દેશના પાંચ રાજ્યોમાં યોજાયેલી વિધાનસભા ચૂંટણી માટે હાલમાં મતગણતરી ચાલી રહી છે. અત્યાર સુધી મળેલી માહિતી અનુસાર પશ્ચિમ બંગાળ અને આસામમાં ભાજપ આગળ છે. પુડુચેરીમાં પણ ભાજપ ગઠબંધન આગળ છે. દરમિયાન કેરળમાં કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળના યુડીએફે નોંધપાત્ર ફાયદો મેળવ્યો છે અને હાલમાં તે આગળ છે.
છેલ્લા ૫૦ વર્ષમાં ભારતીય રાજકારણમાં ઘણા બદલાવો થયા છે. જોકે આજે – ૪ મે – કેરળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાંથી ઉદ્ભવતા વલણો એવું કંઈક દર્શાવે છે જે છેલ્લા પાંચ દાયકામાં ક્યારેય બન્યું નથી. કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળના યુડીએફ ગઠબંધન પ્રચંડ બહુમતી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. ડાબેરીઓનો છેલ્લો બાકી રહેલો ગઢ તૂટી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે.
પિનરાયી વિજયનની આગેવાની હેઠળનું એલડીએફ સત્તામાંથી બહાર નીકળી રહ્યું છે. આ હાર સાથે ૫૦ વર્ષમાં પહેલીવાર સમગ્ર દેશમાં કોઈપણ રાજ્યમાં ડાબેરી સરકાર રહેશે નહીં. આ ઘટનાને ડાબેરી રાજકારણ માટે મોટો આંચકો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
કેરળમાં છેલ્લો ગઢ પડી ગયો
સ્વતંત્ર ભારતમાં ડાબેરી પક્ષોએ શરૂઆતના તબક્કા દરમિયાન સારું પ્રદર્શન કર્યું. ૧૯૫૭માં કેરળમાં પહેલી સામ્યવાદી સરકાર રચાઈ. ૧૯૬૦ના દાયકાથી ૨૦૦૦ના દાયકાની શરૂઆત સુધી તેમણે પશ્ચિમ બંગાળ, ત્રિપુરા અને કેરળમાં મજબૂત હાજરી જાળવી રાખી.
૨૦૦૪ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ડાબેરી પક્ષોએ ૫૯ બેઠકો જીતી અને યુપીએ સરકારમાં મુખ્ય સાથી પક્ષની ભૂમિકા ભજવી. જોકે ૨૦૦૮માં પરમાણુ કરાર જેવા મુદ્દાઓ પર પોતાનો ટેકો પાછો ખેંચી લીધા પછી ૨૦૦૯માં તેમની બેઠકોની સંખ્યા ઘટીને ૨૪ થઈ ગઈ. ૨૦૧૪ અને ૨૦૧૯માં આ સંખ્યામાં વધુ ઘટાડો થયો.
રાજ્ય સ્તરે પણ આ જ વલણ જોવા મળ્યું. પશ્ચિમ બંગાળ અને ત્રિપુરામાં થયેલા નુકસાન બાદ કેરળમાં થયેલા હારથી ડાબેરી પક્ષોને નોંધપાત્ર સંગઠનાત્મક અને વૈચારિક પડકારોનો સામનો કરવાની ફરજ પડી છે. ઘણા વિશ્લેષકો આને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ડાબેરી વિચારધારાને હાંસિયામાં ધકેલી દેવાના સંકેત તરીકે જુએ છે.
કેરળમાં યુડીએફની લીડ અંગે શશિ થરૂરે કહ્યું: “લોકોએ સ્પષ્ટપણે પરિવર્તનની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે”કેરળમાં યુડીએફની લીડ અંગે વાત કરતા કોંગ્રેસના સાંસદ શશિ થરૂરે કહ્યું, “આ પરિણામ માટે ઘણા કારણો છે, જેમાં એલડીએફના 10 વર્ષના કાર્યકાળ સામે સત્તા વિરોધી લહેરનો સમાવેશ થાય છે. કેરળમાં જે થઈ રહ્યું છે તે એ છે કે રોજગારની તકોના અભાવે, રાજ્યના યુવાનો ભારત અને વિદેશમાં અન્ય રાજ્યોમાં સ્થળાંતર કરી રહ્યા છે. જો આપણે રાજ્યમાં રોકાણ પાછું લાવી શકીએ તો તે ફાયદાકારક રહેશે. લોકોએ સ્પષ્ટપણે પરિવર્તનની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે. તમિલનાડુ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં શું થયું તેનું વિશ્લેષણ કરવું પણ જરૂરી છે.”
યુડીએફનો કમાન્ડિંગ લીડ
કેરળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ પાર્ટીએ નોંધપાત્ર સફળતા મેળવી છે અને તે વિજયની આરે હોવાનું જણાય છે. કોંગ્રેસના નેતૃત્વ હેઠળના યુડીએફે 100 મતવિસ્તારોમાં લીડ સ્થાપિત કરી છે. નોંધનીય છે કે રાજ્યમાં કુલ ૧૪૦ બેઠકો માટે વિધાનસભા ચૂંટણી યોજાઈ હતી. પરિણામે યુડીએફ બહુમતીનો આંકડો પાર કરવા માટે તૈયાર દેખાય છે.
