UPI દ્વારા થતી ચુકવણી પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાના નિર્ણયમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. 2,000થી વધુના પસંદગીના UPI મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન પર 15 ઓક્ટોબર, 2026થી 0.4 ટકા ચાર્જ લાગુ થવાનો હતો. જોકે, તહેવારોની મોસમને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણયનો અમલ દિવાળી પછી સુધી મુલતવી રાખવામાં આવ્યો છે. નવી તારીખ અલગથી જાહેર કરવામાં આવશે. આ ચાર્જ ગ્રાહક અને વેપારી વચ્ચે થતા પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) વ્યવહારો માટે નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. એટલે કે, જ્યારે ગ્રાહક દુકાનદાર, વેપારી કે અન્ય વ્યવસાયને UPI મારફતે ચુકવણી કરે છે ત્યારે તે આ શ્રેણીમાં આવે છે. જોકે, આ ચાર્જ તમામ UPI વ્યવહારો પર લાગુ થવાનો નથી. વ્યક્તિથી વ્યક્તિ વચ્ચે થતા વ્યવહારો અને અન્ય નિર્ધારિત મુક્તિ ધરાવતા વ્યવહારો માટેના નિયમો અલગ રહેશે.
નક્કી કરાયેલા 0.4 ટકાના દર પ્રમાણે 10,000ની પાત્ર ચુકવણી પર 40નો MDR ચાર્જ થાય છે. આ ચાર્જ વેપારી પાસેથી વસૂલવાનો છે અને તેને ગ્રાહક પર નાખવાની મંજૂરી નથી. આ ઉપરાંત, નિયમો હેઠળ અમુક નાના વેપારીઓ અને અન્ય શ્રેણીના વ્યવહારોને મુક્તિ આપવામાં આવી છે. તેથી 2,000થી વધુની દરેક UPI ચુકવણી પર ચાર્જ લાગશે એવું માનવું યોગ્ય નથી. દિવાળી પહેલાં ખરીદી, કપડાં, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને અન્ય ચીજવસ્તુઓની ખરીદીમાં ડિજિટલ પેમેન્ટનો ઉપયોગ વધે છે. આવી સ્થિતિમાં વેપારીઓના ખર્ચમાં તાત્કાલિક વધારો ન થાય અને તહેવારો દરમિયાન ખરીદી પર અસર ન પડે તે હેતુથી ચાર્જનો અમલ પાછળ ઠેલવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી વેપારીઓને નવી વ્યવસ્થા માટે તૈયારી કરવાનો વધુ સમય મળશે. હાલમાં ચાર્જ લાગુ કરવાની નવી તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી. દિવાળી પછી કયા વ્યવહારો પર MDR લાગુ થશે અને તેની અમલવારી કઈ તારીખથી શરૂ થશે તે અંગેની સ્પષ્ટતા થયા બાદ જ વેપારીઓ પર તેની સંપૂર્ણ અસર જાણી શકાશે. ગ્રાહકો માટે ખાસ નોંધનીય બાબત એ છે કે આ નિર્ણયનો અર્થ એ નથી કે સામાન્ય UPI પેમેન્ટ માટે હવે ગ્રાહકો પાસેથી ફી વસૂલવામાં આવશે.
