ભારતના રાજકીય નકશા પર જ્યારે પણ લઘુમતી મતો અને ક્ષેત્રીય રાજકારણની ચર્ચા થાય છે, ત્યારે આસામના બદરૂદ્દીન અજમલનું નામ મોખરે આવે છે. જોકે, વર્તમાન રાજકીય સ્થિતિમાં એક મોટો પ્રશ્ન ઊભો થયો છે કે આસામ અને કેરળ જેવા રાજ્યોમાં મુસ્લિમ સમુદાયના અસલી નેતા કે ‘મસીહા’ કોણ છે? AIUDF ના પ્રમુખ બદરૂદ્દીન અજમલ માટે આ રાજકીય અસ્તિત્વની લડાઈ નથી, પરંતુ તેમની વિશ્વસનીયતાની અસલ કસોટી છે.
આસામમાં બદલાતા સમીકરણો : આસામમાં દાયકાઓથી અજમલની AIUDF પાર્ટી મુસ્લિમ મતો પર મજબૂત પકડ ધરાવતી હતી. પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં હિમંતા બિસ્વા સરમાની આગેવાની હેઠળની ભાજપ સરકારે ‘મિયાં મુસ્લિમ’ રાજકારણ પર જે રીતે પ્રહારો કર્યા છે અને કાયદાકીય ફેરફારો કર્યા છે, તેનાથી અજમલનો ગઢ જોખમમાં મુકાયો છે. કોંગ્રેસે પણ હવે અજમલથી અંતર જાળવવાનું શરૂ કર્યું છે, જેના કારણે લઘુમતી મતોના વિભાજનનો ડર ઊભો થયો છે. અજમલ માટે પડકાર એ છે કે શું તેઓ હજુ પણ મુસ્લિમ સમુદાયને એ વિશ્વાસ અપાવી શકશે કે તેઓ તેમના હિતોના રક્ષક છે?
કેરળ સાથે સરખામણી : કેરળમાં મુસ્લિમ લીગ (IUML) જેવી પાર્ટીઓ દાયકાઓથી સત્તાના સમીકરણોમાં મહત્વની રહી છે. કેરળનું મોડેલ આસામ કરતા અલગ છે કારણ કે ત્યાં લઘુમતી સમુદાય વધુ સંગઠિત અને શિક્ષિત માનવામાં આવે છે. રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે અજમલ કેરળની IUML જેવી પકડ આસામમાં જમાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, પરંતુ આસામની વસ્તીવિષયક પરિસ્થિતિ અને NRC-CAA જેવા મુદ્દાઓએ તેમની મુશ્કેલી વધારી છે.
અજમલ માટે અસલ ઈમ્તહાન: બદરૂદ્દીન અજમલ પર અવારનવાર ભાજપની ‘બી-ટીમ’ હોવાના આરોપો લાગતા રહ્યા છે. વિપક્ષી દળોનો દાવો છે કે અજમલનું ઉગ્ર રાજકારણ અંતે ભાજપને ધ્રુવીકરણમાં મદદ કરે છે. આ સંજોગોમાં, સામાન્ય મુસ્લિમ મતદારો હવે કોંગ્રેસના બિનસાંપ્રદાયિક ચહેરા અને અજમલના ધાર્મિક-ક્ષેત્રીય ચહેરા વચ્ચે મૂંઝવણમાં છે.
શું અજમલ ફરીથી આસામમાં લઘુમતીઓના નિર્વિવાદ નેતા તરીકે ઉભરી શકશે? કે પછી બદલાતા રાજકીય પ્રવાહમાં નવા નેતૃત્વનો ઉદય થશે? આ પ્રશ્નનો જવાબ આગામી ચૂંટણીઓના પરિણામો આપશે. હાલમાં તો બદરૂદ્દીન અજમલ માટે પોતાની રાજકીય જમીન બચાવવી એ સૌથી મોટો પડકાર છે.
