અમેરિકાના તાજા હવાઈ હુમલાનો ઈરાને લીધો બદલો; બહેરીન અને કુવૈતમાં અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવાનો દાવો
હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર ફરી વધ્યો તણાવ,મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ફરી એકવાર ગંભીર સ્તરે પહોંચી ગયો છે. અમેરિકાએ ઈરાન પર તાજા હવાઈ હુમલા કર્યા બાદ ઈરાને બહેરીન અને કુવૈતમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવી મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાનો દાવો કર્યો છે. આ હુમલાઓ દરમિયાન બહેરીનની એક રહેણાંક ઈમારતને નુકસાન થયું હોવાની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે. જોકે બહેરીન સરકારે જણાવ્યું છે કે આ ઘટનામાં કોઈના મોત થયા નથી, જ્યારે કેટલાક લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા હતા.
ઈરાનની ઇસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ નિવેદન આપીને કહ્યું કે અમેરિકાના તાજેતરના હુમલાના જવાબમાં બહેરીન અને કુવૈતમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકો સામે સંયુક્ત મિસાઇલ અને ડ્રોન ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. ઈરાને દાવો કર્યો કે અમેરિકી સૈન્ય માળખાને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું છે, જોકે આ દાવાની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થઈ નથી.બીજી તરફ બહેરીન સરકારે જણાવ્યું કે હુમલા દરમિયાન એક રહેણાંક ઈમારતને નુકસાન થયું હતું. સુરક્ષા એજન્સીઓ અને સિવિલ ડિફેન્સની ટીમો તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે હુમલામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી અને સ્થિતિ હવે નિયંત્રણમાં છે. સમગ્ર વિસ્તારમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે અમેરિકાએ ઈરાનના મિસાઇલ સ્ટોરેજ, ડ્રોન બેઝ, કોસ્ટલ રડાર અને અન્ય સૈન્ય માળખાઓ પર હવાઈ હુમલા કર્યા. અમેરિકાનું કહેવું છે કે આ કાર્યવાહી ઈરાન દ્વારા યુદ્ધવિરામના ભંગ અને હોર્મુઝ જળમાર્ગ નજીક વેપારી જહાજો પર થયેલા હુમલાના જવાબમાં કરવામાં આવી હતી. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ જણાવ્યું કે કુલ 10 સૈન્ય લક્ષ્યોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે જો ઈરાન વધુ હુમલા કરશે તો અમેરિકા “સૈન્ય કાર્યવાહી પૂર્ણ કરવા” માટે વધુ કડક પગલાં ભરશે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાનને યુદ્ધવિરામનું પાલન કરવાની સંપૂર્ણ તક આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તેણે ફરી હુમલાનો માર્ગ પસંદ કર્યો.
ઈરાને અમેરિકાના આક્ષેપોને ફગાવી દીધા છે. તેહરાનનું કહેવું છે કે અમેરિકા પોતે જ સમજૂતીનો ભંગ કરી રહ્યું છે અને ઈરાન માત્ર આત્મરક્ષામાં જવાબ આપી રહ્યું છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકી હુમલા ચાલુ રહેશે તો શાંતિ વાટાઘાટો સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવશે.હુમલાઓ બાદ બહેરીન અને કુવૈતમાં એર રેડ સાઇરન વાગ્યા હતા. બંને દેશોની સેનાએ પોતાના એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ સક્રિય કરી દીધી હતી. કુવૈતના સૈન્યએ જણાવ્યું કે તેણે દુશ્મનના મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાનો સામનો કરવા માટે તમામ સુરક્ષા વ્યવસ્થા અમલમાં મૂકી છે અને લોકોને સત્તાવાર સૂચનાઓનું પાલન કરવાની અપીલ કરી છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં પણ તણાવ વધુ વધી ગયો છે. વિશ્વના સમુદ્રી ક્રૂડ ઓઈલના મોટા ભાગનું પરિવહન આ જળમાર્ગ પરથી થાય છે. તાજેતરના હુમલાઓ બાદ અનેક વેપારી જહાજોએ વૈકલ્પિક માર્ગો અપનાવ્યા છે અને કેટલાક જહાજોએ પોતાની મુસાફરી સ્થગિત કરી છે. વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર પણ તેની અસર પડવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.ઈરાને ફરી દાવો કર્યો છે કે હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર તેનું નિયંત્રણ યથાવત છે અને જો તેના હિતોને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવશે તો વધુ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. બીજી તરફ અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશો આ જળમાર્ગમાં વેપારી જહાજોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધારાના નૌકાદળની તૈનાતી કરી રહ્યા છે.
આ દરમિયાન લેબનોનમાં પણ તણાવ યથાવત રહ્યો છે. ઇઝરાયલે દાવો કર્યો છે કે દક્ષિણ લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહના કેટલાક લડવૈયાઓને નિશાન બનાવી કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ હવે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વના સુરક્ષા માહોલને અસર કરી રહ્યો છે.બહેરીન સરકારે ઈરાનના હુમલાની કડક નિંદા કરી છે અને તેને પોતાની સાર્વભૌમતા પર સીધો હુમલો ગણાવ્યો છે. બહેરીને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની તાત્કાલિક બેઠક બોલાવવાની માંગ કરી છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને સ્થિતિને કાબૂમાં લેવા હસ્તક્ષેપ કરવાની અપીલ કરી છે.
રાજકીય અને સૈન્ય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે બંને દેશો વચ્ચે શરૂ થયેલો આ નવો તણાવ તાજેતરમાં થયેલા અસ્થાયી યુદ્ધવિરામને ગંભીર જોખમમાં મૂકી શકે છે. જો આગામી દિવસોમાં કૂટનીતિક વાતચીત ફરી શરૂ નહીં થાય તો મધ્ય પૂર્વમાં વધુ મોટા સૈન્ય સંઘર્ષની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. હાલમાં સમગ્ર વિશ્વની નજર અમેરિકા અને ઈરાનના આગામી પગલાં પર કેન્દ્રિત છે.
