સરકારના શિક્ષણ તંત્ર પર સવાલો,વૈજ્ઞાનિકને પાયલટ, હંપીનું રથ બન્યું કોનાર્ક મંદિર, કર્ણાટક વિધાનસભાને બતાવાઈ ઓડિશા વિધાનસભા; મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માઝીએ કડક કાર્યવાહી શરૂ કરી
ઓડિશામાં સરકારી શાળાઓના ધોરણ 1થી 8 સુધીના નવા પાઠ્યપુસ્તકોમાં સામે આવેલી હજારો ભૂલોએ સમગ્ર રાજ્યમાં ભારે વિવાદ ઊભો કર્યો છે. શિક્ષણની ગુણવત્તા અને પાઠ્યપુસ્તકોની વિશ્વસનીયતા અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. સૌથી ચોંકાવનારી ભૂલ એ હતી કે વિશ્વવિખ્યાત વૈજ્ઞાનિક સર આઇઝેક ન્યૂટનને “મહાન પાયલટ” તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત ઇતિહાસ, ભૂગોળ, સંસ્કૃતિ, વિજ્ઞાન અને ભાષા સંબંધિત અનેક ગંભીર તથ્યાત્મક ભૂલો સામે આવી છે. સમગ્ર મામલો સામે આવતા મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માઝીએ ઉચ્ચસ્તરીય તપાસના આદેશ આપ્યા અને જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કડક કાર્યવાહી શરૂ કરી છે.
1,678થી વધુ ભૂલોનો ખુલાસો
રાજ્ય સરકાર દ્વારા રચાયેલી તપાસ સમિતિએ ધોરણ 1થી 8 માટે તૈયાર કરાયેલા 55 નવા પાઠ્યપુસ્તકોની તપાસ દરમિયાન કુલ 1,678 ભૂલો શોધી કાઢી હતી. તેમાં તથ્યાત્મક ભૂલો, વ્યાકરણની ભૂલો, છાપકામની ભૂલો, ખોટા ફોટોગ્રાફ, ખોટા કેપ્શન અને અનેક વિષયોમાં ગંભીર બેદરકારી સામે આવી હતી. સૌથી વધુ 705 ભૂલો માત્ર ધોરણ 8ના પુસ્તકોમાં મળી હોવાનું તપાસમાં બહાર આવ્યું છે.
ન્યૂટનને બનાવી દીધા ‘મહાન પાયલટ’
સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલી ભૂલ વિજ્ઞાનના પાઠ્યપુસ્તકમાં જોવા મળી હતી. વિશ્વપ્રસિદ્ધ વૈજ્ઞાનિક સર આઇઝેક ન્યૂટન, જેમણે ગુરુત્વાકર્ષણનો સિદ્ધાંત આપ્યો અને આધુનિક ભૌતિકશાસ્ત્રની પાયાની રચના કરી, તેમને પુસ્તકમાં “Great Pilot” તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. આ ભૂલ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતાં સરકારની ભારે ટીકા થઈ.
માત્ર ન્યૂટન જ નહીં, અનેક ઐતિહાસિક ભૂલો
તપાસ દરમિયાન અન્ય અનેક ગંભીર ભૂલો પણ સામે આવી હતી.
કર્ણાટકની વિધાનસભા (વિધાન સૌધા)નો ફોટો ઓડિશા વિધાનસભા તરીકે છાપવામાં આવ્યો.
હંપીના પ્રખ્યાત પથ્થરના રથને કોનાર્ક સૂર્ય મંદિર તરીકે ઓળખાવવામાં આવ્યો.
નિયામગિરી પર્વતમાળાને ઓડિશાના બદલે ઝારખંડમાં દર્શાવવામાં આવી.
અનેક ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સ્થળોની ખોટી ઓળખ આપવામાં આવી.
અનેક નકશાઓ, ચિત્રો અને માહિતીમાં ગંભીર ત્રુટિઓ જોવા મળી.
ભાષા અને વ્યાકરણમાં પણ મોટી બેદરકારી
માત્ર તથ્યાત્મક જ નહીં પરંતુ ઓડિયા ભાષાના પાઠ્યપુસ્તકોમાં જોડણી, વ્યાકરણ, વાક્યરચના અને અનુવાદ સંબંધિત પણ મોટી સંખ્યામાં ભૂલો જોવા મળી. શિક્ષકો અને ભાષા નિષ્ણાતોએ આને વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથેનો ગંભીર ખેલ ગણાવ્યો છે.
મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માઝીનો કડક વલણ
મામલો ગંભીર બનતા મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માઝીએ કહ્યું કે આટલી મોટી સંખ્યામાં થયેલી ભૂલો માત્ર સામાન્ય બેદરકારી હોઈ શકે નહીં, પરંતુ તેની પાછળ કોઈ “ષડ્યંત્ર” પણ હોઈ શકે છે. તેમણે સમગ્ર મામલાની ઉચ્ચસ્તરીય તપાસના આદેશ આપ્યા અને દોષિતોને કોઈપણ સંજોગોમાં છોડવામાં નહીં આવે તેવી ચેતવણી આપી.
ચાર અધિકારીઓ સસ્પેન્ડ
તપાસના પ્રાથમિક અહેવાલ બાદ રાજ્ય સરકારે પૂર્વ SCERT ડિરેક્ટર સહિત ચાર અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કરી દીધા છે. ઉપરાંત અન્ય અનેક અધિકારીઓ સામે વિભાગીય કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. સરકારનું કહેવું છે કે પાઠ્યપુસ્તકો તૈયાર કરવાની અને તેની ચકાસણી કરવાની પ્રક્રિયામાં ગંભીર બેદરકારી દાખવવામાં આવી હતી.
તપાસ સમિતિએ શું ભલામણ કરી?
તપાસ સમિતિએ ભવિષ્યમાં આવી ભૂલો ન થાય તે માટે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ ભલામણો કરી છે.
તમામ પુસ્તકો માટે “માસ્ટર એરાટા રજિસ્ટર” તૈયાર કરવું.
વિદ્યાર્થીઓ સુધી સુધારેલી માહિતી ઝડપથી પહોંચાડવી.
SCERTમાં કાયમી ક્વોલિટી એશ્યોરન્સ સેલની રચના કરવી.
પ્રિન્ટિંગ પહેલાં અનેક તબક્કાની ચકાસણી ફરજિયાત કરવી.
વિષય નિષ્ણાતો દ્વારા અંતિમ મંજૂરી બાદ જ પુસ્તકો પ્રકાશિત કરવા.
ભૂલો કેવી રીતે થઈ?
અહેવાલો અનુસાર નવી શિક્ષણ નીતિ (NEP) અંતર્ગત નવા પાઠ્યપુસ્તકો ખૂબ ઓછા સમયમાં તૈયાર કરવાના દબાણને કારણે યોગ્ય સંપાદન અને પ્રૂફરીડિંગ થઈ શક્યું નહોતું. કેટલાક અધિકારીઓએ NCERTના પુસ્તકોમાંથી સામગ્રી નકલ કરવી, સમયની અછત અને દેખરેખના અભાવને પણ કારણ ગણાવ્યું છે.
વિપક્ષનો સરકાર પર હુમલો
પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને વિપક્ષના નેતા નવીન પટનાયકે રાજ્ય સરકાર પર આકરા પ્રહાર કરતાં કહ્યું કે આ ભૂલો સરકારની બેદરકારીનું જીવંત ઉદાહરણ છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે બાળકોના શિક્ષણ સાથે ગંભીર ચેડાં કરવામાં આવ્યા છે. અન્ય વિપક્ષી નેતાઓએ પણ સમગ્ર મામલાની સ્વતંત્ર તપાસની માંગ કરી છે.
શિક્ષકો અને વાલીઓમાં રોષ
આ ઘટના બાદ શિક્ષકો, શિક્ષણવિદો અને વાલીઓમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે પાઠ્યપુસ્તકો બાળકો માટે જ્ઞાનનો સૌથી વિશ્વસનીય સ્ત્રોત હોય છે. જો તેમાં જ આવી ગંભીર ભૂલો હશે તો વિદ્યાર્થીઓમાં ખોટી માહિતી પહોંચશે અને તેમના અભ્યાસ પર લાંબા ગાળાની અસર પડશે.
વિદ્યાર્થીઓ પર શું અસર પડશે?
શૈક્ષણિક નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આવી ભૂલો વિદ્યાર્થીઓમાં ગેરસમજ ઊભી કરી શકે છે. ખાસ કરીને પ્રાથમિક અને માધ્યમિક કક્ષાના વિદ્યાર્થીઓ પાઠ્યપુસ્તકોમાં લખાયેલી માહિતી પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ રાખે છે. તેથી સરકાર માટે ઝડપથી સુધારેલી આવૃત્તિ બહાર પાડવી અત્યંત જરૂરી બની ગઈ છે.
સરકારનું આગામી પગલું
રાજ્ય સરકારે ખાતરી આપી છે કે તમામ ભૂલો સુધારીને વિદ્યાર્થીઓને યોગ્ય માહિતી ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. સાથે જ ભવિષ્યમાં પાઠ્ય પુસ્તકોના પ્રકાશન પહેલાં કડક ગુણવત્તા નિયંત્રણ પ્રક્રિયા અમલમાં મૂકવામાં આવશે. સાથે જ દોષિત અધિકારીઓ સામે શિસ્તભંગની કાર્યવાહી ઉપરાંત જરૂર પડશે તો કાનૂની કાર્યવાહી પણ કરવામાં આવશે.
ઓડિશાની પાઠ્યપુસ્તકોમાં સામે આવેલી 1,678 ભૂલો માત્ર એક છાપકામની ભૂલ નથી, પરંતુ સમગ્ર શૈક્ષણિક વ્યવસ્થાની ગુણવત્તા પર ગંભીર પ્રશ્નચિહ્ન ઉભું કરે છે. સર આઇઝેક ન્યૂટનને વૈજ્ઞાનિકના બદલે પાયલટ બતાવવાથી લઈને અનેક ઐતિહાસિક સ્થળો અને સરકારી ઇમારતોની ખોટી ઓળખ સુધીની ભૂલો દર્શાવે છે કે પાઠ્ય પુસ્તકો તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયામાં ગંભીર બેદરકારી રહી છે. હવે સમગ્ર દેશની નજર ઓડિશા સરકારની તપાસ, દોષિતો સામેની કાર્યવાહી અને ભવિષ્યમાં આવી ભૂલો અટકાવવા માટે લેવામાં આવતા પગલાં પર ટકેલી છે.
