વાયદા બજારમાં આજે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં વિપરીત હલચલ જોવા મળી રહી છે. કોમોડિટી એક્સચેન્જ એટલે કે MCX પર સોનાના વાયદા ભાવમાં તેજી જોવા મળી છે, જ્યારે છેલ્લા કેટલાક સમયથી સતત ઉછળી રહેલી ચાંદીમાં આજે નફાવસૂલીના કારણે ઘટાડો નોંધાયો છે. એક તરફ સોનું 1.63 લાખની સપાટીને પાર કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ અઢી લાખ રૂપિયાની સપાટીની નજીક પહોંચી ગયેલી ચાંદીમાં આજે નરમાઈ જોવા મળી છે. સોનાના ભાવમાં આજે શરૂઆતથી જ ખરીદીનું વલણ જોવા મળ્યું હતું. MCX પર 5 ઓક્ટોબર 2026ના ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં 1,62,438 પર બંધ થયા હતા. આજે બજાર ખુલ્યું ત્યારે સોનાનો ભાવ 1,62,052 પર રહ્યો હતો. શરૂઆત બાદ બજારમાં ખરીદી વધતાં સોનાના ભાવમાં વધારો થયો હતો અને તે દિવસ દરમિયાન ₹1,63,590ની ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યું હતું.
હાલ સોનાનો ભાવ ₹1,63,300ની આસપાસ કારોબાર કરી રહ્યો છે. અગાઉના બંધ ભાવની સરખામણીમાં તેમાં ₹862 એટલે કે લગભગ 0.53 ટકાનો વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. આ તેજીથી સોનાના ભાવ ફરી એક વખત ઊંચા સ્તરે પહોંચ્યા છે. સોનામાં ખરીદી વધવા પાછળ અનેક કારણો હોઈ શકે છે. વૈશ્વિક બજારમાં સોનાની હિલચાલ, ડોલરની સ્થિતિ, વ્યાજદર અંગેની અપેક્ષાઓ અને રોકાણકારોની સેફ હેવન એસેટ તરફની રુચિ જેવા પરિબળોની અસર સોનાના ભાવ પર જોવા મળે છે. જોકે, વાયદા બજારમાં ભાવ સતત બદલાતા રહેતા હોવાથી એક સમયે નોંધાયેલો ભાવ થોડા સમય બાદ બદલાઈ શકે છે.
બીજી તરફ ચાંદીના ભાવમાં આજે સોનાથી તદ્દન વિપરીત સ્થિતિ જોવા મળી છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં જોરદાર ઉછાળો નોંધાવનાર ચાંદી આજે દબાણ હેઠળ આવી છે. અઢી લાખ રૂપિયાની સપાટી નજીક પહોંચેલી ચાંદીમાં આજે નફાવસૂલી જોવા મળી રહી છે. MCX પર 4 સપ્ટેમ્બર 2026ની સિલ્વર ફ્યુચર્સ અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં 2,46,597ના સ્તરે બંધ થઈ હતી. આજે ચાંદીનો ભાવ ઘટાડા સાથે 2,45,597 પર ખુલ્યો હતો. બજારમાં વેચવાલી વધતાં ચાંદી વધુ નીચે સરકી હતી અને દિવસ દરમિયાન 2,44,815ની નીચી સપાટી સુધી પહોંચી હતી. હાલ ચાંદી 2,45,801ની આસપાસ કારોબાર કરી રહી છે. અગાઉના બંધ ભાવની સરખામણીમાં ચાંદીમાં 796 એટલે કે લગભગ 0.32 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે. એટલે કે થોડા સમય પહેલાં અઢી લાખ રૂપિયાની સપાટીની નજીક પહોંચેલી ચાંદીમાં આજે રોકાણકારો નફો બુક કરતા જોવા મળી રહ્યા છે.
ચાંદીમાં ઘટાડાને મુખ્યત્વે પ્રોફિટ બુકિંગ સાથે જોડવામાં આવી રહ્યો છે. જ્યારે કોઈ કોમોડિટીના ભાવમાં ટૂંકા સમયગાળામાં ઝડપથી વધારો થાય છે ત્યારે ઘણા રોકાણકારો પોતાના નફાને સુરક્ષિત કરવા માટે વેચવાલી કરે છે. આવી વેચવાલી વધે ત્યારે ભાવમાં અચાનક ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાંદીના ભાવમાં જોરદાર તેજી જોવા મળી રહી હતી. આ તેજીના કારણે ચાંદીના વાયદા ભાવ અઢી લાખ રૂપિયાની નજીક પહોંચી ગયા હતા. તેથી ઊંચા સ્તરે પહોંચ્યા બાદ રોકાણકારોમાં નફાવસૂલીની શક્યતા પણ વધી હતી. આજના કારોબારમાં તેનો અસર જોવા મળી રહ્યો છે. સોના અને ચાંદીના ભાવમાં એક જ સમયે અલગ દિશામાં હલચલ જોવા મળવી કોમોડિટી માર્કેટ માટે અસામાન્ય બાબત નથી. બંને કિંમતી ધાતુઓ હોવા છતાં તેમની માંગ અને ભાવને અસર કરતા પરિબળોમાં તફાવત હોય છે. સોનાને સામાન્ય રીતે સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે જોવામાં આવે છે, જ્યારે ચાંદીનો ઔદ્યોગિક ઉપયોગ પણ મોટા પ્રમાણમાં થાય છે.
આથી વૈશ્વિક અર્થતંત્રની સ્થિતિ, ઔદ્યોગિક માંગ, ડોલરની ચાલ, વ્યાજદર અને રોકાણકારોની ખરીદી-વેચવાલી જેવા પરિબળો બંને ધાતુઓના ભાવ પર અલગ-અલગ અસર કરી શકે છે. આજના કારોબારમાં સોનાની તેજી અને ચાંદીની નરમાઈએ રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ખાસ કરીને ચાંદીમાં તાજેતરમાં થયેલા મોટા ઉછાળા બાદ આજે ઘટાડો જોવા મળતા બજારમાં નફાવસૂલીની ચર્ચા વધી છે. બીજી તરફ સોનામાં ફરીથી ખરીદી વધતા ભાવ ઊંચા સ્તરે પહોંચ્યા છે. જોકે, વાયદા બજારમાં ભાવ ખૂબ ઝડપથી બદલાઈ શકે છે. હાલમાં જોવા મળતા ભાવ ટ્રેડિંગ દરમિયાન ફરી ઉપર કે નીચે જઈ શકે છે. તેથી માત્ર એક દિવસના ભાવના આધારે સોના કે ચાંદીમાં રોકાણ અંગે નિર્ણય લેવો યોગ્ય નથી. રોકાણકારોએ પોતાની જોખમ લેવાની ક્ષમતા, રોકાણનો સમયગાળો અને બજારની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવો જોઈએ. આજની સ્થિતિને સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો સોનામાં તેજી અને ચાંદીમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. MCX પર સોનું 1.63 લાખની આસપાસ પહોંચી ગયું છે, જ્યારે ચાંદી 2.45 લાખની આસપાસ કારોબાર કરી રહી છે. અઢી લાખ રૂપિયાની સપાટી નજીક પહોંચ્યા બાદ ચાંદીમાં નફાવસૂલીના કારણે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
