અંતિમ ઇન્ટરવ્યૂમાં 1965ની હવાઈ જંગની યાદો કરી તાજી
ભારતીય વાયુસેનાના વીર ચક્ર વિજેતા અને 1965ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધના જાણીતા ફાઇટર પાઇલટ ફ્લાઇટ લેફ્ટનન્ટ અલ્ફ્રેડ ટાયરોન કૂકનું 18 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ નિધન થયું. તેમના નિધનના માત્ર ત્રણ દિવસ પહેલાં જ તેમણે મીડિયા ના પોડકાસ્ટમાં પોતાનું અંતિમ ઇન્ટરવ્યૂ આપ્યું હતું. આ વાતચીતમાં તેમણે 7 સપ્ટેમ્બર 1965ના કાલાઈકુંડા હવાઈ યુદ્ધની એવી યાદો શેર કરી હતી, જે ભારતીય વાયુસેનાના ઇતિહાસમાં આજે પણ ખાસ સ્થાન ધરાવે છે.1965ના યુદ્ધ દરમિયાન પશ્ચિમ બંગાળના કાલાઈકુંડા એરફિલ્ડ પર પાકિસ્તાની સેબર જેટ વિમાનો દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે ફ્લાઇટ લેફ્ટનન્ટ કૂક અને ફ્લાઇંગ ઓફિસર સુબોધ ચંદ્ર મામગેઇન હવાઈ પેટ્રોલિંગ પર હતા. હુમલાની જાણ થતાં બંને ભારતીય પાઇલટોએ દુશ્મન વિમાનોનો સામનો કરવા માટે તરત જ કાર્યવાહી કરી હતી. સત્તાવાર સરકારી ગેઝેટમાં નોંધાયેલી માહિતી મુજબ, કૂકે અત્યંત જોખમી પરિસ્થિતિમાં પાકિસ્તાની વિમાનો સામે અસાધારણ હિંમત અને કૌશલ્ય દર્શાવ્યું હતું.
હવાઈ મુકાબલા દરમિયાન પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ હતી અને કૂકને એક સમયે ચાર પાકિસ્તાની સેબર જેટનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ઉપલબ્ધ વર્ણનો અનુસાર તેમણે એક પાકિસ્તાની સેબરને તોડી પાડ્યું હતું અને બીજા વિમાનને પણ નિશાન બનાવ્યું હતું. ત્યાર બાદ તેમના વિમાનમાં ગોળાબારૂદ ખતમ થઈ ગયું હોવા છતાં તેમણે પીછો છોડ્યો નહોતો. તેમણે ચોથા વિમાનને પણ સતત દબાણમાં રાખ્યું અને આખરે તે હુમલો છોડીને પાછું ફર્યું.આ હવાઈ યુદ્ધમાં કૂકની ભૂમિકા માત્ર વ્યક્તિગત બહાદુરી પૂરતી મર્યાદિત નહોતી. તેમણે પોતાની ટીમનું નેતૃત્વ કર્યું અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં ઝડપી નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા દર્શાવી. ભારત સરકારના સત્તાવાર ગેઝેટમાં તેમના પરાક્રમને નોંધતાં તેમને ‘વીર ચક્ર’થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. પુરસ્કારની સત્તાવાર નોંધમાં તેમની હિંમત, નેતૃત્વ અને ફરજ પ્રત્યેની નિષ્ઠાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
મીડિયા સાથેના અંતિમ ઇન્ટરવ્યૂમાં કૂકે છ દાયકાથી વધુ જૂની આ ઘટનાની યાદોને ફરી જીવંત કરી હતી. તેમણે 7 સપ્ટેમ્બર 1965ના મિશનથી લઈને હવાઈ મુકાબલા દરમિયાન લીધેલા નિર્ણયો અને ત્યારબાદની ઘટનાઓ અંગે વાત કરી હતી. ઇન્ટરવ્યૂમાં તેમણે પોતાના વિમાનમાં રહેલા ગોળાબારૂદની મર્યાદા અને તે અંગેની પોતાની નારાજગી વિશે પણ ચર્ચા કરી હતી.કૂકનું આ અંતિમ ઇન્ટરવ્યૂ તેમના જીવનના એક મહત્વપૂર્ણ અધ્યાયનું પ્રથમહાથ વર્ણન બની ગયું છે. મીડિયા ના જણાવ્યા મુજબ, તેમણે પોડકાસ્ટમાં યુદ્ધ, સૈન્ય સેવા, બલિદાન અને પોતાના સમયના હવાઈ યુદ્ધની યાદો શેર કરી હતી. તેમના નિધનના થોડા દિવસ પહેલાં રેકોર્ડ થયેલી આ વાતચીત હવે 1965ના યુદ્ધના એક મહત્વપૂર્ણ સાક્ષીની અંતિમ જાહેર સ્મૃતિ તરીકે નોંધાઈ રહી છે.અલ્ફ્રેડ કૂકનું નામ કાલાઈકુંડા હવાઈ યુદ્ધ સાથે ભારતીય વાયુસેનાના ઇતિહાસમાં જોડાયેલું છે. ચાર વિમાનો સામે અત્યંત મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં કરેલો તેમનો મુકાબલો અને ત્યારબાદ મળેલું વીર ચક્ર તેમના સૈન્ય જીવનની નોંધપાત્ર સિદ્ધિ રહી. અંતિમ ઇન્ટરવ્યૂમાં તેમણે વર્ષો જૂની આ ઘટનાને પોતાની નજરે વર્ણવી, જેના કારણે 1965ના યુદ્ધની આ કહાનીને એક મહત્વપૂર્ણ પ્રથમહાથ દૃષ્ટિકોણ મળ્યો છે.
