CJP (Cockroach Janata Party)ના આંદોલનની ચર્ચા થાય ત્યારે સૌથી પહેલા અભિજીત દિપકેનું નામ સામે આવે છે. પરંતુ આ સમગ્ર આંદોલનની સૌથી પ્રેરણાદાયક અને માનવીય કહાની જો કોઈની હોય તો તે છે મોહમ્મદ ઈરફાનની. દિલ્હીની પુનર્વસન કોલોનીમાં રહેતા 35 વર્ષીય ફેરીવાળા ઈરફાન કોઈ રાજકીય નેતા કે સોશિયલ મીડિયા સ્ટાર નથી, છતાં તેઓ આંદોલન દરમિયાન હાંસિયામાં જીવતા સામાન્ય લોકોના મજબૂત પ્રતિનિધિ તરીકે ઉભરી આવ્યા. ઈરફાન વર્ષોથી દિલ્હીની ગલીઓમાં ફેરી કરીને પોતાના પરિવારનું ગુજરાન ચલાવે છે. રોજ કમાઈને રોજ ખાવાની સ્થિતિ વચ્ચે પણ તેઓએ સમાજના પ્રશ્નો પ્રત્યે સંવેદના જાળવી રાખી. CJPના આંદોલન દરમિયાન તેમણે માત્ર હાજરી જ આપી નહીં, પરંતુ ગરીબો, બેરોજગાર યુવાનો, મજૂરો અને ફેરીવાળાઓની મુશ્કેલીઓને ખુલ્લેઆમ રજૂ કરી.જો કે આંદોલન દરમિયાન ઈરફાનનું એક નિવેદન ખૂબ ચર્ચામાં રહ્યું કે, “આ લડાઈ માત્ર પરીક્ષાના પેપર લીક વિરુદ્ધ નથી, પરંતુ દરેક એવા વ્યક્તિ માટે છે જેને વર્ષોથી અવગણવામાં આવ્યો છે.” તેમના આ શબ્દોએ હજારો લોકોને સ્પર્શ્યા.
પુનર્વસન કોલોનીથી જનઆંદોલન સુધી
મોહમ્મદ ઈરફાન દિલ્હીની એવી પુનર્વસન વસાહતમાં રહે છે, જ્યાં મોટાભાગના લોકો દૈનિક મજૂરી અથવા નાના ધંધા કરીને જીવન પસાર કરે છે. શિક્ષણ, આરોગ્ય અને રોજગાર જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓનો અભાવ અહીં સામાન્ય બાબત છે.
ઈરફાને બાળપણથી જ આર્થિક સંઘર્ષ જોયો હતો. પરિવારને સહારો આપવા માટે નાની ઉંમરે જ ફેરીનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો. છતાં તેઓ સમાજના પ્રશ્નોથી દૂર રહ્યા નહીં. જ્યારે CJP દ્વારા યુવાનો અને બેરોજગારીના મુદ્દે આંદોલન શરૂ થયું, ત્યારે તેમણે તેને પોતાની લડાઈ માની.
હાંસિયામાં રહેલા લોકોનો અવાજ બન્યા
આંદોલન દરમિયાન ઈરફાને વારંવાર જણાવ્યું કે દેશના લાખો લોકો માત્ર રોજગારના અભાવે નહીં, પરંતુ વ્યવસ્થાની અવગણનાને કારણે પણ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે.તેમણે કહ્યું કે ફેરીવાળાઓને રોજ પોલીસ, સ્થાનિક તંત્ર અને અનેક વહીવટી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. ઘણા લોકો પાસે કાયમી આવક નથી, છતાં તેમની સમસ્યાઓ અંગે કોઈ ગંભીરતાથી ચર્ચા થતી નથી.CJPના મંચ પરથી ઈરફાને આવા લોકોના પ્રશ્નોને રાષ્ટ્રીય ચર્ચાનો વિષય બનાવવામાં ભૂમિકા ભજવી.
આંદોલનની સૌથી અલગ ઓળખ
અભિજીત દિપકે આંદોલનના મુખ્ય ચહેરા રહ્યા, પરંતુ મોહમ્મદ ઈરફાન જેવા સામાન્ય લોકોના જોડાવાથી આંદોલનને વધુ વ્યાપક સ્વરૂપ મળ્યું. તેમના જેવા અનેક લોકોએ બતાવ્યું કે આ લડાઈ માત્ર વિદ્યાર્થીઓની નહીં, પરંતુ સમાજના દરેક વંચિત વર્ગની છે.ઈરફાનનું વ્યક્તિત્વ રાજકીય ભાષણોથી નહીં, પરંતુ પોતાના જીવનના અનુભવોથી લોકો સાથે જોડાયું. આ કારણે તેઓ સોશિયલ મીડિયા પર પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યા.
રોજીરોટી અને સંઘર્ષ વચ્ચેનું સંતુલન
ઈરફાન માટે આંદોલનમાં ભાગ લેવો સરળ નહોતો. જો તેઓ આખો દિવસ વિરોધ પ્રદર્શનમાં રહે તો પરિવારની આવક બંધ થઈ જાય. છતાં તેમણે પોતાના સમયનું આયોજન કરીને આંદોલનમાં સતત હાજરી આપી.ઘણા દિવસો સુધી તેમણે સવારે ફેરી કરી અને સાંજે જંતર-મંતર પહોંચી વિરોધ પ્રદર્શનમાં જોડાયા. આ તેમની પ્રતિબદ્ધતાનું મોટું ઉદાહરણ માનવામાં આવે છે.
લોકોમાં વિશ્વાસ જગાવ્યો
આંદોલન દરમિયાન અનેક લોકો ઈરફાન સાથે પોતાની સમસ્યાઓ શેર કરતા હતા. બેરોજગાર યુવાનો, મજૂરો, નાના વેપારીઓ અને મહિલાઓ તેમની પાસે પોતાની વાત લઈને આવતા હતા.ઈરફાને દરેકને સમજાવ્યું કે કોઈપણ આંદોલન ત્યારે જ સફળ બને જ્યારે તેમાં સમાજના દરેક વર્ગની ભાગીદારી હોય.
સોશિયલ મીડિયામાં પણ વધતી ઓળખ
CJPના આંદોલનના અનેક વીડિયો અને તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા. તેમાં મોહમ્મદ ઈરફાનની સાદગી અને સ્પષ્ટ ભાષામાં કરેલી વાતોએ લોકોને પ્રભાવિત કર્યા.ઘણા યુઝર્સે લખ્યું કે આંદોલનની સાચી તાકાત એવા સામાન્ય લોકો છે, જેઓ કોઈ રાજકીય લાભ માટે નહીં પરંતુ પોતાના હક્ક માટે લડી રહ્યા છે.
રાજકારણથી દૂર, મુદ્દાઓ પર ભાર
ઈરફાને અનેક પ્રસંગે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ કોઈ રાજકીય પદ કે લાભ માટે આંદોલનમાં જોડાયા નથી. તેમનું માનવું છે કે સામાન્ય લોકોના પ્રશ્નોનું સમાધાન થવું જોઈએ અને સરકાર દરેક નાગરિકને સમાન તક આપે.તેમણે ખાસ કરીને શિક્ષણ, રોજગાર, નાના વેપારીઓની સુરક્ષા અને ગરીબ પરિવારો માટેની કલ્યાણકારી યોજનાઓના અસરકારક અમલ પર ભાર મૂક્યો.
CJP માટે પ્રેરણાદાયક ચહેરો
આંદોલનના અંતિમ તબક્કામાં પણ મોહમ્મદ ઈરફાન સતત સક્રિય રહ્યા. તેમની હાજરીએ બતાવ્યું કે કોઈ પણ મોટું જનઆંદોલન માત્ર જાણીતા નેતાઓના કારણે સફળ બનતું નથી, પરંતુ તેમાં જોડાયેલા સામાન્ય લોકોના સંઘર્ષથી તેને સાચી તાકાત મળે છે.ઘણા વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ઈરફાન જેવા લોકોના કારણે જ CJPનું આંદોલન વિદ્યાર્થીઓની સીમાથી બહાર આવીને વ્યાપક સામાજિક આંદોલન બની શક્યું.
સમાજ માટે એક સંદેશ
મોહમ્મદ ઈરફાનની સફર એ દર્શાવે છે કે સામાન્ય માણસ પણ પોતાની વાત મજબૂતીથી રજૂ કરે તો તે સમગ્ર દેશનું ધ્યાન ખેંચી શકે છે. તેઓ આજે માત્ર એક ફેરીવાળા નથી, પરંતુ હાંસિયામાં રહેલા લાખો લોકોની આશા અને સંઘર્ષનું પ્રતીક બની ગયા છે. CJP આંદોલનની સૌથી મોટી ઉપલબ્ધિ જો કોઈ માનવીય કહાનીમાં સમાયેલી હોય, તો તે મોહમ્મદ ઈરફાનની છે. તેમણે સાબિત કર્યું કે પરિવર્તન માટે મોટી ઓળખ જરૂરી નથી, પરંતુ હિંમત, સત્ય અને સમાજ માટેની પ્રતિબદ્ધતા જરૂરી છે. આ જ કારણ છે કે આજે ઘણા લોકો માટે અભિજીત દિપકે નહીં, પરંતુ મોહમ્મદ ઈરફાન CJP આંદોલનની સૌથી યાદગાર ઓળખ બની રહ્યા છે.
