સુરતમાં ફટાકડાના સ્ટોલ શરૂ કરવા માટે ફાયર વિભાગની એનઓસી લેવાની પ્રક્રિયામાં રાજ્ય સરકારના નવા પરિપત્રથી વેપારીઓને રાહત મળી છે. સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલી નવી જોગવાઈ મુજબ 500 ચોરસ મીટરથી ઓછા ક્ષેત્રફળમાં ઊભા કરવામાં આવતા હંગામી ફટાકડાના સ્ટોલ માટે ફાયર એનઓસીની જરૂરિયાતમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. જોકે, આ છૂટનો અર્થ ફાયર સેફ્ટીના નિયમોમાંથી મુક્તિ એવો નથી. સ્ટોલ પર આગ બુઝાવવાનાં જરૂરી સાધનો રાખવા અને સલામતીના નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે.
આ નિર્ણયથી સુરત સહિત ગુજરાતભરના ફટાકડાના વેપારીઓને મંજૂરી મેળવવા માટે થતી વહીવટી દોડધામમાં રાહત મળવાની શક્યતા છે. અગાઉ ફટાકડાનો હંગામી સ્ટોલ ઊભો કરતાં પહેલાં ફાયર વિભાગની એનઓસી મેળવવાની પ્રક્રિયામાં વેપારીઓએ અરજી અને મંજૂરી માટે સમય ફાળવવો પડતો હતો. નવી વ્યવસ્થામાં 500 ચોરસ મીટરથી ઓછા ક્ષેત્રફળના સ્ટોલ માટે પરવાનગીની પ્રક્રિયામાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. હવે સ્થાનિક આરોગ્ય વિભાગ અને પોલીસ તંત્રની ભૂમિકા મહત્ત્વની રહેશે. બંને વિભાગો નિયમો અને સલામતીની વ્યવસ્થાની ચકાસણી કરીને આગળની મંજૂરી પ્રક્રિયા હાથ ધરશે.
સુરત શહેરમાં દર વર્ષે 350થી વધુ મોટા ફટાકડાના સ્ટોલ ઊભા કરવામાં આવે છે. દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન ફટાકડાના વેચાણ માટે મોટી સંખ્યામાં હંગામી સ્ટોલ શરૂ થતા હોવાથી આ નિર્ણય વેપારીઓ માટે મહત્ત્વનો માનવામાં આવે છે. ફાયર એનઓસીની પ્રક્રિયામાં રાહત મળવાથી વેપારીઓનો સમય બચી શકે છે અને પરવાનગી મેળવવાની કામગીરી વધુ સરળ બની શકે છે. જોકે, સ્ટોલ શરૂ કરતાં પહેલાં લાગુ પડતા અન્ય નિયમો અને મંજૂરીની શરતોનું પાલન કરવું જરૂરી રહેશે.
સુરતના ફાયર અધિકારી ધોબીના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારે 23 ઓક્ટોબરે ગેઝેટ પ્રસિદ્ધ કરીને 500 ચોરસ મીટરથી ઓછું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા સ્ટોલની મંજૂરી પ્રક્રિયા અંગે જોગવાઈ કરી છે. હાલમાં ફાયર વિભાગને મળતી અરજીઓમાં વિભાગ પોતાનો અભિપ્રાય આપશે અને ત્યારબાદ આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ફાયર એનઓસીની પ્રક્રિયામાં છૂટ મળવા છતાં ફાયર સેફ્ટીનાં સાધનો રાખવાની ફરજ યથાવત રહેશે.
ફટાકડાના સ્ટોલ પર આગ લાગવાની શક્યતા અને જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને વેપારીઓએ અગ્નિશામક સાધનોની યોગ્ય વ્યવસ્થા રાખવી પડશે. આ ઉપરાંત હંગામી સ્ટોલ માટે બનાવવામાં આવતા મંડપો હોસ્પિટલ, શાળા અને ટ્રાન્સફોર્મરથી દૂર રાખવાના રહેશે. આ સ્થળોની નજીક સ્ટોલ ઊભા કરવાથી આગ કે અન્ય દુર્ઘટનાના કિસ્સામાં જોખમ વધી શકે છે. તેથી વેપારીઓએ સ્ટોલની જગ્યા નક્કી કરતી વખતે સલામતીનાં નિયમોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું પડશે.
રાજ્ય સરકારના આ નિર્ણયથી નાના ક્ષેત્રફળમાં ફટાકડાના હંગામી સ્ટોલ ઊભા કરતા વેપારીઓ માટે મંજૂરીની પ્રક્રિયા સરળ બનવાની શક્યતા છે. જોકે, વેપારીઓએ ફાયર એનઓસીની છૂટને સલામતીના નિયમો અવગણવાની પરવાનગી ન સમજવી જોઈએ. જરૂરી અગ્નિશામક સાધનો, યોગ્ય સ્થળની પસંદગી અને સંબંધિત વિભાગોની મંજૂરીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કર્યા બાદ જ સ્ટોલ શરૂ કરવો જરૂરી રહેશે.
