યુક્રેનના સતત ડ્રોન હુમલાઓથી રશિયાની ઓઇલ રિફાઇનરીઓને મોટું નુકસાન, અનેક વિસ્તારોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલની અછત, પેટ્રોલ પંપો પર લાંબી લાઇનો અને રેશનિંગ શરૂ
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે છેલ્લા ચાર વર્ષથી ચાલી રહેલા યુદ્ધે હવે નવો વળાંક લીધો છે. યુક્રેને છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી રશિયાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓઇલ રિફાઇનરી, ફ્યુઅલ ડિપો અને ઊર્જા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવીને મોટા પાયે ડ્રોન હુમલાઓ શરૂ કર્યા છે. આ હુમલાઓની અસર હવે સીધી રીતે રશિયાના સામાન્ય નાગરિકોના જીવન પર જોવા મળી રહી છે.રશિયાના અનેક શહેરોમાં પેટ્રોલ પંપો પર વાહનોની કિલોમીટરો લાંબી કતારો જોવા મળી રહી છે. ઘણા વિસ્તારોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલનું રેશનિંગ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે, જ્યારે કેટલાક પેટ્રોલ પંપો પર ઇંધણ સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ જતાં લોકોને ખાલી હાથે પરત ફરવું પડી રહ્યું છે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને પણ પહેલીવાર જાહેરમાં સ્વીકાર્યું છે કે દેશ ઇંધણ પુરવઠાની ગંભીર સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યો છે.
પુતિને ખુદ સ્વીકારી મુશ્કેલી
રશિયન સરકાર લાંબા સમયથી દાવો કરતી હતી કે પશ્ચિમી પ્રતિબંધો અને યુક્રેનના હુમલાઓ છતાં દેશની ઊર્જા વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે નિયંત્રણમાં છે. જોકે હવે રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક દરમિયાન સ્વીકાર્યું કે દેશના અનેક વિસ્તારોમાં ઇંધણની અછત ઉભી થઈ છે.પુતિને અધિકારીઓને તાત્કાલિક સ્થિતિ સુધારવા માટે વિશેષ ટાસ્ક ફોર્સ બનાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. સાથે જ તેમણે ઇંધણના ભાવ નિયંત્રણમાં રાખવા, પુરવઠો વધારવા અને ખાસ કરીને ખેતીની સિઝન દરમિયાન ખેડૂતોને પૂરતું ડીઝલ ઉપલબ્ધ કરાવવા પર ભાર મૂક્યો છે.
યુક્રેનનું નિશાન બની રશિયાની ઓઇલ રિફાઇનરીઓ
યુક્રેન છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી રશિયાની ઓઇલ રિફાઇનરીઓ, સ્ટોરેજ ટર્મિનલો અને ઇંધણ પુરવઠા સાથે જોડાયેલા મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્રો પર ડ્રોન હુમલાઓ કરી રહ્યું છે.તાજેતરમાં યુક્રેને ક્રાસ્નોદાર પ્રદેશની સ્લાવ્યાન્સ્ક-ના-કુબાની રિફાઇનરી તેમજ યારોસ્લાવલ વિસ્તારની અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઓઇલ સુવિધાઓ પર હુમલો કર્યો હતો. આ હુમલાઓ બાદ અનેક સ્થળોએ ભીષણ આગ લાગી હતી અને ઉત્પાદન લાંબા સમય માટે અટકી ગયું હતું.
પેટ્રોલ પંપો પર લાંબી લાઇનો
રિફાઇનરીઓને થયેલા નુકસાનના કારણે દેશના અનેક ભાગોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પુરવઠો ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયો છે.લોકો વહેલી સવારથી પેટ્રોલ પંપો પર લાઇનમાં ઊભા રહેવા મજબૂર બન્યા છે. ઘણા વિસ્તારોમાં કલાકો સુધી રાહ જો્યા પછી પણ ઇંધણ મળતું નથી.ઘણા પંપો પર એક સમયે માત્ર મર્યાદિત વાહનોને જ ઇંધણ આપવામાં આવી રહ્યું છે જેથી ઉપલબ્ધ સ્ટોક ઝડપથી સમાપ્ત ન થઈ જાય.
રેશનિંગ લાગુ
રશિયાના કેટલાક વિસ્તારોમાં સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના વેચાણ પર મર્યાદા મૂકી છે.ખાસ કરીને સાઇબેરિયાના ઇર્કુત્સ્ક વિસ્તારમાં એક વાહનને દરરોજ માત્ર 50 લિટર ઇંધણ આપવાનો નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.અધિકારીઓનું કહેવું છે કે જો રેશનિંગ ન કરવામાં આવે તો ઉપલબ્ધ સ્ટોક ખૂબ ઝડપથી સમાપ્ત થઈ જશે.
સામાન્ય લોકો મુશ્કેલીમાં
ઇંધણની અછતને કારણે માત્ર ખાનગી વાહનચાલકો જ નહીં પરંતુ ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીઓ, ટેક્સી સેવા, કૃષિ ક્ષેત્ર અને નાના વેપારીઓ પણ મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે.ટ્રકોને સમયસર ડીઝલ ન મળતા માલસામાનના પરિવહનમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે.
ખેતી માટે જરૂરી મશીનો ચલાવવા ખેડૂતોને પણ પૂરતું ડીઝલ મળતું નથી, જેના કારણે પાક પર અસર થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
નિકાસ પર પ્રતિબંધની તૈયારી
સ્થાનિક બજારમાં પૂરતો પુરવઠો જળવાઈ રહે તે માટે રશિયન સરકાર પેટ્રોલ અને ડીઝલની નિકાસ પર વધુ કડક પ્રતિબંધ મૂકવાની પણ તૈયારી કરી રહી છે.હાલમાં ગેસોલિનની નિકાસ પર નિયંત્રણ પહેલેથી જ અમલમાં છે અને હવે ડીઝલની નિકાસ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાનો વિકલ્પ પણ ચર્ચામાં છે. જોકે કેટલાક અધિકારીઓનું માનવું છે કે ઉત્પાદન વધતાં તેની જરૂર નહીં પડે.
યુક્રેનની નવી વ્યૂહરચના
યુક્રેને હવે માત્ર સરહદી વિસ્તારોમાં જ નહીં પરંતુ રશિયાના આંતરિક વિસ્તારોમાં આવેલા ઊર્જા કેન્દ્રોને પણ નિશાન બનાવવાનું શરૂ કર્યું છે.યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કીએ અગાઉ જણાવ્યું હતું કે રશિયાની યુદ્ધ ક્ષમતાને નબળી પાડવા માટે તેની ઇંધણ વ્યવસ્થા પર પ્રહાર કરવો જરૂરી છે.ડ્રોન હુમલાઓ દ્વારા રશિયાની સૈન્ય લોજિસ્ટિક્સ અને પુરવઠા સાંકળને અસર પહોંચાડવાનો યુક્રેનનો પ્રયાસ હવે સફળ થતો દેખાઈ રહ્યો છે.
ક્રિમિયામાં પણ ગંભીર સ્થિતિ
રશિયા દ્વારા કબજાયેલ ક્રિમિયા વિસ્તારમાં પણ ઇંધણની અછત વધુ ગંભીર બની રહી છે.અહેવાલો મુજબ, ત્યાં જાહેર પરિવહન, ખાનગી વાહન વ્યવહાર અને દૈનિક જીવન પર સીધી અસર પડી રહી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં બ્લેક માર્કેટમાં પેટ્રોલ ઊંચી કિંમતે વેચાઈ રહ્યું છે.
રિફાઇનરીઓની મરામત ઝડપથી કરવાની તૈયારી
પુતિને સંબંધિત અધિકારીઓને નુકસાન પામેલી રિફાઇનરીઓની તાત્કાલિક મરામત કરવા, નવી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ તૈનાત કરવા અને ભવિષ્યમાં આવા હુમલાઓ અટકાવવા માટે વધુ સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત બનાવવાનો આદેશ આપ્યો છે.સરકારનું કહેવું છે કે આગામી મહિનામાં પેટ્રોલ ઉત્પાદન જૂન કરતાં વધુ રહેશે અને દેશ પાસે આશરે 17 લાખ મેટ્રિક ટન ગેસોલિનનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે, છતાં સ્થાનિક સ્તરે પુરવઠાની સમસ્યાઓ યથાવત છે.
યુદ્ધ હવે સામાન્ય જનજીવન સુધી પહોંચ્યું
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધની શરૂઆતમાં તેની અસર મુખ્યત્વે સરહદી વિસ્તારો સુધી મર્યાદિત હતી, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે.યુક્રેનના લાંબા અંતરના ડ્રોન હુમલાઓને કારણે રશિયાની ઊર્જા વ્યવસ્થા, પરિવહન અને દૈનિક જીવન પર સીધી અસર પડી રહી છે.પેટ્રોલ પંપો પર વધતી ભીડ, ઇંધણનું રેશનિંગ, પરિવહનમાં વિલંબ અને સરકારની વધતી ચિંતા દર્શાવે છે કે યુદ્ધ હવે માત્ર મોરચા પર નહીં પરંતુ રશિયાની આંતરિક અર્થવ્યવસ્થા અને સામાન્ય નાગરિકોના જીવન સુધી પહોંચી ગયું છે.આગામી દિવસોમાં યુક્રેનના હુમલાઓ ચાલુ રહે અને રિફાઇનરીઓ ઝડપથી કાર્યરત ન બને તો રશિયામાં ઇંધણ સંકટ વધુ ગંભીર બનવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
