સુરતમાં ઓનલાઇન ક્વિક-ડિલિવરી એપ પરથી ગણતરીની મિનિટોમાં ખાદ્યસામગ્રી મંગાવતા ગ્રાહકો માટે ચિંતાજનક કિસ્સો સામે આવ્યો છે. શહેરના ગોરાટ વિસ્તારમાં આવેલા Zeptoના ડાર્ક સ્ટોર પર સુરત મહાનગરપાલિકાના ફૂડ વિભાગની ટીમે તપાસ હાથ ધરી હતી. તપાસ દરમિયાન ગોડાઉનમાં મોટી માત્રામાં મુદત પૂરી થઈ ગયેલી છાશ અને વાસી બ્રેડનો જથ્થો મળી આવ્યો હતો. આ મામલે પાલિકાએ કાર્યવાહી કરીને Zepto સામે 25 હજારનો દંડ ફટકાર્યો છે. ગોરાટની જલારામ સોસાયટીમાં Zeptoનું સપ્લાય ગોડાઉન એટલે કે ડાર્ક સ્ટોર આવેલું છે. અહીંથી ઓનલાઇન ઓર્ડર કરનારા ગ્રાહકો માટે ખાદ્યસામગ્રી તૈયાર કરીને ડિલિવરી માટે મોકલવામાં આવે છે. સ્થાનિક સ્તરેથી મળેલી ફરિયાદોના આધારે પાલિકાના ફૂડ વિભાગની ટીમ આ ગોડાઉન પર પહોંચી હતી. અધિકારીઓએ અચાનક તપાસ કરતા ગોડાઉનમાં રાખવામાં આવેલી વિવિધ ખાદ્યસામગ્રીની તપાસ શરૂ કરી હતી.
તપાસ દરમિયાન અધિકારીઓને આશરે 60 લિટર સુમુલ છાશનો એવો જથ્થો મળી આવ્યો હતો, જેની મુદત પૂરી થઈ ગઈ હતી. આ છાશ હજુ પણ ગોડાઉનમાં વેચાણ અને ડિલિવરી માટે રાખવામાં આવી હોવાની માહિતી સામે આવી હતી. આ ઉપરાંત બ્રેડના કેટલાક પેકેટ પણ મળી આવ્યા હતા, જે તારીખ વીતી જવાને કારણે ખાવા લાયક રહ્યા નહોતા. ફૂડ વિભાગની ટીમે એક્સપાયર્ડ છાશ અને વાસી બ્રેડને અલગ કરીને તેનો નિકાલ કર્યો હતો. આ સામાન કોઈ ગ્રાહક સુધી ન પહોંચે અને તેનો ઉપયોગ ન થાય તે માટે તેને જપ્ત કરીને અખાદ્ય બનાવવામાં આવ્યો હતો. તપાસ દરમિયાન ગોડાઉનમાં ખાદ્યસામગ્રીના સંગ્રહ અને સ્વચ્છતા અંગે પણ નિયમોના પાલનને લઈને સવાલો ઊભા થયા હતા.
ક્વિક-ડિલિવરી એપ્સનો ઉપયોગ છેલ્લા કેટલાક સમયથી ઝડપથી વધ્યો છે. લોકો ઘરેથી મોબાઇલમાં ઓર્ડર કરે અને થોડા જ સમયમાં દૂધ, છાશ, બ્રેડ, ફળો, શાકભાજી, નાસ્તો સહિતની અનેક વસ્તુઓ ઘરે પહોંચી જાય છે. આ સમગ્ર વ્યવસ્થામાં ગ્રાહક સામાન્ય રીતે સામાન કયા ગોડાઉનમાં રાખવામાં આવ્યો હતો અને ત્યાં તેની કેટલી વાર તપાસ થાય છે તે જોઈ શકતો નથી. આ કારણે ડાર્ક સ્ટોરમાં રાખવામાં આવતા ખાદ્યપદાર્થોની સમયસર તપાસ અને યોગ્ય સંગ્રહ વ્યવસ્થા ખૂબ મહત્વની બની જાય છે. કોઈ વસ્તુની એક્સપાયરી ડેટ પૂરી થઈ ગયા પછી પણ તે સ્ટોકમાં રહે અને ગ્રાહક સુધી પહોંચવાની શક્યતા હોય તો તે ગંભીર બાબત બની શકે છે. ગોરાટની આ ઘટનામાં પણ સમયસર તપાસ થતાં એક્સપાયર્ડ સામાન ગ્રાહકો સુધી પહોંચે તે પહેલાં જ મળી આવ્યો હતો.
પાલિકાના ફૂડ વિભાગે નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ Zepto સામે 25 હજારનો દંડ વસૂલ્યો છે. સાથે જ ગોડાઉનના સંચાલકોને કારણદર્શક નોટિસ પણ આપવામાં આવી છે. ખાદ્યસામગ્રીના સંગ્રહ, સ્વચ્છતા અને ગુણવત્તા સંબંધિત નિયમોનું યોગ્ય રીતે પાલન કરવા માટે જરૂરી કાર્યવાહી કરવા સૂચના આપવામાં આવી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આ ઘટના બાદ ક્વિક-કોમર્સ કંપનીઓના ગોડાઉનમાં રાખવામાં આવતા ખાદ્યપદાર્થોની તપાસ કેટલી નિયમિત રીતે થાય છે તે મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. ગ્રાહકો જ્યારે એપ પર કોઈ ખાદ્ય વસ્તુ ઓર્ડર કરે છે ત્યારે તેમને સામાન્ય રીતે તે વસ્તુની કિંમત, બ્રાન્ડ અને અન્ય વિગતો જોવા મળે છે, પરંતુ ગોડાઉનમાં તે વસ્તુ ક્યારે આવી, કેટલા સમયથી સ્ટોર કરવામાં આવી છે અને તેની એક્સપાયરીની ચકાસણી કેવી રીતે થાય છે તેની માહિતી મળતી નથી.
ખાસ કરીને દૂધ, છાશ, બ્રેડ, દહીં અને અન્ય ઝડપથી બગડી શકે તેવી ખાદ્યસામગ્રી માટે સ્ટોરેજ અને એક્સપાયરી ચેક વધુ મહત્વપૂર્ણ બને છે. આવી વસ્તુઓ માટે યોગ્ય તાપમાનમાં સંગ્રહ, સમયસર સ્ટોક ચેક અને મુદત પૂરી થતી વસ્તુને તરત જ વેચાણમાંથી દૂર કરવાની પ્રક્રિયા જરૂરી છે. સુરતમાં અગાઉ પણ અલગ અલગ ખાદ્યસામગ્રી અને ઓનલાઇન ડિલિવરી સાથે જોડાયેલા મામલાઓમાં ગુણવત્તા અંગે ફરિયાદો સામે આવી ચૂકી છે. હવે Zeptoના ગોરાટ સ્થિત ડાર્ક સ્ટોરમાંથી 60 લિટર એક્સપાયર્ડ છાશ અને વાસી બ્રેડ મળી આવતાં પાલિકાની કાર્યવાહી મહત્વપૂર્ણ બની છે.
આ ઘટનાથી ગ્રાહકો માટે પણ એક સવાલ ઊભો થાય છે કે ઓનલાઇન ઓર્ડર કરવામાં આવતી ખાદ્યસામગ્રીની ડિલિવરી મળ્યા બાદ તેની એક્સપાયરી ડેટ અને પેકિંગની સ્થિતિ તપાસવી કેટલી જરૂરી છે. કોઈ વસ્તુની તારીખ પૂરી થઈ ગઈ હોય, પેકેટ ફૂલેલું હોય, પેકિંગ ખરાબ હોય અથવા સામાનની ગુણવત્તા અંગે શંકા હોય તો તેનો ઉપયોગ ન કરવો અને સંબંધિત પ્લેટફોર્મ પર ફરિયાદ કરવી જરૂરી છે.
ક્વિક ડિલિવરીનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને ઝડપથી સામાન પહોંચાડવાનો છે, પરંતુ ઝડપની સાથે ખાદ્યસામગ્રીની ગુણવત્તા અને સુરક્ષાનું પણ ધ્યાન રાખવું એટલું જ જરૂરી છે. ગોરાટની ઘટનામાં પાલિકાની તપાસ દરમિયાન એક્સપાયર્ડ અને વાસી સામાન મળી આવતાં આ બાબત ફરી સામે આવી છે. આગામી સમયમાં આવા ડાર્ક સ્ટોરમાં સ્ટોક, એક્સપાયરી અને સંગ્રહ વ્યવસ્થાની નિયમિત તપાસ થાય તો ગ્રાહકો સુધી યોગ્ય અને સુરક્ષિત ખાદ્યસામગ્રી પહોંચાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
