રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે યુક્રેનના પ્રમુખ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કીએ અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નીતિઓ અંગે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. યુક્રેનની સૈન્ય વ્યવસ્થામાં સ્ટારલિંક સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હોવાથી તેની સેવા પર કોઈ પણ પ્રકારની મર્યાદા મૂકાવાની શક્યતા યુક્રેન માટે ચિંતાનો વિષય બની છે. ઝેલેન્સ્કીએ અમેરિકાના વલણને લઈને વિશ્વાસઘાતની લાગણી વ્યક્ત કરી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આ ઘટનાક્રમે યુદ્ધમાં યુક્રેનને મળતા અમેરિકન સમર્થન અને ભવિષ્યમાં બંને દેશોના સંબંધો અંગે સવાલો ઊભા કર્યા છે.
ઇલોન મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સ દ્વારા સંચાલિત સ્ટારલિંક સેટેલાઇટ સેવા યુક્રેન માટે સંચારનું મહત્ત્વપૂર્ણ માધ્યમ રહી છે. યુદ્ધ દરમિયાન તેનો ઉપયોગ સૈન્ય સંચાર, ડ્રોન સંચાલન અને ફ્રન્ટલાઇન પર માહિતીની આપ-લે માટે કરવામાં આવ્યો છે. આથી સ્ટારલિંકની સેવા ખોરવાય તો સૈન્યની કામગીરી પર અસર પડી શકે છે. આક્ષેપો અનુસાર, સ્ટારલિંકના ઉપયોગ પર ઝડપ સંબંધિત મર્યાદા મૂકાતાં યુક્રેનનાં કેટલાંક ડ્રોન અને સંચાર વ્યવસ્થાઓને મુશ્કેલી પડી હતી. ખાસ કરીને લાંબા અંતર સુધી હુમલો કરવા માટે વપરાતા ડ્રોનના સંચાલન અને રશિયાના હુમલાનો સામનો કરવાની ક્ષમતા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. જોકે, સેવા સંપૂર્ણપણે બંધ કરવામાં આવી હતી કે ચોક્કસ પ્રકારના ઉપયોગ પર જ મર્યાદા મૂકવામાં આવી હતી, તે અંગે સ્પષ્ટ અને સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થયેલી વિગતો જરૂરી છે.
યુક્રેન માટે સ્ટારલિંકનું મહત્ત્વ માત્ર ઇન્ટરનેટ કનેક્શન પૂરતું નથી. યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પરંપરાગત સંચાર માળખાને નુકસાન પહોંચે ત્યારે સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ દ્વારા સૈનિકો અને કમાન્ડ સેન્ટર વચ્ચે સંપર્ક જાળવી શકાય છે. તેથી આ સેવામાં થતો કોઈ પણ ફેરફાર યુક્રેનની સૈન્ય વ્યૂહરચના માટે મહત્ત્વનો બની શકે છે. સ્ટારલિંક વિવાદની સાથે યુક્રેનને અમેરિકાથી મળતી ગુપ્ત માહિતી અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. સામાન્ય રીતે રશિયાના સંભવિત હુમલાઓ અંગેની માહિતી યુક્રેનને તેની સુરક્ષા તૈયારીઓમાં મદદરૂપ થાય છે. જો આ પ્રકારની માહિતીની આપ-લે મર્યાદિત કરવામાં આવે તો યુક્રેનની સૈન્ય તૈયારી અને હુમલાનો સામનો કરવાની ક્ષમતા પર અસર પડી શકે છે.
બીજી તરફ, ટ્રમ્પે ગુપ્ત માહિતી અટકાવવાના આક્ષેપોને નકાર્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. યુક્રેનના સૈન્ય સલાહકારોની ચિંતાઓ અને અમેરિકાના સત્તાવાર વલણ વચ્ચે આ મુદ્દો બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં મહત્ત્વનો બની રહ્યો છે. ટ્રમ્પે યુક્રેનને રશિયાની ઓઇલ રિફાઇનરીઓ પર હુમલા રોકવા માટે પણ કહ્યું હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આવા હુમલાઓને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર અને ઇંધણના ભાવ પર અસર પડી શકે છે, તેવી દલીલ કરવામાં આવી છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે ઝેલેન્સ્કીની લંડન મુલાકાત અને બ્રિટન તરફથી યુક્રેનને મળતા સમર્થનનો મુદ્દો પણ ચર્ચામાં આવ્યો છે. બ્રિટિશ સરકાર સાથેની બેઠકમાં યુક્રેનને લશ્કરી સહાય ચાલુ રાખવા અને તેની સુરક્ષા જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં મદદ કરવા અંગે ચર્ચા થઈ હોવાની વિગતો આપવામાં આવી છે.
યુક્રેનને લાઇટવેઇટ મલ્ટી-રોલ મિસાઇલોનો પુરવઠો ઝડપી બનાવવાની અને ચોર્નોબિલ પરમાણુ પ્લાન્ટના સમારકામ માટે 17 મિલિયન પાઉન્ડની સહાય આપવાની જાહેરાતનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. યુદ્ધ દરમિયાન પરમાણુ માળખાની સુરક્ષા અને ઊર્જા સુવિધાઓને કાર્યરત રાખવી યુક્રેન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. જોકે, બ્રિટિશ નેતાઓની ઓળખ અને મુલાકાત દરમિયાન જાહેર કરાયેલા નિર્ણયોની વિગતો સત્તાવાર રીતે ચકાસવી જરૂરી છે. યુક્રેનનાં કીવ અને ખારકીવ સહિતનાં શહેરોમાં ઊર્જા માળખાને નિશાન બનાવતા રશિયન હુમલાઓના દાવા કરવામાં આવ્યા છે. આ હુમલાઓમાં બેલિસ્ટિક મિસાઇલો અને ડ્રોનનો ઉપયોગ થયો હોવાની વિગતો સામે આવી છે. પાવર પ્લાન્ટ અને વીજ સબ-સ્ટેશનોને નુકસાન પહોંચે તો મોટી સંખ્યામાં લોકોને વીજળી વિના રહેવું પડે છે અને પાણી પુરવઠો, આરોગ્ય સેવાઓ તથા અન્ય આવશ્યક સેવાઓ પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
આશરે છ લાખ લોકો વીજળી વિના રહેતા હોવાનો આંકડો પણ આપવામાં આવ્યો છે, પરંતુ હુમલાની ચોક્કસ તારીખ, નુકસાનની હદ અને અસરગ્રસ્ત લોકોની સંખ્યા અંગે સ્વતંત્ર પુષ્ટિ જરૂરી છે. ઊર્જા માળખા પરના હુમલાઓને કારણે સામાન્ય નાગરિકોની મુશ્કેલીઓ વધે છે અને શિયાળાની ઋતુમાં વીજળી તથા ગરમીનો પુરવઠો જાળવવો વધુ પડકારજનક બની શકે છે. યુક્રેન યુદ્ધમાં સ્ટારલિંક, ગુપ્ત માહિતી અને પશ્ચિમી દેશોની લશ્કરી સહાય એકબીજા સાથે જોડાયેલા મહત્ત્વના મુદ્દા છે. અમેરિકાના સમર્થનમાં કોઈ ફેરફાર થાય તો તેની અસર યુક્રેનની સંચાર વ્યવસ્થા અને સૈન્ય કામગીરી પર પડી શકે છે. બીજી તરફ, બ્રિટન જેવા સહયોગીઓ તરફથી મળતી સહાય યુક્રેનની સુરક્ષા જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં મહત્ત્વની બની શકે છે.
Ukraine Russia War, Volodymyr Zelenskyy, Donald Trump, Starlink, International News
