નેપાળમાં સામાન્ય ચૂંટણીઓની ગણતરી ચાલી રહી છે. 165 બેઠકો માટે પ્રારંભિક વલણો આવી ગયા છે. રેપર અને કાઠમંડુના ભૂતપૂર્વ મેયર બાલેન શાહે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન કેપી શર્મા ઓલીને 50,000 મતોથી હરાવ્યા છે. રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટી (RSP) ના બાલેન શાહ અને ઓલી ઝાપા-5 મતવિસ્તારમાંથી ચૂંટણી લડી રહ્યા હતા. બાલેન શાહને 68,348 મત મળ્યા જ્યારે કેપી શર્મા ઓલીને 18,734 મત મળ્યા. ઓલીને ભારત વિરોધી નેતા માનવામાં આવે છે અને તેમણે ઝાપા-5 મતવિસ્તારમાંથી 2017 અને 2022ની ચૂંટણી જીતી હતી.
નેપાળી રેપર બાલેન્દ્ર શાહે કેપી શર્મા ઓલીને હરાવીને સૌથી મોટો અપસેટ સર્જ્યો છે. બાલેન્દ્ર શાહે કેપી શર્મા ઓલી સામે જંગી જીત મેળવી છે. બાલેન્દ્ર શાહે ઝાપા-5 મતવિસ્તારમાં કેપી શર્મા ઓલીને 49,614 મતોથી હરાવ્યા હતા. શાહને 68,348 મત મળ્યા હતા જ્યારે ઓલીને ફક્ત 18,734 મત મળ્યા હતા. કેપી શર્મા ઓલી ચાર વખત નેપાળના વડા પ્રધાન રહી ચૂક્યા છે અને બાલેન્દ્ર શાહે તેમને તેમની પરંપરાગત બેઠક પર હરાવ્યા હતા. 74 વર્ષીય નેતાને તેમના ગઢમાં તાજેતરમાં મેયર બનેલા 35 વર્ષીય રેપર દ્વારા હરાવવામાં આવ્યા હતા. આનાથી બાલેન્દ્ર શાહની જીત કેટલી મોટી છે તેનો અંદાજ આવે છે.
બાલેન્દ્ર શાહની રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટી (RSP) સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે ઉભરી આવી છે. RSP અત્યાર સુધીમાં 62 બેઠકો જીતી ચૂકી છે અને 60 બેઠકો પર આગળ છે. આ પાર્ટીની રચના માત્ર ચાર વર્ષ પહેલાં ભૂતપૂર્વ પત્રકાર રબી લામિછાને દ્વારા કરવામાં આવી હતી. ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં થયેલા હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો બાદ 5 માર્ચે યોજાયેલી ચૂંટણીમાં 58% મતદાન થયું હતું. મત ગણતરી પૂર્ણ થવામાં ત્રણથી ચાર દિવસ લાગવાની ધારણા છે. ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે કે 9 માર્ચ સુધીમાં ગણતરી પૂર્ણ કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવશે.
કેપી શર્મા ઓલી સામે ચૂંટણી લડીને પોતાનું રાજકીય ભવિષ્ય દાવ પર લગાવનાર બાલેન્દ્ર શાહ હવે જીતી ગયા છે. અનુભવી માર્ક્સવાદી નેતા કેપી શર્મા સામે તેમનો વિજય નેપાળની ઉચ્ચ-દાવવાળી સંસદીય ચૂંટણીઓના સૌથી પ્રતીકાત્મક પરિણામોમાંનો એક છે, જે ભ્રષ્ટાચાર સામેના મોટા વિરોધ પ્રદર્શનો દ્વારા સરકારને ઉથલાવી દેવાયાના છ મહિના પછી યોજાયો હતો. આ વિજય બાલેન્દ્ર દ્વારા એક મોટા દાંવને દર્શાવે છે જેમણે કાઠમંડુના મેયર તરીકે રાજીનામું આપીને ચાર વખતના વડા પ્રધાન ઓલીને તેમના પોતાના ગઢમાં પડકાર આપ્યો હતો. જો તેમની રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટી સંસદીય બહુમતી મેળવે છે તો તેઓ વડા પ્રધાન બનશે.
બાલેન્દ્ર શાહ કોણ છે?
બાલેન્દ્ર શાહ તરીકે જાણીતા 35 વર્ષીય શાહ યુવા રાજકીય પરિવર્તનના પ્રતીક તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. 1990 માં કાઠમંડુમાં જન્મેલા શાહ નેપાળના 1996-2006 માઓવાદી ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન શાળાના છોકરા હતા જેમાં હજારો લોકો માર્યા ગયા અને આખરે રાજાશાહીને ઉથલાવી દીધી. શાહે સિવિલ એન્જિનિયર તરીકે તાલીમ લીધી હતી પરંતુ નેપાળના ભૂગર્ભ હિપ-હોપ દ્રશ્ય દ્વારા રાષ્ટ્રીય માન્યતા મેળવી હતી જ્યાં તેમણે ભ્રષ્ટાચાર અને અસમાનતાની ટીકા કરતા ગીતો રજૂ કર્યા હતા.
બાલેન્દ્ર શાહની પાર્ટી પ્રચંડ વિજય તરફ આગળ વધી રહી છે
રૅપરથી રાજકારણી બનેલા બાલેન્દ્ર શાહે નેપાળના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન કેપી શર્મા ઓલીને તેમના જ મતવિસ્તારમાં હરાવ્યા હતા, ચૂંટણી પંચના આંકડા દર્શાવે છે કે તેમનો પક્ષ દેશભરમાં પ્રચંડ વિજય માટે તૈયાર દેખાય છે. 74 વર્ષીય માર્ક્સવાદી નેતા પર 35 વર્ષીય શાહનો વિજય અને શહેરના મેયરથી સંભવિત વડા પ્રધાન સુધીનો તેમનો ઉદય તાજેતરના નેપાળી રાજકારણમાં સૌથી નાટકીય પરિણામોમાંનો એક છે.
