મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવની સીધી અસર હવે સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડતી દેખાઈ રહી છે. ઈરાન અને UAE વચ્ચેના સંબંધોમાં આવેલી ખટાશ અને સરહદી વિવાદને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની કિંમતોમાં અચાનક મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. માત્ર થોડા જ કલાકોમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત 6% સુધી વધી ગઈ છે.
શું છે તણાવનું મુખ્ય કારણ?
રિપોર્ટ્સ મુજબ, પર્શિયન ગલ્ફમાં કેટલાક વ્યૂહાત્મક ટાપુઓને લઈને ઈરાન અને UAE વચ્ચે લાંબા સમયથી વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. તાજેતરમાં ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલી સૈન્ય હિલચાલ અને નિવેદનબાજીએ આ વિવાદને ફરીથી સળગાવ્યો છે. ગલ્ફ ઓફ ઓમન અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz), જે વિશ્વના તેલ પુરવઠા માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે, ત્યાં તણાવ વધતા સપ્લાય ખોરવાઈ જવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.
તેલ બજાર પર અસર: મહત્વના મુદ્દાઓ
કિંમતોમાં ઉછાળો: બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude) અને WTI ક્રૂડની કિંમતોમાં એકાએક 6%નો વધારો નોંધાયો છે.
સપ્લાયની ચિંતા: દુનિયાભરમાં વપરાતા કુલ તેલનો મોટો હિસ્સો આ વિસ્તારમાંથી પસાર થાય છે. જો યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય તો તેલનો પુરવઠો અટકી શકે છે.
ભારત પર અસર: ભારત તેની જરૂરિયાતનું 80% થી વધુ તેલ આયાત કરે છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કિંમતો વધશે, તો આગામી દિવસોમાં ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ મોંઘા થઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે?
બજારના વિશ્લેષકો માને છે કે જો ઈરાન અને UAE વચ્ચેની આ ખેંચતાણ જલ્દી શાંત નહીં થાય, તો ક્રૂડ ઓઈલ પ્રતિ બેરલ $90 થી $100ના સ્તરને સ્પર્શી શકે છે. ઈન્વેસ્ટર્સ હાલમાં ‘વેઈટ એન્ડ વોચ’ની સ્થિતિમાં છે, જેના કારણે બજારમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ખતરો
પહેલેથી જ રશિયા-યુક્રેન અને ઈઝરાયેલ-હમાસ સંઘર્ષને કારણે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર દબાણમાં છે. હવે ઈરાન-UAE વચ્ચેનો નવો મોરચો મોંઘવારીમાં વધુ વધારો કરી શકે છે, જેની અસર પરિવહનથી લઈને ઉત્પાદન ખર્ચ સુધી દરેક ક્ષેત્રમાં જોવા મળશે.
