મહારાષ્ટ્રના નાસિક જિલ્લામાં શનિવાર મોડી રાતથી રવિવાર સવાર સુધીમાં ભૂકંપના 2 ઝટકા અનુભવાતા લોકોમાં ભય ફેલાયો છે. રાષ્ટ્રીય ભૂકંપ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર (NCS) મુજબ શનિવારે રાત્રે લગભગ 10 વાગ્યે 4.3ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો. ત્યારબાદ રવિવારે સવારે 5:33 વાગ્યે 3.3ની તીવ્રતાનો બીજો ઝટકો અનુભવાયો.
ભૂકંપના કારણે નાસિક શહેર ઉપરાંત જિલ્લાના અનેક ગ્રામ્ય અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં પણ ધરતી ધ્રૂજી હતી. કેટલાક વિસ્તારોમાં ઘરોની દિવાલોમાં તિરાડો પડ્યાની માહિતી મળી છે. જોકે, અત્યાર સુધી કોઈ વ્યક્તિના મોત કે ગંભીર રીતે ઘાયલ થવાની માહિતી સામે આવી નથી.
રાત્રે 10 વાગ્યે ધરતી ધ્રૂજી, સવારે ફરી ઝટકો
શનિવારે રાત્રે આવેલા 4.3ની તીવ્રતાના ભૂકંપના કારણે અનેક વિસ્તારોમાં લોકો ઘરની બહાર દોડી આવ્યા હતા. સ્થાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, થોડી સેકન્ડ સુધી ધરતીકંપનો અનુભવ થયો હતો અને ઘરોમાં રાખેલા વાસણો તથા અન્ય સામાન હલવા લાગ્યા હતા.
રાત્રિના સમયે આવેલા ઝટકાથી લોકોમાં વધુ ગભરાટ ફેલાયો હતો. હજુ લોકો આ ઘટનામાંથી બહાર આવ્યા નહોતા ત્યાં રવિવારે સવારે 5:33 વાગ્યે 3.3ની તીવ્રતાનો બીજો ઝટકો નોંધાયો.
સુરગાણા અને નાનાશીમાં ઘરોને નુકસાનની માહિતી
ભૂકંપની અસર સુરગાણા, કળવણ, દેવળા, ચાંદવડ, પેઠ, દિંડોરી અને નિફાડ સહિત નાસિક જિલ્લાના અનેક વિસ્તારોમાં અનુભવાઈ હતી. સુરગાણા તાલુકાના ભાદર અને દિંડોરી તાલુકાના નાનાશીમાં કેટલાક મકાનોની દિવાલોમાં તિરાડો પડ્યાની માહિતી અધિકારીઓ સુધી પહોંચી છે. હાલ આ નુકસાનની ટેકનિકલ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે દિવાલમાં દેખાતી દરેક તિરાડને સીધી રીતે ભૂકંપથી થયેલું માળખાકીય નુકસાન ગણવું યોગ્ય નથી. મકાનની વાસ્તવિક સ્થિતિ ટેકનિકલ તપાસ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
બાંધકામ અને ડેમની પણ તપાસ
ભૂકંપ બાદ વહીવટીતંત્રે મકાનો ઉપરાંત ડેમ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ જાહેર બાંધકામોની પણ તપાસ શરૂ કરી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ સંબંધિત ડેમનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે અને અત્યાર સુધી કોઈ નુકસાનની માહિતી મળી નથી. પુલ, રસ્તા અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ માળખાઓની સ્થિતિ પર પણ નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
જુલાઈથી નાસિકમાં ભૌગોલિક હલચલ
નાસિકમાં તાજેતરના ભૂકંપના ઝટકા કોઈ પહેલી ઘટના નથી. વહીવટી માહિતી અનુસાર 25થી 28 જુલાઈ દરમિયાન પણ જિલ્લામાં ભૂકંપના ઝટકા નોંધાયા હતા. ત્યારબાદ 6 ઓગસ્ટે પણ કેટલાક વિસ્તારોમાં ધરતીકંપનો અનુભવ થયો હતો. આ સ્થિતિ વચ્ચે 5 ઓગસ્ટની રાત્રે 4.3 અને 9 ઓગસ્ટની વહેલી સવારે 3.3ની તીવ્રતાના ઝટકાથી લોકોની ચિંતા વધી છે. જોકે, સતત નાના ભૂકંપ આવવાનો અર્થ ચોક્કસપણે મોટો ભૂકંપ આવવાનો છે એવું કહી શકાય નહીં. ભૂકંપની ચોક્કસ આગાહી કરવાની વિશ્વસનીય વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિ હાલમાં ઉપલબ્ધ નથી.
નાસિક Seismic Zone IIIમાં આવે છે
નાસિક શહેર અને આસપાસના વિસ્તારોને ભૂકંપના જોખમથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત માનવામાં આવતા નથી. મહારાષ્ટ્ર ફાયર એન્ડ ઇમરજન્સી સર્વિસિસના જોખમ દસ્તાવેજમાં નાસિકને Seismic Zone IIIમાં રાખવામાં આવ્યું છે. ખાસ કરીને જૂના અને ભૂકંપરોધક ધોરણો પ્રમાણે ન બનેલા મકાનોમાં સાવચેતી જરૂરી બને છે. ભૂકંપ બાદ જો કોલમ, બીમ, છત, સીડીઓ અથવા ભાર સહન કરતી દિવાલોમાં તિરાડ દેખાય તો મકાનમાં જાતે પ્રવેશ કરવાને બદલે નિષ્ણાત એન્જિનિયર દ્વારા તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
ફરી ઝટકો આવે તો શું કરવું?
ભૂકંપ દરમિયાન ગભરાઈને લિફ્ટ કે સીડીઓ તરફ દોડવાને બદલે ‘Drop, Cover and Hold On’ પદ્ધતિ અપનાવવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
- નીચે બેસીને મજબૂત ટેબલ અથવા ફર્નિચર નીચે આશરો લેવો.
- બારીઓ, કાચ અને ભારે વસ્તુઓથી દૂર રહેવું.
- ઝટકા દરમિયાન લિફ્ટનો ઉપયોગ ન કરવો.
- ઝટકા બંધ થયા બાદ જ સલામત રીતે ખુલ્લી જગ્યાએ જવું.
- નુકસાનગ્રસ્ત મકાનમાં ટેકનિકલ તપાસ વિના પ્રવેશ ન કરવો.
પ્રશાસનની અપીલ, અફવાઓથી દૂર રહો
નાસિકના જિલ્લા કલેક્ટર આયુષ પ્રસાદે લોકોને ગભરાવાની જરૂર ન હોવાનું જણાવી સતર્ક રહેવાની અપીલ કરી છે. તેમણે લોકોને સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી અપ્રમાણિત માહિતીથી દૂર રહેવા અને માત્ર સત્તાવાર માહિતી પર વિશ્વાસ કરવાની સલાહ આપી છે.
હાલ નાસિકમાં સ્થિતિ નિયંત્રણમાં હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, 4.3 અને 3.3ની તીવ્રતાના સતત 2 ઝટકા તથા કેટલાક મકાનોમાં તિરાડોની માહિતી બાદ સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો અને મહત્વપૂર્ણ માળખાઓ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
