે અલગ વ્યવસ્થા બનાવવામાં આવે તેવી શક્યતાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ રહી છે.
પર્યટન અને આવક વચ્ચે સંતુલન જરૂરી
સ્થાનિક વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે વધતા પ્રવાસનને કારણે શહેર પર દબાણ વધી રહ્યું છે અને રસ્તા, સફાઈ, ટ્રાફિક અને અન્ય નાગરિક સુવિધાઓ જાળવવા માટે આવકના નવા સ્ત્રોતોની જરૂર છે.બીજી તરફ પ્રવાસન ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા લોકોનું માનવું છે કે આવક વધારવાના પ્રયાસો એવા હોવા જોઈએ કે પ્રવાસીઓ પર અનાવશ્યક આર્થિક બોજ ન પડે.
હાલમાં નૈનીતાલમાં ₹100ના બાઇક એન્ટ્રી ટેક્સને લઈને શરૂ થયેલો વિવાદ માત્ર એક ફીનો મુદ્દો નથી રહ્યો, પરંતુ તે પર્યટન, સ્થાનિક હિતો, નગરપાલિકાની નીતિઓ અને જાહેર જનતાની સ્વીકાર્યતા વચ્ચે સંતુલન કેવી રીતે જાળવવું તે અંગેની મોટી ચર્ચામાં પરિવર્તિત થયો છે. આગામી દિવસોમાં નગરપાલિકાનો અંતિમ નિર્ણય લાખો પ્રવાસીઓ અને સ્થાનિક રહેવાસીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
