મધ્ય પૂર્વમાં સળગેલી યુદ્ધની જ્વાળાઓ હવે વધુ ભયાનક સ્વરૂપ ધારણ કરી રહી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષમાં હવે યમનના હુથી વિદ્રોહીઓએ પણ ઝંપલાવ્યું છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની લગભગ બંધ થઈ ગયા પછી હુથીઓએ સાઉદી અરેબિયા સામે સીધો મોરચો ખોલીને તેના પર દરિયાઈ પ્રતિબંધ લાદવાની જાહેરાત કરી દીધી છે. આ પગલાથી વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અને દરિયાઈ વેપાર પર બહુ મોટો ખતરો ઊભો થયો છે, કારણ કે સાઉદી અરેબિયા માટે તેલ નિકાસ કરવાનો આ જ મુખ્ય માર્ગ બચ્યો હતો.
સાઉદીના નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધને પણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તેઓ આ ધમકીનો બળપ્રયોગ કરીને જવાબ આપશે અને બાબ અલ-મંદેબ જળડમરૂમધ્યમાંથી પસાર થતા પોતાના જહાજો માટે સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. બીજી તરફ, અમેરિકી સૈનિકો માટે આ યુદ્ધ અત્યાર સુધીનું સૌથી વધુ જાનલેવા સાબિત થઈ રહ્યું છે. જોર્ડનમાં અમેરિકી બેઝ પર ઈરાની હુમલામાં બે સૈનિકો માર્યા ગયા છે અને એક લાપતા છે, જ્યારે ઉત્તરી ઈરાકમાં ડ્રોનનો કાટમાળ હટાવતી વખતે વધુ એક સૈનિકનું મોત થયું છે.
યુદ્ધના મેદાનથી રાજદ્વારી મધ્યસ્થતા સુધીની અસ્થિરતા
અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સૈનિકોના મોતનો બદલો લેવા ઈરાન પર મોટા હુમલાના આદેશ આપ્યા છે. અમેરિકાએ તબરીઝ, ચાબહાર અને બંદર ઈમામ ખોમેની જેવા અનેક ઈરાની શહેરો પર મિસાઈલમારો કર્યો છે. જવાબમાં ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે જોર્ડન, કુવૈત અને સિરિયામાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવ્યા છે. કુવૈતમાં વોટર પ્લાન્ટ પર સતત બીજા દિવસે હુમલો થયો છે.
આ ભયાનક હિંસા વચ્ચે પણ પડદા પાછળ શાંતિની કોશિશ ચાલુ છે:
- ઈરાને યુદ્ધવિરામ માટે મધ્યસ્થો તરફથી 10 દિવસની શાંતિની દરખાસ્ત મળી હોવાની પુષ્ટિ કરી છે.
- પાકિસ્તાનને પણ આ સંઘર્ષમાં ફરીથી મધ્યસ્થી કરવા માટે ઈરાનના ગૃહમંત્રી દ્વારા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
- રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે હોર્મુઝમાં ગેરકાયદે માર્ગે જઈ રહેલા બે ઓઈલ ટેન્કરમાં વિસ્ફોટ થયા હોવાનો દાવો કર્યો છે.
- લેબનોનના પ્રમુખ જોસેફ ઓન હિઝબુલ્લાહને શસ્ત્રવિહીન કરવા માટે ટ્રમ્પ સાથે વ્હાઈટ હાઉસમાં બેઠક કરવાના છે.
- હમાસે પણ પોતાના નવા વડા તરીકે ખલીલ અલ-હય્યાની નિમણૂક કરીને કડક વલણના સંકેત આપ્યા છે.
યુદ્ધના કારણે કાચા તેલના ભાવમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે અને દરિયાઈ માલસામાનના વીમા પ્રીમિયમ વધી ગયા છે. જો બાબ અલ-મંદેબનો માર્ગ પણ પૂરેપૂરો બંધ થઈ જશે, તો વિશ્વના 7% તેલનો સપ્લાય અટકી જશે.
