મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે યમનના હુથી જૂથે સાઉદી અરેબિયાની રાજધાની રિયાધને નિશાન બનાવીને બેલિસ્ટિક મિસાઈલ હુમલો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. સાઉદી અરેબિયાના જણાવ્યા અનુસાર તેની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીએ મિસાઈલને રિયાધ સુધી પહોંચે તે પહેલાં જ અટકાવીને નષ્ટ કરી દીધી હતી. આ ઘટનાને પગલે રિયાધ સહિત સાઉદી અરેબિયાના અનેક વિસ્તારોમાં ઈમરજન્સી અને હવાઈ હુમલાની ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી હતી.
19 સપ્ટેમ્બરની વહેલી સવારે રિયાધમાં હવાઈ હુમલાની ચેતવણી આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ શહેરમાં વિસ્ફોટનો અવાજ સંભળાયો અને કિંગ ખાલિદ ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ નજીક ધુમાડો જોવા મળ્યો હતો. જોકે, સાઉદી સત્તાવાળાઓએ કોઈ જાનહાનિ કે મોટા નુકસાનની માહિતી આપી નથી. હુથી જૂથે રિયાધમાં સંવેદનશીલ સ્થળો પર હુમલો કર્યાનો દાવો કર્યો છે, જ્યારે સાઉદી ગઠબંધનનું કહેવું છે કે મિસાઈલને હવામાં જ અટકાવી દેવામાં આવી હતી. આ હુમલો માત્ર રિયાધ પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી. સાઉદી સત્તાવાળાઓના જણાવ્યા અનુસાર હુથીઓએ બૈશ, તાઇફ, ફરાસાન અને યાન્બુ જેવા વિસ્તારોમાં પણ નાગરિકો અને નાગરિક માળખાને નિશાન બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ ઉપરાંત યાન્બુમાં સાઉદી અરામ્કોની ઓઇલ સુવિધાને નિશાન બનાવ્યાનો દાવો હુથીઓએ કર્યો છે. આ હુમલાઓના કારણે સાઉદી અરેબિયામાં સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી છે.
રિયાધમાં આ પ્રકારનું હવાઈ હુમલાનું એલર્ટ જુલાઈમાં યમન સંઘર્ષ ફરી ભડક્યા બાદ પ્રથમ વખત જોવા મળ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં સાઉદી અરેબિયાના વિવિધ શહેરોમાં હુથી મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાના પ્રયાસો વધ્યા છે. અગાઉ ખામિસ મુશૈત, અબહા અને તાઇફમાં થયેલા હુમલામાં 13 નાગરિકો ઘાયલ થયા હોવાની સાઉદી ગઠબંધને માહિતી આપી હતી. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ યમનના લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં ફરી આવેલા મોટા ઉછાળાનો ભાગ છે. એપ્રિલ 2022ની યુદ્ધવિરામ વ્યવસ્થા બાદ સાપેક્ષ શાંતિ જોવા મળી હતી, પરંતુ જુલાઈ 2026થી યમનમાં ફરી લડાઈ તેજ બની છે. મારિબ, તાઇઝ, લાહિજ, અલ-જૌફ અને અલ-બાયદા જેવા વિસ્તારોમાં પણ અથડામણો વધી છે. સાઉદી સમર્થિત યમન સરકારની સેના અને હુથી દળો વચ્ચેના સંઘર્ષે હવે ફરી પ્રાદેશિક સુરક્ષા માટે ગંભીર પડકાર ઊભો કર્યો છે.
હુથીઓની લડાઈમાં પિકઅપ ટ્રકોનો ઉપયોગ પણ લાંબા સમયથી ચર્ચામાં રહ્યો છે. ખાસ કરીને ટોયોટા લેન્ડ ક્રૂઝર જેવી મજબૂત પિકઅપ ગાડીઓનો ઉપયોગ હથિયારો અને સૈનિકોની અવરજવર માટે કરવામાં આવે છે. ખુલ્લા પાછળના ભાગમાં ભારે મશીનગન અથવા અન્ય હથિયારો ગોઠવી શકાય છે. જોકે, હાલના રિયાધ હુમલાને ખાસ કરીને હજારો પિકઅપ ટ્રકો સાથે સીધી રીતે જોડતો વિશ્વસનીય પુરાવો ઉપલબ્ધ નથી. હુથી હુમલાની અસર માત્ર સુરક્ષા સુધી મર્યાદિત નથી. સાઉદી અરેબિયા વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ ઉત્પાદક દેશોમાંનું એક હોવાથી તેની ઓઇલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલાની આશંકા વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. અમેરિકન-ઈરાન સંઘર્ષ અને હોર્મુઝની આસપાસની અસ્થિરતાને કારણે પહેલેથી જ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર દબાણ છે. સાઉદી અરેબિયાનું ઓઇલ ઉત્પાદન પણ ભારે ઘટ્યું છે. ઓગસ્ટમાં સાઉદી ક્રૂડ ઉત્પાદન આશરે 6.24 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ સુધી ઘટ્યું હતું, જે 1990ના ગલ્ફ વોર બાદનું સૌથી નીચું સ્તર હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
આ દરમિયાન ચીનની તેલ નીતિ પણ વૈશ્વિક બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ બની છે. ચીને છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલનો સંગ્રહ કર્યો હતો. અમેરિકી એનર્જી ઈન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશનના અંદાજ મુજબ ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં ચીનના વ્યૂહાત્મક અને વ્યાવસાયિક ભંડારમાં મળીને લગભગ 1.4 અબજ બેરલ જેટલો સ્ટોક હતો. 2026માં મિડલ ઈસ્ટ સંઘર્ષ બાદ ચીને પોતાના ઓઇલ સ્ટોકનો ઉપયોગ વધાર્યો અને ક્રૂડની આયાતમાં પણ ઘટાડો કર્યો. ઓગસ્ટ 2026માં ચીનની રિફાઇનરીઓએ ઉપલબ્ધ પુરવઠા કરતાં વધુ ક્રૂડ પ્રોસેસ કર્યું હતું. આ તફાવત પૂરો કરવા માટે ચીને પોતાના સંગ્રહમાંથી આશરે 6.4 લાખ બેરલ પ્રતિ દિવસ જેટલું ક્રૂડ કાઢ્યું હતું. ઊર્જા બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ચીનના મોટા ઓઇલ ભંડાર અને આયાતમાં ઘટાડાએ વૈશ્વિક બજારમાં પુરવઠા પરનું દબાણ અમુક અંશે ઓછું કરવામાં મદદ કરી છે. જોકે, તેલના ભાવને માત્ર ચીનના ભંડારને કારણે સ્થિર રાખવામાં આવ્યા છે એવું કહેવું યોગ્ય નથી, કારણ કે હોર્મુઝ, સાઉદી ઉત્પાદન, શિપિંગ અને વૈશ્વિક માંગ સહિત અનેક પરિબળો ભાવને અસર કરે છે.
ઈરાનમાં પણ ઈઝરાયેલ માટે જાસૂસી કરવાના આરોપમાં એક વ્યક્તિને ફાંસી આપવામાં આવી છે. ઈરાનના ન્યાયતંત્ર અનુસાર હોસેન પેદરાન નામના વ્યક્તિને ઈઝરાયેલની ગુપ્તચર એજન્સી મોસાદને ઈરાનના ઈસ્ફહાન પ્રાંતમાં મિસાઈલ સ્થળોની સંવેદનશીલ માહિતી આપવાના આરોપમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો હતો. ઈરાનની સુપ્રીમ કોર્ટે મૃત્યુદંડની સજા યથાવત રાખ્યા બાદ તેને ફાંસી આપવામાં આવી. જોકે, આ આરોપો ઈરાની સત્તાવાળાઓના છે. ગાઝામાં પણ સંઘર્ષ અને માનવીય સંકટ યથાવત છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને યુનિસેફના અહેવાલો અનુસાર મોટી સંખ્યામાં બાળકોને ટેન્ટ અને અસ્થાયી શૈક્ષણિક કેન્દ્રોમાં અભ્યાસ કરાવવામાં આવી રહ્યો છે. જૂન 2026 સુધી યુનિસેફે ગાઝામાં 1.73 લાખથી વધુ બાળકો સુધી 173 લર્નિંગ સેન્ટરો મારફતે શિક્ષણ સહાય પહોંચાડી હતી. અન્ય અહેવાલ મુજબ 2.90 લાખથી વધુ બાળકોએ અસ્થાયી સ્થળોએ યોજાયેલી શૈક્ષણિક અને પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લીધો હતો. આ રીતે મિડલ ઈસ્ટમાં એક સાથે અનેક મોરચે તણાવ વધી રહ્યો છે. યમનમાં હુથી હુમલાઓ ફરી તેજ થયા છે, સાઉદી અરેબિયાના રિયાધ સુધી મિસાઈલ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ થયો છે, ઈરાન-ઈઝરાયેલ વચ્ચે જાસૂસી અને સૈન્ય તણાવ યથાવત છે અને ગાઝામાં માનવીય સંકટ ચાલુ છે. તેની સીધી અસર ઊર્જા બજાર, તેલના ભાવ, હવાઈ મુસાફરી અને સમગ્ર વિસ્તારની સુરક્ષા પર પડી રહી છે.
